به گزارش اطلاع با ما ، با گسترش پرداختهای الکترونیکی، استفاده از کارتهای بانکی و ابزارهای دیجیتال به بخش جداییناپذیر زندگی روزمره تبدیل شده است. با این حال، بسیاری از اقتصاددانان معتقدند که کاهش شدید استفاده از پول نقد، بهویژه در شرایط خاص، میتواند چالشهایی برای اقتصاد و شهروندان ایجاد کند. از همین رو، بحث افزایش سهم اسکناس در معاملات بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
یکی از مهمترین مزیتهای اسکناس، امکان انجام مبادلات بدون نیاز به اینترنت، برق یا شبکه بانکی است. در شرایطی که اختلال در سامانههای پرداخت رخ دهد، پول نقد همچنان امکان خرید و فروش را برای مردم فراهم میکند و از توقف کامل مبادلات جلوگیری خواهد کرد.
در بسیاری از کشورها، بانکهای مرکزی همواره بر حفظ میزان مشخصی از گردش پول نقد تأکید دارند. وقوع بلایای طبیعی، حملات سایبری یا بحرانهای امنیتی میتواند دسترسی به خدمات بانکی را مختل کند و در چنین شرایطی، اسکناس به عنوان یک ابزار قابل اتکا برای ادامه فعالیتهای اقتصادی عمل میکند.
هرچند استفاده از پرداختهای الکترونیکی افزایش یافته است، اما همچنان همه افراد دسترسی یکسانی به اینترنت، تلفن هوشمند یا خدمات بانکی ندارند. پول نقد این امکان را فراهم میکند که تمامی شهروندان، بدون وابستگی به فناوری، بتوانند نیازهای روزمره خود را تأمین کنند.
پرداخت نقدی برخلاف تراکنشهای الکترونیکی، اطلاعات مالی افراد را در سامانههای دیجیتال ثبت نمیکند. به همین دلیل، برخی کارشناسان معتقدند حفظ گردش مناسب اسکناس میتواند بخشی از حریم خصوصی مالی شهروندان را حفظ کند و امکان انتخاب روش پرداخت را در اختیار افراد قرار دهد.
وجود اسکناس در کنار ابزارهای پرداخت الکترونیکی، انعطاف بیشتری برای مدیریت داراییهای نقدی ایجاد میکند. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که فراهم بودن امکان نگهداری بخشی از دارایی به صورت پول نقد، میتواند اعتماد عمومی به نظام پولی را تقویت کرده و وابستگی کامل مردم به شبکه بانکی را کاهش دهد.
با افزایش سطح عمومی قیمتها، ارزش واقعی اسکناسهای موجود کاهش یافته و استفاده از آنها در معاملات بزرگتر دشوارتر شده است. از این رو، برخی اقتصاددانان پیشنهاد میکنند اسکناسهای با ارزش اسمی بالاتر منتشر شود تا حمل و نقل پول، سرعت مبادلات و استفاده از پول نقد برای خریدهای روزمره و معاملات با مبالغ بیشتر آسانتر شود.
پرداختهای الکترونیکی همچنان یکی از ارکان مهم اقتصاد مدرن هستند، اما تجربه بسیاری از کشورها نشان میدهد که حذف یا کاهش شدید پول نقد، راهکار مناسبی نیست. ایجاد تعادل میان پرداخت دیجیتال و استفاده از اسکناس میتواند ضمن افزایش تابآوری اقتصاد در شرایط بحرانی، امکان انتخاب بیشتری در اختیار شهروندان قرار دهد و بخشی از نیازهای مرتبط با حریم خصوصی و دسترسی عمومی را نیز پوشش دهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ