به گزارش اطلاع با ما ، اینترنت طبقاتی : افشای موقعیت جغرافیایی حسابهای کاربری در شبکه اجتماعی X، چهره واقعی دسترسیهای ویژه در ایران را آشکار کرد؛ از مسئولانی که در دفاع از فیلترینگ پیشقدماند تا خبرنگارانی که برای اطلاعرسانی در وضعیت جنگی به اینترنت سفید متصل شدهاند. کارشناسان میگویند مشکل، داشتن یا نداشتن اینترنت سفید نیست؛ مسئله اصلی، وجود اینترنت طبقاتی و نبود پاسخگویی درباره سیاست فیلترینگ است. قابلیت جدید X صددرصد دقیق نیست اما در اغلب موارد، سیگنالی معتبر از وضعیت واقعی اتصال کاربران میدهد. این بحران تازه، دوباره بحث عدالت دیجیتال، پاسخگویی دولت و اخلاق حرفهای خبرنگاران را در کانون توجه قرار داده است.
فعال شدن ویژگی About This Account در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) در ظاهر یک ابزار شفافیت بود؛ اما در ایران تبدیل شد به یک رخداد اجتماعی. ناگهان مشخص شد چه کسانی با اینترنت آزاد و چه کسانی با VPN یا اینترنت طبقاتی کار میکنند. فهرستهایی دستبهدست شد و بسیاری از معادلات ذهنی کاربران درباره مدافعان فیلترینگ، دوگانهسوزها و حتی مخالفان فیلترینگ به هم ریخت.
برای نخستینبار، یک ابزار خارجی به مردم نشان داد چه کسانی پشت شعار «فیلتر برای همه» مخفی شدهاند و چه کسانی پشت درهای بسته از اینترنت بیمحدودیت بهره میبرند.
دادههای منتشرشده نشان داد برخی چهرههای سیاسی، از نمایندگان مجلس گرفته تا مجریان رسانه رسمی، درحالیکه از سیاستهای محدودکننده دفاع میکنند، خودشان با خط سفید در شبکههای اجتماعی حضور دارند. این تناقضها یکی از عوامل اصلی خشم افکار عمومی بود.
در کنار آن، اکانتهایی که ظاهراً در اروپا یا آمریکا بودند اما مکان ثبتشده آنها «ایران» بود، بحث درباره استفاده از اینترنت سفید، پروکسیهای خاص یا رفتارهای پنهان را داغتر کرد.
کارشناسان فناوری اطلاعات تأکید میکنند که این دادهها ۱۰۰ درصد دقیق نیست اما در بیشتر موارد سیگنالی معتبر ارائه میکنند.
اگر حتی یکبار بدون VPN اتصال برقرار شده باشد، لوکیشن ایران ثبت میشود.
فقط Warp آیپی ایران میدهد، آن هم دیتاسنتر داخلی ندارد، پس بهسختی قابل اشتباهگیری است.
اگر کسی واقعاً فقط با VPN خارجی کار کند، بهندرت موقعیت ایران ثبت میشود.
بخش مهمی از حملات اخیر متوجه خبرنگارانی شد که نامشان در «لیست سفید» قرار گرفته بود؛ مخصوصاً در دوران جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل که اینترنت برای بسیاری قطع یا مختل بود.
در آن زمان، رسانهها برای اطلاعرسانی فوری به جهان مجبور به استفاده از اینترنت بدون فیلتر شدند. اکنون اما همان خبرنگاران از سوی کاربران متهم به «امتیاز ویژه» شدهاند.
بسیاری بعد از بحران درخواست خروج از لیست دادند، اما سیستم آنها را حذف نکرد.
این بخش از ماجرا یک پرسش اخلاقی را زنده کرده: آیا کسی که به اجبار سازمانی به اینترنت سفید وصل شده، حق ندارد به فیلترینگ اعتراض کند؟
در همه این دعواها، نقطه کور یک چیز است: مقصر، کاربرِ دارای اینترنت سفید نیست؛ مقصر، سیاستگذاری فیلترینگ و ایجاد تبعیض دیجیتال است.
وقتی دولت، نهادها و بخشهایی از حاکمیت دسترسی آزاد دارند اما مردم ندارند، طبیعی است هر فردی که در این سیستم گیر کند—از خبرنگار تا کاربر عادی—در مظان اتهام قرار میگیرد.
پس بحران امروز نه تقصیر خبرنگاران است و نه تقصیر کاربران؛ این بحران از دل یک سیاست ناکارآمد بیرون آمده است.
افشای لوکیشن X مانند آینهای بود که شکافهای پنهان سیاست اینترنت ایران را آشکار کرد.
خبرنگار، سیاستمدار و شهروند عادی همگی قربانی ساختاری هستند که دسترسی برابر را از بین برده است.
بهجای حمله به افراد، باید مبدا تولید تبعیض مورد سؤال قرار گیرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
