به گزارش اطلاع با ما ، فائزه فداکار: اختلال در عرضه گاز خلیج فارس در پی تنشهای منطقهای، بار دیگر ریسک وابستگی به واردات انرژی را برجسته کرده است. این وضعیت میتواند کشورها را به سمت تنوعبخشی در سبد انرژی، توسعه منابع داخلی و سرمایهگذاری در انرژیهای جایگزین سوق دهد.
تحولات اخیر در خاورمیانه نشان میدهد که وابستگی به منابع انرژی وارداتی، بهویژه گاز طبیعی، میتواند در شرایط بحران به یک نقطه ضعف راهبردی تبدیل شود. اختلال در عرضه، نهتنها قیمتها را تحت فشار قرار میدهد، بلکه برنامهریزی بلندمدت کشورها را نیز با عدم قطعیت مواجه میکند.
در چنین شرایطی، امنیت انرژی بیش از گذشته به یک اولویت کلیدی برای دولتها تبدیل شده است؛ مفهومی که دیگر صرفاً به تأمین انرژی محدود نیست، بلکه پایداری، تنوع و تابآوری را نیز در بر میگیرد.
در کوتاهمدت، برخی صادرکنندگان بزرگ انرژی ممکن است از افزایش تقاضا و قیمتها بهرهمند شوند. با این حال، تداوم بیثباتی میتواند اثر معکوس داشته باشد. تجربههای گذشته نشان داده که شوکهای قیمتی مکرر، مصرفکنندگان را به بازنگری در الگوی مصرف و کاهش وابستگی سوق میدهد.
این روند میتواند در بلندمدت به کاهش سهم گاز طبیعی در سبد انرژی جهانی منجر شود؛ موضوعی که برای تولیدکنندگان، یک چالش ساختاری محسوب میشود.
افزایش قیمت و محدودیت عرضه گاز، برخی کشورها را به استفاده مجدد از زغالسنگ سوق داده است؛ گزینهای که اگرچه از منظر زیستمحیطی چالشبرانگیز است، اما در کوتاهمدت بهعنوان راهحل در دسترس تلقی میشود.
همزمان، انرژیهای تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی، به همراه انرژی هستهای، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفتهاند. این منابع، بهویژه برای کشورهایی که فاقد منابع فسیلی هستند، میتوانند ابزار مهمی برای کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک باشند.
زنجیره تأمین گاز طبیعی مایعشده (LNG) به سرمایهگذاریهای سنگین و بلندمدت نیاز دارد. از زیرساختهای مایعسازی گرفته تا حملونقل و پایانههای وارداتی، همه نیازمند هزینه و زمان قابلتوجه هستند.
اما بحرانهای اخیر نشان دادهاند که حتی این سرمایهگذاریهای کلان نیز تضمینی برای دسترسی پایدار به انرژی نیستند. همین موضوع، تردیدهایی جدی درباره آینده گسترش LNG ایجاد کرده است.
برخی کشورها ممکن است به تجربه چین توجه کنند؛ کشوری که طی دو دهه گذشته تلاش کرده وابستگی خود به واردات انرژی را کاهش دهد. توسعه گسترده انرژیهای تجدیدپذیر، افزایش ظرفیت زغالسنگ داخلی و سرمایهگذاری در انرژی هستهای، از جمله اقدامات این کشور بوده است.
این رویکرد، اگرچه هزینهبر است، اما در شرایط بحران، انعطافپذیری بیشتری برای مدیریت مصرف انرژی فراهم میکند.
افق پیشروی بازار جهانی انرژی با عدم قطعیت همراه است. از یکسو، تقاضای رو به رشد در برخی مناطق جهان همچنان از گاز طبیعی حمایت میکند؛ از سوی دیگر، تکرار شوکهای عرضه میتواند روند گذار به منابع جایگزین را تسریع کند.
در نهایت، بهنظر میرسد کشورها بیش از هر زمان دیگری به دنبال ایجاد توازن میان هزینه، امنیت و پایداری انرژی خواهند بود؛ توازنی که ممکن است جایگاه گاز طبیعی را در سالهای آینده بهطور معناداری تغییر دهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
