هشدارهای سلامت در جهان به آژیر موبایل رسیده؛ چرا ایران هنوز به پیامک تکیه دارد؟

به گزارش اطلاع با ما ، نحوه اطلاع‌رسانی درباره خطرات سلامت عمومی در کشورهای مختلف تغییر کرده است؛ پیامک همچنان کاربرد دارد، اما در کنار اپلیکیشن‌ها، اعلان‌های فوری موبایلی، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ها و سامانه‌های هشدار اضطراری استفاده می‌شود. تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد در شرایطی که سلامت یا جان مردم در معرض خطر فوری است، سرعت دیده‌شدن و اعتبار پیام به اندازه محتوای آن اهمیت دارد.

پیام سلامت؛ فقط یک پیامک نیست

اطلاع‌رسانی عمومی درباره سلامت، از توصیه‌های معمول پزشکی تا هشدارهای مربوط به یک خطر فوری، نیازمند ابزارهای متفاوتی است.

پیامی که درباره واکسیناسیون، تغذیه یا غربالگری منتشر می‌شود، فوریت یک هشدار درباره آلودگی خطرناک، شیوع بیماری یا تهدید فوری سلامت عمومی را ندارد. به همین دلیل، کشورهای مختلف تلاش کرده‌اند شیوه ارسال پیام را متناسب با اهمیت و فوریت آن طراحی کنند.

در ایران اما پیامک همچنان یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباط مستقیم با شهروندان است؛ مسیری که هرچند کاربرد خود را دارد، اما در دنیای ارتباطات سریع امروز نمی‌تواند به تنهایی پاسخگوی تمام نیازهای اطلاع‌رسانی سلامت باشد.

وقتی یک هشدار باید گوشی را به صدا درآورد

در بسیاری از کشورها برای شرایط اضطراری از فناوری‌هایی استفاده می‌شود که پیام را مستقیماً روی صفحه تلفن همراه نمایش می‌دهد.

این هشدارها می‌توانند با صدای بلند، لرزش و نمایش برجسته پیام، توجه کاربر را حتی در شرایطی که مشغول کار دیگری است، جلب کنند.

مزیت چنین سامانه‌هایی این است که شهروند برای دریافت هشدار الزاماً نباید عضو یک اپلیکیشن خاص باشد یا منتظر بماند پیامک را باز کند.

بریتانیا؛ هشدار اضطراری با صدای آژیر

بریتانیا نمونه‌ای از استفاده همزمان از چند مسیر ارتباطی است. در اطلاع‌رسانی‌های معمول سلامت، اپلیکیشن رسمی NHS یکی از ابزارهای ارتباط با بیماران است و در برخی شرایط، پیامک می‌تواند نقش مسیر پشتیبان را ایفا کند.

اما در موقعیت‌های اضطراری، سامانه Emergency Alerts وارد عمل می‌شود.

این سامانه با استفاده از فناوری Cell Broadcast می‌تواند تلفن‌های همراه سازگار در یک محدوده جغرافیایی مشخص را هدف قرار دهد. پیام روی صفحه تلفن ظاهر می‌شود و با صدا و لرزش، توجه کاربر را جلب می‌کند.

نکته مهم این است که برای دریافت چنین هشداری، نیازی به ثبت شماره تلفن یا نصب اپلیکیشن جداگانه وجود ندارد.

استرالیا؛ هشدارهای عمومی در مسیر جدید

استرالیا نیز به سمت توسعه سامانه‌های هشدار مستقیم موبایلی حرکت کرده است.

سامانه AusAlert برای اطلاع‌رسانی درباره طیف گسترده‌ای از خطرات طراحی شده و موضوعات مرتبط با سلامت عمومی نیز می‌تواند در چارچوب چنین هشدارهایی قرار گیرد.

در این مدل، پیام اضطراری صرفاً یک متن ساده نیست؛ تلفن همراه می‌تواند با لرزش و صدای هشدار، کاربر را متوجه خطر کند.

در کنار این سامانه، اطلاع‌رسانی‌های عادی سلامت در استرالیا نیز از مسیرهای مختلفی مانند تلویزیون، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های دیجیتال و تبلیغات عمومی دنبال می‌شود.

آمریکا؛ یک هشدار از چند مسیر

در آمریکا نیز ساختار اطلاع‌رسانی اضطراری بر پایه یک کانال واحد نیست.

سامانه‌های هشدار عمومی این کشور امکان انتشار پیام از مسیرهایی مانند تلفن همراه، تلویزیون و رادیو را فراهم می‌کنند. هدف چنین رویکردی آن است که حتی اگر یک مسیر ارتباطی با مشکل مواجه شد یا کاربر پیام را ندید، کانال دیگری برای رساندن هشدار وجود داشته باشد.

این مدل یک پیام مهم دارد: هشدار حیاتی نباید به شانس دیده‌شدن در یک اپلیکیشن یا یک پیامک وابسته باشد.

کانادا؛ هشدار مستقیم روی تلفن همراه

کانادا نیز از سامانه Alert Ready برای انتشار هشدارهای اضطراری استفاده می‌کند.

در شرایط خاص، پیام هشدار می‌تواند همزمان از رسانه‌های مختلف منتشر شود و روی تلفن همراه شهروندان نیز نمایش داده شود.

ترکیب تلویزیون، رادیو و تلفن همراه باعث می‌شود احتمال دیده‌شدن پیام افزایش پیدا کند؛ موضوعی که در زمان بحران می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.

سنگاپور؛ اعتماد به فرستنده هم مهم است

سنگاپور از زاویه دیگری یک تجربه قابل توجه دارد.

این کشور برای پیامک‌های دولتی از شناسه مشخصی استفاده کرده تا شهروندان راحت‌تر بتوانند پیام رسمی را از پیام‌های جعلی و تبلیغاتی تشخیص دهند.

این مسئله نشان می‌دهد که اطلاع‌رسانی موفق فقط به فناوری وابسته نیست. اگر مردم به فرستنده اعتماد نداشته باشند، حتی یک پیام بسیار مهم نیز ممکن است نادیده گرفته شود.

بنابراین، اعتبار منبع، شفافیت هویت فرستنده و ثبات کانال ارتباطی بخشی از خودِ نظام هشدار محسوب می‌شود.

مشکل فقط فرستادن پیام نیست

تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که مسئله اصلی، صرفاً ارسال یک پیام نیست؛ پیام باید به دست مخاطب برسد، دیده شود، قابل اعتماد باشد و در نهایت به اقدام درست منجر شود.

اگر یک توصیه سلامت در میان انبوه پیام‌های تبلیغاتی گم شود، اگر هشدار اضطراری با تأخیر دیده شود یا شهروند نسبت به فرستنده تردید داشته باشد، هدف اطلاع‌رسانی محقق نشده است.

به همین دلیل، سیستم‌های ارتباطی مدرن سلامت معمولاً چندلایه هستند؛ پیامک، اپلیکیشن، اعلان موبایلی، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های عمومی و سامانه‌های هشدار اضطراری می‌توانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

ایران به چه چیزی نیاز دارد؟

برای ایران نیز مسئله لزوماً کنار گذاشتن پیامک نیست. پیامک همچنان می‌تواند برای اطلاع‌رسانی‌های عادی و غیراضطراری کاربرد داشته باشد.

موضوع مهم‌تر، ایجاد یک ساختار چندکاناله است؛ ساختاری که برای هر سطح از خطر، ابزار مناسب خود را داشته باشد.

در یک هشدار فوری، شاید پیامکی که ممکن است دیده نشود، کافی نباشد. در چنین شرایطی باید راهی وجود داشته باشد که پیام مستقیماً توجه شهروند را جلب کند و همزمان از چند مسیر معتبر منتشر شود.

در نهایت، معیار موفقیت یک سیستم اطلاع‌رسانی سلامت این نیست که چند پیام ارسال شده است؛ بلکه این است که چند نفر پیام را دیده‌اند، به آن اعتماد کرده‌اند و توانسته‌اند در زمان مناسب اقدام کنند.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام