به گزارش اطلاع با ما ، ۲۳ سال تعلیق توسعه: مناقشه هستهای ایران وارد بیستوسومین سال خود شده و هنوز هم سرنوشت آن در هالهای از ابهام است. حامد پاکطینت با تحلیل خسارات اقتصادی این دوره، هشدار میدهد که هزینههای مستقیم و غیرمستقیم این بحران، از دست رفتن صدها میلیارد دلار فرصت اقتصادی، کاهش سرمایهگذاری، افزایش تورم، فرار مغزها و اتلاف منابع ملی بوده است؛ مسائلی که حتی با رفع تحریمها، سالها زمان برای جبران آنها لازم خواهد بود.
از سال ۱۳۸۲ که بحران هستهای ایران آغاز شد تا امروز، بیش از دو دهه میگذرد. نسلی که در این بازه متولد و بزرگ شده، در فضایی از عدمقطعیت سیاسی و تحریمهای اقتصادی زندگی کرده است. به گفته حامد پاکطینت، تحلیلگر حوزه اقتصاد سیاسی، این مناقشه نهفقط در سطح دیپلماتیک، بلکه در عمق ساختارهای اقتصادی کشور اثر گذاشته است.
بر اساس تحلیل پاکطینت، ایران در طول این سالها حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی خود را از دست داده و در سال گذشته نیز بیش از ۳۰ میلیارد دلار زیان مستقیم ناشی از محدودیتها تجربه کرده است. بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی در خارج از کشور بلوکه شده و فرصتهای کلان سرمایهگذاری خارجی از بین رفته است.
مجموع خسارتهای برآوردشده، با احتساب زیان ارزی، رانت ناشی از دونرخی بودن ارز، صادرات با نرخهای غیرواقعی و مشکلات زیرساختی، به عددی نزدیک به ۸۰۰ میلیارد دلار میرسد؛ رقمی که میتوانست زیرساختهای کشور را متحول کند.
این مبلغ میتوانست صرف توسعه ۲۴۰ فاز جدید در پارس جنوبی، ایجاد صدها نیروگاه و پالایشگاه، احداث شبکههای آبیاری نوین، توسعه خطوط ریلی و حملونقل شهری، ساخت مدارس، بیمارستانها و مسکن ملی شود. به باور نویسنده، این امکانات نه در حد آرزو، بلکه در محدوده عملیاتی و فنی کشور بودهاند.
برخلاف زیانهای مالی که قابل جبران هستند، مهاجرت گسترده نخبگان، تخریب اعتماد عمومی و ساختارهای اقتصادی، مسائلی هستند که بهسادگی قابل بازسازی نیستند. ایران فرصتهای زیادی را در بازارهای جهانی از دست داده که اکنون توسط رقبای منطقهای تصاحب شدهاند.
نویسنده در پایان، مخاطب را به یک محاسبه شخصی دعوت میکند: آیا ادامه این مسیر، با هزینههایی چنین گسترده، ارزش آن را داشته است؟ اگر امروز نیز مذاکرات ادامه یابد، آیا تضمینی هست که تجربهای متفاوت رقم بخورد؟ این پرسشها شاید پاسخ مشخصی نداشته باشند، اما تکرار آنها، میتواند مسیر آینده را شفافتر سازد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
