به گزارش اطلاع با ما، بازار محصولات پروتئینی در هفتههای اخیر شرایط متفاوتی را تجربه کرده است. در حالی که قیمت مرغ در برخی نقاط کاهش یافته و حتی از سوی فعالان صنعت، پایینتر از سطح مورد انتظار تولیدکنندگان توصیف میشود، بازار گوشت قرمز همچنان با نوسان قیمت و اختلاف قابل توجه میان نرخ دام زنده و قیمت محصول نهایی روبهروست.
فعالان این بازار معتقدند مسئله فقط میزان تولید نیست و عواملی مانند نحوه توزیع، قدرت خرید خانوارها، صادرات و شیوه نظارت نیز در تعیین قیمت نهایی محصولات پروتئینی نقش دارند.
بررسیهای بازار نشان میدهد قیمت مرغ طی هفتههای اخیر روند نزولی داشته است. در همین شرایط، خرید حمایتی مرغ از ۲۳ شهریورماه آغاز شده تا با جمعآوری بخشی از مازاد عرضه، فشار واردشده بر مرغداران کاهش پیدا کند.
حبیب اسدالهنژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، درباره شرایط تولید اعلام کرده است که افزایش عرضه و کاهش قیمت، فشار قابل توجهی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
به گفته او، قیمت تمامشده تولید هر کیلو مرغ حدود ۲۵۰ هزار تومان برآورد میشود، در حالی که نرخ فروش مورد اشاره او حدود ۱۶۰ هزار تومان است.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی همچنین با اشاره به میزان جوجهریزی، پیشنهاد کرده است تعداد جوجهریزی ماهانه در محدوده ۱۱۵ تا ۱۲۰ میلیون قطعه مدیریت شود.
او میزان زیان روزانه مرغداران را بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان اعلام کرده و گفته است این فشار تنها متوجه مرغداریها نیست و بخشهایی مانند زنجیرههای تولید و کشتارگاهها را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
اسدالهنژاد همچنین بر نقش صادرات در متعادل شدن بازار تأکید کرده و گفته است محدودیتهای مربوط به بازگشت ارز و عوارض صادراتی، میزان صادرات مرغ را کاهش داده است. به گفته او، تسهیل صادرات در کنار مدیریت جوجهریزی میتواند به تنظیم عرضه و تقاضا کمک کند.
در بازار گوشت قرمز، مسئله متفاوت است. برخی فعالان بخش تولید معتقدند فاصله میان قیمت دام زنده و نرخ گوشت عرضهشده به مصرفکننده، نیازمند بررسی زنجیره توزیع است.
ارسلان قاسمی، مشاور رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، یکی از چالشهای اصلی بازار محصولات پروتئینی را نبود آمار منسجم و قابل اتکا عنوان کرده است.
به گفته او، اختلاف میان برخی آمارهای تولید و مصرف نشان میدهد برای برنامهریزی بازار، ابتدا باید دادههای دقیقتری درباره تولید، مصرف و نیاز کشور در اختیار سیاستگذاران قرار گیرد.
قاسمی همچنین معتقد است بخشی از فاصله قیمتی میان تولیدکننده و مصرفکننده به ساختار توزیع مربوط میشود.
او بر مدیریت زنجیره تولید تا توزیع و استفاده از سامانههای هوشمند برای شفافتر شدن مسیر کالا تأکید کرده و واگذاری بخشی از امور به تشکلهای تخصصی را در کنار نظارت دولت، یکی از راهکارهای مورد بررسی برای تنظیم بازار دانسته است.
این دیدگاه در شرایطی مطرح میشود که قیمت نهایی محصولات پروتئینی تنها تحت تأثیر هزینه تولید نیست و هزینههای حملونقل، کشتار، بستهبندی، توزیع و شرایط بازار نیز در رقم نهایی نقش دارند.
افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، درباره وضعیت عرضه دام اعلام کرده است که در حال حاضر کمبود دام در بازار وجود ندارد.
به گفته او، با آغاز زایشهای پاییزی، جمعیت دام سبک نیز افزایش پیدا میکند و توزیع دام در میادین ادامه دارد.
صدر دادرس متوسط قیمت هر کیلو بره نر را حدود ۷۲۰ تا ۷۳۰ هزار تومان اعلام کرده و نرخ لاشه درب کشتارگاه را حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دانسته است.
او همچنین تأکید کرده است که کاهش کشتار دام لزوماً به معنای کاهش تولید یا کمبود دام نیست و کاهش قدرت خرید خانوارها میتواند یکی از عوامل مؤثر بر میزان تقاضا باشد.
یکی از موضوعاتی که در اظهارات فعالان بازار گوشت قرمز تکرار میشود، کاهش توان خرید خانوارهاست.
با افزایش قیمت محصولات پروتئینی، ممکن است بخشی از خانوارها خرید گوشت را کاهش دهند یا فاصله زمانی میان خریدها را افزایش دهند. در نتیجه، پایین آمدن حجم تقاضا میتواند بر میزان کشتار و معاملات بازار اثر بگذارد، بدون آنکه الزاماً به معنای کاهش عرضه دام باشد.
صدر دادرس نیز بر تقویت قدرت خرید خانوارها تأکید کرده و پیشنهاد داده است بخشی از اعتبار کالابرگ به خرید گوشت و محصولات پروتئینی اختصاص پیدا کند.
شرایط فعلی نشان میدهد بازار مرغ و گوشت قرمز الزاماً با یک مسئله مشترک روبهرو نیست. در بازار مرغ، مازاد عرضه و کاهش قیمت، فشار بیشتری بر تولیدکنندگان ایجاد کرده است؛ در حالی که در بازار گوشت قرمز، موضوعاتی مانند قدرت خرید، فاصله قیمت دام و محصول نهایی و ساختار توزیع بیشتر مورد توجه فعالان قرار دارد.
در صورت ادامه خرید حمایتی مرغ، مدیریت میزان تولید و فراهم شدن شرایط صادرات، امکان کاهش فشار مازاد عرضه بر تولیدکنندگان وجود دارد. در بازار گوشت قرمز نیز شفافتر شدن زنجیره توزیع، دسترسی به آمار دقیق تولید و مصرف و توجه به قدرت خرید خانوارها از موضوعات اثرگذار بر آینده بازار خواهد بود.
در نهایت، حفظ تولید داخلی در کنار ایجاد شرایط اقتصادی مناسب برای تولیدکننده و مصرفکننده، یکی از محورهای مهم در سیاستگذاری بازار محصولات پروتئینی خواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
