به گزارش اطلاع با ما ، ایران در سالهای اخیر برای ادامه تجارت خارجی در شرایط محدودیتهای مالی، به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتقال منابع ارزی بوده است. اکنون گزارشهایی درباره افزایش استفاده از روشهای غیررسمیتر، از جمله رمزارزها، در مبادلات تجاری منتشر شده؛ رویکردی که به گفته برخی افراد مطلع، در ماههای اخیر مورد توجه بیشتری قرار گرفته است.
بر اساس گزارشی که روزنامه «آرمان امروز» منتشر کرده، برخی فعالان اقتصادی و افراد نزدیک به ساختار اقتصادی کشور معتقدند فضای فعالیت برای انتقال منابع حاصل از صادرات و تأمین مالی واردات نسبت به گذشته تغییر کرده است.
یکی از روشهایی که در این گزارش مورد اشاره قرار گرفته، استفاده از داراییهای دیجیتال برای تسویه معاملات میان طرفهای تجاری است. تتر و بیتکوین از جمله رمزارزهایی هستند که بنا بر روایت افراد مطلع، در برخی مبادلات مورد استفاده قرار میگیرند.
در این شیوه، انتقال ارزش میان طرفین معامله میتواند خارج از مسیرهای متعارف بانکی انجام شود؛ موضوعی که برای فعالان اقتصادی درگیر محدودیتهای بانکی بینالمللی اهمیت پیدا کرده است.
بخش دیگری از این رویکرد به استفاده مستقیم از درآمدهای صادراتی برای تأمین هزینه واردات مربوط میشود. بر اساس گزارش منتشرشده، برخی صادرکنندگان میتوانند منابع حاصل از فروش کالا و خدمات خود را برای خرید کالاهای مورد نیاز اختصاص دهند و از جابهجایی منابع از مسیرهای رسمی متداول بکاهند.
این مدل میتواند در شرایط محدودیت دسترسی به شبکه بانکی بینالمللی، زمان و هزینه انتقال پول را برای برخی فعالان اقتصادی کاهش دهد؛ البته جزئیات اجرایی و دامنه استفاده از این روشها مشخص نیست.
گزارش همچنین از تغییر در نحوه دسترسی برخی بازرگانان به ارز سخن میگوید. بر اساس این روایت، امکان استفاده بیشتر از بازار آزاد برای تأمین یا تبدیل ارز یکی از مسیرهایی است که مورد توجه فعالان اقتصادی قرار گرفته است.
این مسئله در شرایطی اهمیت دارد که تفاوت میان نرخهای مختلف ارز و محدودیتهای موجود در نقلوانتقال پول، یکی از چالشهای همیشگی تجارت خارجی ایران بوده است.
تحریمهای مالی و بانکی، دسترسی ایران به بخشهایی از شبکه مالی بینالمللی را محدود کرده است. در چنین شرایطی، یافتن روشهای جایگزین برای پرداختهای خارجی به یکی از موضوعات مهم تجارت ایران تبدیل شده است.
بر اساس گزارش مورد اشاره، تشدید فشارهای اقتصادی و تحریمی در دوره اخیر، انگیزه فعالان اقتصادی برای استفاده از روشهای جایگزین را بیشتر کرده است.
در مقابل، مقامهای آمریکایی بارها نسبت به استفاده از داراییهای دیجیتال در معاملات مرتبط با ایران هشدار دادهاند. وزارت خزانهداری آمریکا نیز پیشتر اعلام کرده است که افراد و نهادهایی که در فعالیتهای مشخص مرتبط با ایران مشارکت داشته باشند، ممکن است با محدودیتها یا تحریمهای آمریکا مواجه شوند.
بنابراین استفاده از رمزارز در تجارت مرتبط با ایران، علاوه بر مسائل فنی و اقتصادی، با ریسکهای حقوقی و تحریمی بینالمللی نیز همراه است.
در گزارش منتشرشده، به نقل از منابع مطلع ادعاهایی درباره رویکرد بانک مرکزی نسبت به شیوههای انتقال منابع مطرح شده است؛ با این حال، بانک مرکزی ایران در واکنش به این موضوع اظهارنظری ارائه نکرده است.
به همین دلیل، جزئیات مربوط به میزان استفاده از این روشها و اینکه چه تعداد از فعالان اقتصادی از چنین مسیرهایی استفاده میکنند، نیازمند اطلاعات رسمی و قابل استناد بیشتری است.
گسترش استفاده از رمزارز در مبادلات خارجی میتواند برای فعالان اقتصادی یک ابزار جایگزین در شرایط محدودیت بانکی باشد، اما همزمان ریسکهایی مانند نوسان قیمت داراییهای دیجیتال، محدودیتهای قانونی، ریسک طرف معامله و احتمال برخورد تحریمی را نیز به همراه دارد.
در نتیجه، نمیتوان صرفاً بر اساس گزارشهای منتشرشده نتیجه گرفت که رمزارزها جایگزین نظام بانکی در تجارت خارجی ایران شدهاند. آنچه فعلاً مطرح است، افزایش توجه به ابزارهای دیجیتال و روشهای غیرمتعارف انتقال ارزش در شرایط محدودیتهای مالی است.
تداوم تحریمها و محدودیتهای بانکی، فعالان اقتصادی ایران را به سمت جستوجوی مسیرهای متنوعتر برای انتقال پول و تأمین مالی تجارت سوق داده است. رمزارزها یکی از ابزارهایی هستند که در این میان مورد توجه قرار گرفتهاند، اما میزان اثرگذاری آنها بر تجارت خارجی و دوام این روشها به شرایط تحریم، سیاستهای داخلی و وضعیت بازار ارز وابسته خواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
