به گزارش اطلاع با ما ، پیشنویس قطعنامه آمریکا برای تمدید مأموریت هیأت کارشناسان مرتبط با کمیته ۱۷۳۷ شورای امنیت درباره ایران، روز پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ در شورای امنیت به رأی گذاشته شد؛ اما با وجود کسب ۱۱ رأی موافق، به دلیل رأی منفی روسیه و چین تصویب نشد.
در این رأیگیری، پاکستان و سومالی رأی ممتنع دادند و ۱۱ عضو دیگر شورای امنیت از پیشنویس حمایت کردند. بر اساس مقررات شورای امنیت، تصویب قطعنامههای ماهوی به حداقل ۹ رأی موافق و نبود رأی وتو از سوی اعضای دائم نیاز دارد.
هیأت کارشناسان مرتبط با پرونده تحریمهای ایران وظیفه بررسی اطلاعات مربوط به اجرای محدودیتهای شورای امنیت، بررسی موارد ادعایی عدم پایبندی و ارائه گزارش و پیشنهاد به شورای امنیت را بر عهده داشت.
بر اساس اطلاعات رسمی شورای امنیت، مأموریت فعلی این هیأت تا ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ تعیین شده بود و کارشناسان در حوزههایی مانند منع اشاعه، تسلیحات، مسائل هستهای، صادرات، گمرک، امور مالی و حملونقل دریایی فعالیت میکردند.
پیشنویس آمریکا با هدف تمدید این مأموریت مطرح شد، اما رأی منفی دو عضو دائم شورای امنیت مانع تصویب آن شد.
واسیلی نبنزیا، نماینده روسیه در سازمان ملل، در نشست شورای امنیت با تمدید مأموریت هیأت کارشناسان مخالفت کرد.
موضع مسکو این است که قطعنامه ۲۲۳۱ از ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ پایان یافته و در نتیجه، سازوکارهای مرتبط با آن از جمله مباحث مربوط به بازگشت تحریمها را نمیتوان به شکلی که کشورهای غربی مطرح میکنند، ادامه داد.
نماینده روسیه همچنین استدلال کرد که ایجاد یا ادامه فعالیت ساختارهای مرتبط با کمیته ۱۷۳۷ از نگاه مسکو مبنای حقوقی ندارد و تأکید کرد که اختلافات مربوط به برنامه هستهای ایران باید از مسیر سیاسی و دیپلماتیک دنبال شود.
فو کونگ، نماینده چین، نیز از موضع روسیه حمایت کرد و خواستار تمرکز شورای امنیت بر کاهش تنش و ایجاد زمینه برای راهحل سیاسی شد.
پکن نیز معتقد است قطعنامه ۲۲۳۱ در اکتبر ۲۰۲۵ پایان یافته و شورای امنیت باید از تبدیل شدن به عرصهای برای تشدید اختلافات درباره پرونده هستهای ایران جلوگیری کند.
نماینده چین در عین حال بر اهمیت دیپلماسی و نقش چندجانبهگرایی در حل اختلافات تأکید کرد.
نماینده آمریکا در شورای امنیت از تمدید مأموریت هیأت کارشناسان حمایت کرد و رأی روسیه و چین را مورد انتقاد قرار داد.
موضع واشنگتن این است که ادامه فعالیت این هیأت برای دریافت گزارشهای مستقل درباره اجرای تحریمها و بررسی موارد ادعایی نقض محدودیتهای شورای امنیت ضروری است.
نماینده آمریکا همچنین اعلام کرد واشنگتن قصد ندارد فعالیتهای خود در چارچوب کمیته مرتبط با تحریمهای ایران را متوقف کند و بر ادامه تلاشها برای ایجاد سازوکار نظارتی تأکید کرد.
سارا مکینتاش، معاون نمایندگی انگلیس در سازمان ملل، نیز از عدم تصویب پیشنویس ابراز تأسف کرد.
لندن معتقد است هیأت کارشناسان میتواند اطلاعات مستقل درباره نحوه اجرای تحریمها ارائه کند و فعالیت چنین هیأتی همچنان اهمیت دارد.
انگلیس همچنین بر این موضع تأکید دارد که سازوکار بازگشت تحریمها در سال ۲۰۲۵ از نظر این کشور به اجرا درآمده و قطعنامههای قبلی مرتبط با برنامه هستهای ایران دوباره برقرار شدهاند.
یکی از مهمترین اختلافات مطرحشده در نشست شورای امنیت، به تفسیر قطعنامه ۲۲۳۱ و سازوکار موسوم به «اسنپبک» مربوط میشود.
روسیه و چین میگویند قطعنامه ۲۲۳۱ در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ خاتمه یافته و مبنای حقوقی برای ادامه چنین سازوکاری وجود ندارد.
در مقابل، انگلیس و دیگر کشورهای اروپایی طرف برجام استدلال میکنند که فرآیند بازگشت تحریمها در سال ۲۰۲۵ انجام شده و در نتیجه، برخی قطعنامههای قبلی شورای امنیت دوباره برقرار شدهاند. اسناد سازمان ملل نیز وجود این اختلاف دیدگاه را ثبت کردهاند.
بنابراین، موضوع صرفاً به رأیگیری اخیر محدود نیست و بخشی از اختلافات فعلی شورای امنیت درباره ایران، به تفسیر متفاوت اعضا از وضعیت حقوقی قطعنامه ۲۲۳۱ بازمیگردد.
پاکستان که در رأیگیری به پیشنویس آمریکا رأی ممتنع داد، بر اهمیت فاصله گرفتن از رویکرد تقابلی و حرکت به سمت دیپلماسی تأکید کرد.
نماینده پاکستان همچنین بر نقش آژانس بینالمللی انرژی اتمی در موضوع هستهای ایران اشاره کرد و خواستار استفاده بیشتر از مسیرهای دیپلماتیک شد.
رأیگیری ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان داد که درباره نحوه برخورد شورای امنیت با پرونده هستهای و تحریمهای ایران همچنان اختلاف جدی میان اعضای این شورا وجود دارد.
از یک سو آمریکا و برخی کشورهای اروپایی بر ادامه سازوکارهای نظارتی و تحریمی تأکید دارند و از سوی دیگر روسیه و چین بر پایان یافتن چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱ و ضرورت حل سیاسی اختلافات پافشاری میکنند.
در چنین شرایطی، وتوی روسیه و چین باعث شد پیشنویس آمریکا، با وجود ۱۱ رأی موافق، از مرحله تصویب عبور نکند. این رأیگیری بار دیگر شکاف میان اعضای شورای امنیت درباره نحوه مواجهه با پرونده هستهای ایران را آشکار کرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
