بحران در بازار برنج؛ قیمت‌ها به ۳۵۰ هزار تومان رسید | وعده‌های توخالی، واردات جنجالی و «سلطان‌های بی‌سر»

به گزارش اطلاع با ما  با وجود وعده‌های پیاپی مسئولان برای مهار قیمت‌ها، بازار برنج ایران در آستانه فصل برداشت به نقطه جوش رسیده است. قیمت هر کیلو برنج ایرانی به ۳۵۰ هزار تومان رسیده و لغو ممنوعیت فصلی واردات نه‌تنها کمکی به آرامش بازار نکرده، بلکه اعتراض‌های شدید کشاورزان، نمایندگان مجلس و ناظران اقتصادی را در پی داشته است.

 **بحران در بازار برنج**

قیمت برنج ایرانی از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون رشد ۸۵ درصدی را تجربه کرده و به مرز بی‌سابقه ۳۵۰ هزار تومان رسیده است. این در حالی‌ است که فصل برداشت هنوز آغاز نشده و بازار تحت تأثیر سیاست‌های متناقض دولت، آشفتگی کم‌سابقه‌ای را تجربه می‌کند.

 **ممنوعیت فصلی واردات برنج؛ قانونی که نادیده گرفته شد**

یکی از مهم‌ترین تصمیمات بحث‌برانگیز دولت در میانه جنگ ایران و اسرائیل، لغو ممنوعیت واردات برنج در فصل برداشت بود؛ تصمیمی که با هدف «تنظیم بازار» اتخاذ شد اما عملاً به ضرر شالیکاران و کشاورزان داخلی تمام شد. بسیاری از نمایندگان مجلس، این اقدام را **خلاف قانون** دانسته و خواستار لغو آن شدند.

 **آیا جنگ تأثیری بر قیمت برنج داشت؟**

جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل که از ۲۳ خرداد آغاز و سوم تیر به پایان رسید، برخلاف تصور، تأثیر چندانی بر قیمت برنج نداشت. دولت با افزایش عرضه و واردات سعی کرد از جهش ناگهانی قیمت‌ها جلوگیری کند، اما بازار نشان داد که عوامل داخلی مهم‌تر از بحران‌های منطقه‌ای هستند.

## **قیمت انواع برنج در تیرماه ۱۴۰۴ | جدول مقایسه‌ای**

در تاریخ ۱۳ تیر، قیمت برخی اقلام پرفروش برنج به شرح زیر بود:

| نوع برنج              | قیمت هر کیلو (تومان) |
| ——————— | ——————– |
| طارم هاشمی ممتاز      | ۲۸۵,۰۰۰              |
| امراللهی کشت دوم      | ۳۲۰,۰۰۰              |
| صدری هاشمی ممتاز      | ۲۹۹,۰۰۰              |
| طارمی راتون           | ۳۲۵,۰۰۰              |
| هاشمی آستانه اشرفیه   | ۳۳۰,۰۰۰              |
| شیرودی                | ۲۴۰,۰۰۰              |
| فجر سوزنی             | ۲۷۰,۰۰۰              |
| برنج هندی خاطره       | ۷۲,۰۰۰               |

| پاکستانی سوپر باستانی | ۱۸۲,۰۰۰              |

 **وعده کاهش قیمت؛ تکرار یک روایت آشنا**

وزیر جهاد کشاورزی، غلامرضا نوری قزلجه، بارها وعده کاهش قیمت برنج را داده و کاهش قیمت را مشروط به آغاز برداشت مردادماه دانسته است. اما با توجه به سابقه عملکرد وزارتخانه، این وعده‌ها چندان جدی گرفته نمی‌شوند؛ چرا که در عمل، بازار عکس آنچه وعده داده شده را نشان داده است.

 **واردات بی‌رویه؛ راه‌حل یا تهدید برای کشاورزان؟**

مقامات استانی، از جمله استاندار گیلان، هشدار داده‌اند که واردات بی‌موقع برنج، در آستانه فصل برداشت، معیشت شالیکاران را تهدید می‌کند. در عین حال، گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد بسیاری از کشاورزان از کاهش تقاضا برای محصولشان گلایه دارند.

 **«سلطان‌های جدید برنج»؛ پدیده‌ای تکراری با چهره‌ای جدید**

در بحبوحه افزایش قیمت‌ها، نام شرکت‌های بزرگ بسته‌بندی و پخش مواد غذایی به‌عنوان بازیگران اصلی پشت پرده بازار برنج مطرح شده است. برخی ناظران اقتصادی معتقدند تجربه برخوردهای نمایشی با «سلطان‌ها» در سال‌های گذشته نشان داده که با حذف یک چهره، فساد ساختاری حذف نمی‌شود بلکه فقط تغییر چهره می‌دهد.

 **فرضیه احتکار؛ چقدر محتمل است؟**

گرچه برخی بر این باورند که برنج احتکار شده و با هدف افزایش قیمت نگه داشته شده است، اما کارشناسان این فرضیه را ضعیف می‌دانند. زیرا با نزدیک شدن به فصل برداشت، نگه‌داری برنج کهنه در انبارها توجیه اقتصادی ندارد.

 **سخن پایانی؛ کاهش قیمت، به چه قیمتی؟**

در شرایطی که قیمت برنج سر به فلک کشیده و سفره خانوارهای ایرانی کوچک‌تر شده، هرگونه کاهش قیمت بدون توجه به منافع کشاورزان می‌تواند منجر به نابودی پایدار تولید داخلی شود. سوالی که هنوز بی‌پاسخ مانده: **دولت کدام‌سو ایستاده است؟ کنار مردم یا در کنار رانت‌خواران بازار برنج؟**

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام