به گزارش اطلاع با ما ، جنگ ایران و آمریکا در حالی وارد روزهای تازهای شده که تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین محورهای تحولات منطقه به شمار میرود. در کنار ادامه تنشهای نظامی، مواضع تهران و واشنگتن، تحولات شورای امنیت، تحریمهای تازه آمریکا و رایزنیهای کشورهای منطقه درباره امنیت کشتیرانی، ابعاد مختلف بحران را تحت تأثیر قرار داده است.
در همین شرایط، محمدباقر ذوالقدر، مشاور رهبر انقلاب، درباره وضعیت تنگه هرمز اعلام کرده است که این مسیر آبی تا زمان تحقق اهداف اعلامشده ایران بازگشایی نخواهد شد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین اظهارات خود درباره جنگ ایران اعلام کرده است که واشنگتن به مرحله تصمیمگیری درباره ادامه مسیر رسیده است. او همچنین مدعی شده ایران برای دستیابی به توافق آمادگی دارد، اما هنوز شرایط مورد نظر آمریکا را نپذیرفته است.
ترامپ تأکید کرده که از نگاه دولت آمریکا، یا توافقی مطابق خواستههای واشنگتن حاصل خواهد شد یا توافقی در کار نخواهد بود. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که همزمان گزارشهایی درباره بررسی مسیرهای مختلف برای ادامه فشار بر ایران و احتمال تحرکات دیپلماتیک منتشر شده است.
در تحولی دیپلماتیک، گزارش آسوشیتدپرس از موافقت دولت آمریکا با صدور روادید برای شماری از مقامهای ارشد ایرانی حکایت دارد.
بر اساس این گزارش، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از جمله مقامهایی هستند که امکان حضور آنها در نشست سطح بالای مجمع عمومی سازمان ملل مورد موافقت آمریکا قرار گرفته است.
این تصمیم در شرایطی صورت گرفته که روابط تهران و واشنگتن همچنان تحت تأثیر درگیری نظامی و اختلافات گسترده سیاسی قرار دارد.
شورای امنیت سازمان ملل نیز شاهد تحول مهمی درباره پرونده ایران بود. روسیه و چین با استفاده از حق وتو مانع تصویب پیشنویس قطعنامه مورد حمایت آمریکا درباره مأموریت هیئت کارشناسان کمیته تحریمهای ایران شدند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، این اقدام را نشانهای از تغییر در مناسبات قدرت در عرصه بینالمللی و حرکت جهان به سمت پایان نظم تکقطبی توصیف کرده است.
در بخش اقتصادی، وزارت خارجه آمریکا از اعمال تحریمهای جدید علیه دو نهاد و سه فرد مرتبط با شبکههای دارایی دیجیتال ایران خبر داده است.
واشنگتن مدعی است این شبکهها در انتقال منابع مالی مرتبط با جمهوری اسلامی نقش داشتهاند. این اقدام بخشی از ادامه سیاست فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران در جریان جنگ و افزایش محدودیتهای مالی است.
در میان تحولات منطقهای، وضعیت تنگه هرمز همچنان مورد توجه دولتها و بازارهای جهانی قرار دارد. دادههای اولیه شرکت رهگیری کشتیرانی Kpler که رویترز به آن استناد کرده، نشان میدهد تعداد کشتیهای تجاری عبوری از این آبراه کاهش یافته است.
بر اساس این دادهها، روز پنجشنبه تنها چهار کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ این رقم در روز قبل شش کشتی و میانگین ۱۰ روزه حدود ۱۶ کشتی بوده است.
البته خاموش بودن فرستندههای شناسایی برخی کشتیها میتواند باعث شود آمار ثبتشده تمام رفتوآمدهای دریایی در منطقه را نشان ندهد.
کره جنوبی نیز درباره احتمال حضور نظامی در منطقه موضع خود را اعلام کرده است. لی جائه میونگ، رئیسجمهور این کشور، گفته سئول نیرویی را که مستلزم ورود به درگیری یا مداخله مستقیم در جنگ باشد، به تنگه هرمز اعزام نخواهد کرد.
با این حال، دولت کره جنوبی بر ضرورت حفاظت از کشتیهای تجاری، مسیرهای انتقال انرژی و شهروندان این کشور تأکید کرده و احتمال اقدامات محدود در همین چارچوب را مطرح کرده است.
تحولات تنگه هرمز و دریای سرخ به موضوع رایزنی میان آمریکا و آلمان نیز تبدیل شده است.
دولت آلمان اعلام کرده دونالد ترامپ و فریدریش مرتس، صدراعظم این کشور، درباره وضعیت دو مسیر مهم کشتیرانی گفتوگو کردهاند و بر اهمیت بازگشایی مسیرهای دریایی هرمز و دریای سرخ تأکید داشتهاند.
در کنار تحولات سیاسی و اقتصادی، فعالیتهای نظامی آمریکا در منطقه نیز ادامه دارد. ایالات متحده با فروش احتمالی ۴۸ فروند جنگنده F-35 به عربستان سعودی به ارزش حدود ۲۴.۳ میلیارد دلار موافقت کرده است.
این بسته همچنین شامل ۴۹ موتور و تجهیزات مرتبط با این جنگندههاست و برای نهایی شدن، باید مراحل قانونی مربوط در آمریکا را طی کند.
همچنین گزارشهایی درباره انتقال بخشی از تجهیزات نظامی آمریکا از عراق به سمت اردن منتشر شده است؛ تحولی که در کنار وضعیت خلیج فارس و دریای سرخ، بر تغییرات آرایش امنیتی منطقه افزوده است.
در عراق نیز گزارشهایی درباره شنیده شدن صدای انفجار در حومه اربیل و پرواز جنگندههای آمریکایی منتشر شده است. با این حال، جزئیات دقیق این رویداد و ارتباط احتمالی آن با تحولات جنگ هنوز به شکل مستقل تأیید نشده است.
یک مقام ارشد سازمان ملل اعلام کرده است که جنگ ایران و آمریکا در نخستین ماه خود حدود ۱۵۰ میلیارد دلار خسارت به اقتصاد کشورهای عربی وارد کرده است.
به گفته این مقام، میزان خسارت اعلامشده معادل حدود چهار درصد تولید ناخالص داخلی منطقه بوده است؛ رقمی که نشاندهنده گستردگی آثار اقتصادی بحران فراتر از مرزهای ایران و آمریکا است.
در شرایطی که جنگ ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد، تنگه هرمز، تحولات شورای امنیت، تحریمهای جدید واشنگتن و تحرکات نظامی آمریکا در منطقه به مهمترین محورهای خبری تبدیل شدهاند. در کنار این موارد، رایزنیهای دیپلماتیک و مواضع کشورهایی مانند کره جنوبی و آلمان نشان میدهد پیامدهای بحران تنها به میدان نظامی محدود نمانده و امنیت کشتیرانی و اقتصاد منطقه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
