به گزارش اطلاع با ما ، میدان گازی آرش؛ کانون جدید تنش ایران: میدان گازی آرش که میان ایران، کویت و عربستان قرار دارد، بار دیگر به محور مناقشه دیپلماتیک تبدیل شده است. در حالی که کویت و عربستان مدعی مالکیت انحصاری این میدان هستند، ایران بر حق خود در بهرهبرداری مشترک تأکید دارد. نبود مرز دریایی مشخص میان تهران و کویت، اختلافات را پیچیدهتر کرده و تلاشها برای دستیابی به توافقی سازنده را به بنبست کشانده است. آینده این مناقشه نهتنها برای امنیت منطقه خلیج فارس بلکه برای سیاست انرژی ایران نیز حیاتی است.
میدان گازی آرش که در کویت و عربستان با نام «الدره» شناخته میشود، از بزرگترین میادین گازی مشترک خلیج فارس بهشمار میرود. موقعیت ژئوپلیتیکی آن و مجاورتش با مرزهای دریایی ایران، کویت و عربستان سعودی، این میدان را به یکی از محورهای تنش دائمی تبدیل کرده است.
علت اصلی مناقشه، نبود توافق رسمی میان ایران و کویت بر سر تعیین مرزهای دریایی است. کویت و عربستان بر اساس توافقی دوجانبه در سال ۲۰۲۲ توسعه میدان آرش را آغاز کردند و مدعیاند که ایران هیچ حقی در این منطقه ندارد. این در حالی است که ایران بخشی از میدان را در آبهای مورد ادعای خود میداند.
سخنگوی وزارت خارجه ایران با رد ادعاهای شورای همکاری خلیج فارس، اعلام کرده است که ایران برای تامین منافع ملی، هر اقدام لازم را در جزایر سهگانه و میدان گازی آرش انجام خواهد داد. جمهوری اسلامی بر گفتوگوی سازنده با کویت و بهرهبرداری مشترک بر اساس سوابق مذاکرات پیشین تاکید دارد.
کویت و عربستان با امضای توافقی دوجانبه، میدان گازی آرش را در حوزه انحصاری خود تعریف کردهاند. وزیر نفت کویت، میدان را بهطور کامل متعلق به کویت و عربستان دانسته و خواستار تعیین مرز دریایی از سوی ایران شده است.
اگرچه در سال ۲۰۰۱ مذاکراتی میان تهران و کویت برای تعیین مرز دریایی آغاز شد، اما این گفتوگوها ادامه نیافت. عربستان نیز هیچگاه وارد مذاکره مستقیم با ایران نشد و صرفاً به توافقات خود با کویت استناد میکند. این وضعیت موجب شده تا هیچ راهکاری برای حل مناقشه شکل نگیرد.
طبق برآوردها، میدان آرش دارای حدود ۲۰ تریلیون فوت مکعب گاز و ۳۱۰ میلیون بشکه نفت است. در حالیکه ایران تحت فشار تحریمها به بهرهبرداری از میادین مشترک برای تامین انرژی نیاز دارد، تأخیر در بهرهبرداری و اختلافات مرزی میتواند یک فرصت استراتژیک را به تهدید امنیتی بدل کند.
افزایش فشارهای بینالمللی بر ایران، بحران انرژی جهانی، نیاز کشورهای حاشیه خلیج فارس به تامین گاز، و تقویت همکاریهای عربستان و کویت، همه دلایل احتمالی بازگشت دوباره اختلاف بر سر میدان گازی آرش هستند. این مناقشه در عین حال بازتابی از تغییر توازن قوا در خلیج فارس است.
میدان گازی آرش نهتنها نماد یک اختلاف دیرینه مرزی است، بلکه آزمونی برای توان دیپلماسی انرژی ایران در مقابله با جبهه عربی-خلیجی متحد بهشمار میرود. حلوفصل این پرونده تنها از مسیر تعیین رسمی مرزهای دریایی و تنشزدایی منطقهای ممکن خواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
