به گزارش اطلاع با ما ، حجاب و عفاف: اعلام تشکیل «اتاق وضعیت حجاب و عفاف» در تهران موجی از واکنشهای اجتماعی و سیاسی به همراه داشته است. در حالی که دولت از رویکرد قهری فاصله میگیرد، ستاد امر به معروف مسیر متفاوتی را دنبال میکند و همین دوگانگی، بازتاب گستردهای در افکار عمومی یافته است.
اعلام تشکیل اتاق وضعیت حجاب و عفاف از سوی دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان تهران، موجی از بحث و واکنش را در میان افکار عمومی برانگیخت. روحالله مؤمننسب تأکید کرده که اولویت این ستاد، تکمیل زیرساختهای انسانی است و نه سختافزاری؛ با این حال، اعلام آموزش و سازماندهی ۸۰ هزار آمر به معروف و ۴۵۰۰ مربی و ضابط، پرسشهایی جدی درباره منابع مالی، نحوه اجرا و نگاه امنیتی به موضوع حجاب ایجاد کرده است.
در واکنش به این اقدام، سخنگوی دولت گفت: «قطعاً با زور نمیتوانیم حجاب را به مردم برگردانیم، همانطور که با زور هم نتوانستند آن را بردارند.» او همچنین اعلام کرد هیچ بودجهای برای اقدامات ویژه در این زمینه در نظر گرفته نشده است. این سخنان از سوی تحلیلگران به عنوان نشانهای از تمایل دولت به رویکرد فرهنگی و گفتوگومحور تفسیر شد؛ رویکردی که در تضاد با سیاستهای سختگیرانه ستاد امر به معروف است.
جامعهشناسان نسبت به تکرار الگوهای قدیمی هشدار میدهند. عالیه شکربیگی معتقد است فشار بر جامعه در موضوعاتی مانند پوشش، تنها به مقاومت و واکنش منفی مردم منجر میشود. او با اشاره به وضعیت اقتصادی کشور تأکید کرده که تمرکز بر حجاب، نوعی انحراف از مسائل اصلی مردم مانند گرانی و معیشت است و میتواند شکاف اجتماعی را تعمیق کند.
از سوی دیگر، آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات ایران، تشکیل نهادهایی مانند اتاق وضعیت حجاب را ادامه سیاستهای شکستخورده گذشته دانسته است. او خواستار ارائه گزارش شفاف از عملکرد و هزینههای گذشته این ستاد شد. حتی در میان اصولگرایان نیز صداهای متفاوتی شنیده میشود؛ منصور حقیقتپور تأکید کرد که باید همه اقشار جامعه—even بیحجابها—به عنوان سرمایه اجتماعی ایران دیده شوند.
آیتالله محسن فقیهی از جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز با تأکید بر رویکرد اخلاقیتر گفت: «حجاب فرهنگی بسیار بهتر از حجاب اجباری است.» او بر اهمیت تذکرهای محترمانه و آموزش فرهنگی تأکید کرد و هشدار داد که برخوردهای انتظامی نتیجهای جز بیاعتمادی ندارد.
بازگشت طرحهایی مانند اتاق وضعیت حجاب و عفاف نشانهای از تداوم دوگانگی میان سیاستهای کنترلی و رویکردهای اقناعی در ایران است. در حالیکه جامعه با بحران اقتصادی و ناامیدی روبهروست، تمرکز بر چنین برنامههایی از نظر مردم نوعی بیتوجهی به اولویتهای اصلی کشور تلقی میشود. بسیاری معتقدند در شرایط فعلی، ایمان و اخلاق تنها از مسیر احترام، گفتوگو و همدلی زنده میماند، نه از مسیر فرمان و کنترل.
اتاق وضعیت حجاب و عفاف، فارغ از نیت اولیهاش، بازتابی از شکاف فکری میان سیاستگذاران فرهنگی و واقعیت جامعه امروز ایران است. در حالیکه نسل جوان از منازعات خسته شده و خواهان آرامش و گفتوگوست، بازتولید سیاستهای اجباری میتواند سرمایه اجتماعی کشور را فرسودهتر کند. مسیر آینده، اگر بر پایه اقناع و احترام بنا شود، شاید به جای شکاف، پیوند تازهای میان مردم و حاکمیت ایجاد کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
