به گزارش اطلاع با ما، یارانهبگیران – بررسی آماری شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ نشان میدهد که لیست یارانهبگیران دهکهای اول تا سوم، نه یک عدد ثابت، بلکه متغیری پویاست که مستقیماً از شرایط کلان اقتصادی، تورم نهفته در هزینههای جاری و بازنگریهای وزارت رفاه تأثیر میپذیرد. این پویایی، تصویری متفاوت از آنچه در افکار عمومی به عنوان «ثبات ترکیب دهکها» تصور میشود، ارائه میدهد.
در این گزارش، تغییرات جمعیتی دهکهای اول تا سوم، نوسانات ماهانه و علت کاهش مبلغ واریزی با وجود افزایش تعداد مشمولان را بررسی میکنیم.
نبض ناپایدار جمعیت؛ تحلیل تغییرات خانوارهای دهکهای اول تا سوم
یکی از مهمترین یافتههای این گزارش، نوسان قابلتوجه در آمار افرادی است که در دهکهای اول تا سوم قرار میگیرند. در حالی که تصور عمومی بر ثبات ترکیب دهکهاست، دادهها نشان میدهد که جامعه هدف این دهکها در یک دوره ششماهه با تغییرات ملموسی روبهرو بوده است.
جدول تغییرات جمعیتی دهکهای اول تا سوم در ۶ ماه اول ۱۴۰۵ ماه تعداد مشمولان تغییر نسبت به ماه قبل فروردین — — اردیبهشت +۴۵,۰۰۰ نفر ▲ افزایش مرداد ۲۸,۲۱۳,۰۰۰ نفر رکورددار نیمه اول سال
✅ فروردین تا اردیبهشت: ورود بیش از ۴۵ هزار نفر به جمع دهکهای اول تا سوم
✅ مرداد: رکورد ۲۸ میلیون و ۲۱۳ هزار نفر (سقف حمایتی دولت در نیمه نخست سال)
بخشی از افزایش جمعیت دهکهای اول تا سوم در فاصله فروردین تا اردیبهشت، مربوط به بررسی اعتراضات خانوارهایی است که در ماههای گذشته نسبت به دهکبندی انجامشده معترض بودند.
در شهریورماه، شاهد یک کاهش حدوداً ۲۳ هزار نفری نسبت به مردادماه بودیم. این کاهش احتمالاً ناشی از بهروزرسانی بانکهای اطلاعاتی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و خروج برخی خانوارها از دایره واجدین شرایط به دلیل تغییرات درآمدی یا دارایی است.
اگرچه انتظار میرود با افزایش تعداد مشمولان، مبلغ کل واریزی نیز صعودی باشد، اما دادهها الگوی متفاوتی را نشان میدهند. بهویژه در شهریورماه، با وجود اینکه تعداد مشمولان همچنان بالاست، مبلغ کل پرداختی نسبت به مردادماه کاهش یافته است.
این امر نشاندهنده «اثرگذاری کسورات» است. اعمال وامهای تکلیفی مانند تسهیلات اربعین یا خریدهای اعتباری بر حساب سرپرستان خانوار، عملاً باعث شده تا مبلغ خالص واریزی دولت در برخی ماهها دچار نوسان منفی شود، حتی اگر لیست مشمولان تغییر چندانی نکرده باشد.
انواع کسورات مؤثر بر مبلغ واریزی: نوع کسورات توضیح تسهیلات اربعین وامهای تکلیفی مرتبط با سفر اربعین خریدهای اعتباری اعتبار خرید کالا از پلتفرمهای طرف قرارداد وامهای قرضالحسنه اقساط وامهای پرداختی به سرپرستان خانوار سایر تعهدات مالی بدهیهای بانکی و کسورات قانونی جدول خلاصه تغییرات یارانهبگیران در ۶ ماه اول ۱۴۰۵ شاخص وضعیت روند کلی جمعیت مشمولان پویا و متغیر بیشترین افزایش فروردین تا اردیبهشت (+۴۵,۰۰۰ نفر) رکورددار نیمه اول سال مرداد ۱۴۰۵ (۲۸,۲۱۳,۰۰۰ نفر) کاهش شهریور حدود ۲۳,۰۰۰ نفر نسبت به مرداد علت کاهش بهروزرسانی بانکهای اطلاعاتی و خروج خانوارها رابطه تعداد مشمولان و مبلغ واریزی معکوس در برخی ماهها علت کاهش مبلغ واریزی اثرگذاری کسورات
تغییرات جمعیتی دهکهای اول تا سوم و نوسانات مبلغ واریزی، از چند جهت حائز اهمیت است:
۱. نشاندهنده پویایی اقتصاد خانوارها تغییرات در دهکبندی، بازتابی از تغییرات واقعی در وضعیت اقتصادی خانوارها است.
۲. اثرگذاری کسورات بر معیشت کسر اقساط وامها و تعهدات مالی از مبلغ یارانه، میتواند بر قدرت خرید واقعی خانوارها اثر بگذارد.
۳. ضرورت بهروزرسانی مستمر بازنگری دورهای اطلاعات و بررسی اعتراضات، برای عدالت در توزیع یارانهها ضروری است.
۴. لزوم شفافیت در اطلاعرسانی خانوارها باید از وضعیت دهکبندی خود و کسورات اعمالشده مطلع باشند تا بتوانند برای معیشت خود برنامهریزی کنند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
