یارانه شما هم حذف می‌شود؟ معیارهای تازه دولت چه می‌گویند؟

به گزارش اطلاع با ما ، یارانه : آیین‌نامه جدید حذف یارانه نقدی با تعیین شاخص‌هایی مانند درآمد ماهانه، ارزش دارایی، مصرف انرژی و اقامت خارج از کشور، دامنه شمول یارانه‌بگیران را محدودتر کرده است. هرچند هدف، تمرکز حمایت بر اقشار کم‌درآمد عنوان می‌شود، اما فاصله آستانه‌ها با واقعیت تورمی و ابهام در اجرای برخی بندها، نگرانی‌هایی درباره عدالت و دقت این سیاست ایجاد کرده است.

یارانه نقدی در مسیر بازنگری

با ابلاغ آیین‌نامه اجرایی جدید، دولت گام تازه‌ای در بازطراحی نظام پرداخت یارانه نقدی برداشته است. سیاستی که بر اساس آن، خانوارهای برخوردارتر به‌تدریج از فهرست یارانه‌بگیران حذف می‌شوند تا منابع حمایتی به سمت دهک‌های پایین‌تر هدایت شود. اما پرسش اصلی اینجاست: خط قرمز دولت برای حذف یارانه دقیقاً کجاست؟

درآمد؛ اولین فیلتر حذف یارانه

مهم‌ترین معیار در آیین‌نامه جدید، میانگین مجموع درآمد ماهانه خانوار در یک دوره شش‌ماهه است. این آستانه به بعد خانوار وابسته است؛ به این معنا که هرچه تعداد اعضای خانواده بیشتر باشد، سقف درآمدی مجاز برای دریافت یارانه نیز افزایش می‌یابد.
با این حال، فاصله نسبتاً محدود میان سقف درآمد خانوارهای کم‌جمعیت و پرجمعیت، باعث شده برخی کارشناسان این معیار را با واقعیت هزینه‌های معیشت هم‌خوان ندانند.

دارایی‌های گران‌قیمت؛ یارانه ممنوع

در کنار درآمد، ارزش املاک و خودرو نیز به‌عنوان شاخص حذف یارانه در نظر گرفته شده است. خانوارهایی که مالک املاک با ارزش بالا یا خودروهای چندمیلیاردی باشند، حتی بدون بررسی دهک درآمدی، از دریافت یارانه کنار گذاشته می‌شوند.
نقد اصلی به این بخش آن است که رشد اسمی قیمت دارایی‌ها در سال‌های اخیر، الزاماً به معنای افزایش قدرت خرید یا رفاه خانوار نیست.

مصرف انرژی؛ معیار جدید و بحث‌برانگیز

یکی از بندهای چالش‌برانگیز آیین‌نامه، مصرف بالای برق و گاز است. بر اساس این معیار، اگر الگوی مصرف خانواری بالاتر از حد استاندارد باشد و اصلاح نشود، یارانه آن در معرض حذف قرار می‌گیرد.
این در حالی است که عواملی مانند فرسودگی ساختمان‌ها یا راندمان پایین تجهیزات خانگی، می‌تواند مصرف را افزایش دهد؛ بدون آنکه نشانه‌ای از رفاه بیشتر باشد.

یارانه و اقامت خارج از کشور

ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز به‌طور کامل از فهرست یارانه‌بگیران حذف می‌شوند. این تصمیم با هدف تمرکز منابع داخلی اتخاذ شده، اما همچنان پرسش‌هایی درباره شمول آن برای افرادی با اقامت موقت یا شرایط خاص مطرح است.

اعتراض؛ فرصتی پرریسک

آیین‌نامه جدید امکان اعتراض به قطع یارانه را پیش‌بینی کرده، اما با یک نکته حساس: اگر اعتراض وارد تشخیص داده نشود، نه‌تنها یارانه بازنمی‌گردد، بلکه احتمال بازپس‌گیری مبالغ قبلی نیز وجود دارد. موضوعی که می‌تواند بسیاری از خانوارها را در ثبت اعتراض مردد کند.

اگرچه سیاست حذف یارانه دهک‌های پردرآمد با هدف افزایش کارایی حمایت‌های اجتماعی طراحی شده، اما ابهام در معیارها، فاصله با شرایط تورمی و پیچیدگی اجرا، این نگرانی را ایجاد کرده که بخشی از خانوارهای متوسط نیز ناخواسته از چرخه حمایت خارج شوند. موفقیت این سیاست، بیش از هر چیز به دقت اجرا و به‌روزرسانی مستمر شاخص‌ها وابسته است.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام