به گزارش اطلاع با ما، پول: ایده ایجاد «رینگ دوم پرداخت» بهعنوان راهکاری برای هدایت خلق پول به سمت تولید مطرح شده است. این مدل با ایجاد حسابهای مستقیم نزد بانک مرکزی، تلاش میکند نقش بانکهای تجاری در خلق پول را کاهش داده و از انحراف نقدینگی به سمت فعالیتهای غیرمولد جلوگیری کند. در صورت اجرای تدریجی، این طرح میتواند به کنترل تورم و تقویت تولید کمک کند، هرچند چالشهای اجرایی قابل توجهی نیز پیشرو دارد.
در سالهای گذشته، نقش خلق پول در اقتصاد بهتدریج از یک ابزار حاکمیتی به فرآیندی وابسته به شبکه بانکی تبدیل شده است. در این ساختار، بانکها با استفاده از سازوکارهای موجود، توانستهاند حجم نقدینگی را چند برابر پایه پولی افزایش دهند.
این روند اگرچه در ظاهر به تأمین مالی کمک کرده، اما در عمل به رشد نقدینگی بدون پشتوانه تولید و افزایش فعالیتهای غیرمولد منجر شده است.
گسترش خلق پول خارج از مسیر تولید، پیامدهای متعددی به همراه داشته است؛ از جمله افزایش تورم، رشد فعالیتهای سفتهبازانه و کاهش سهم بخشهای مولد در اقتصاد.
در چنین شرایطی، نقدینگی به جای هدایت به سمت تولید، بیشتر در بازارهایی مانند داراییهای سرمایهای جریان پیدا میکند و همین موضوع تعادل اقتصادی را برهم میزند.
یکی از راهکارهای پیشنهادی برای اصلاح این وضعیت، ایجاد یک ساختار موازی در نظام پرداخت است که از آن با عنوان «رینگ دوم پرداخت» یاد میشود. در این مدل، افراد و کسبوکارها میتوانند حسابهایی مستقیم نزد بانک مرکزی داشته باشند.
این حسابها مستقل از شبکه بانکی عمل کرده و امکان انجام پرداختها و دریافت منابع مالی را بدون واسطه فراهم میکنند.
در ساختار فعلی، هر واحد پول میتواند در فرآیندهای بانکی چندین برابر شود. اما در مدل جدید، خلق پول بهصورت مستقیم و کنترلشده انجام میشود و هر واحد پول، اثر مشخص و محدودی بر نقدینگی دارد.
این ویژگی میتواند از رشد بیرویه نقدینگی جلوگیری کرده و مسیر مصرف پول را شفافتر کند.
یکی از اهداف اصلی این مدل، هدایت منابع مالی به سمت فعالیتهای مولد است. در این چارچوب، منابع ایجادشده میتواند برای تأمین مالی تولید، حمایت از کسبوکارها و افزایش رفاه عمومی استفاده شود.
همچنین با محدود شدن امکان استفاده از این منابع در فعالیتهای غیرمولد، احتمال انحراف نقدینگی کاهش مییابد.
در این مدل، به جای حذف ناگهانی نقش بانکها، تلاش میشود با ایجاد یک مسیر جایگزین، وابستگی به آنها بهتدریج کاهش یابد. این رویکرد میتواند از بروز شوکهای اقتصادی و بیثباتی در نظام مالی جلوگیری کند.
در بلندمدت، بانکها بیشتر به نهادهایی خدماتی تبدیل میشوند و نقش آنها در خلق پول محدودتر خواهد شد.
اجرای چنین مدلی میتواند فرصتهایی مانند کنترل تورم، افزایش شفافیت مالی و تقویت تولید را به همراه داشته باشد. با این حال، چالشهایی مانند نحوه اجرا، پذیرش عمومی و هماهنگی با ساختارهای موجود نیز از جمله موانعی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
ایده بازپسگیری هدایت خلق پول از شبکه بانکی و انتقال آن به یک ساختار کنترلشده، میتواند نقطه عطفی در اصلاح نظام پولی باشد. «رینگ دوم پرداخت» بهعنوان یک راهکار تدریجی، تلاش میکند بدون ایجاد شوک، مسیر نقدینگی را به سمت تولید و رشد اقتصادی تغییر دهد. موفقیت این مدل، به نحوه اجرا و مدیریت دقیق آن در سطح کلان اقتصادی وابسته خواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
