چرا ساختار معیوب خودروسازی ایران اصلاح نمی‌شود؟

به گزارش اطلاع با ما ، خودروسازی: صنعت خودروی ایران به دلیل سال‌ها مدیریت دولتی، فساد نهادینه‌شده، ساختار پرهزینه و نبود مرکز فرماندهی واحد، در مسیر اصلاح قرار نمی‌گیرد. کارشناسان معتقدند تا زمانی که ساختار چاق این صنعت سبک‌سازی نشود و نظارت مؤثر وجود نداشته باشد، نه قیمت‌ها واقعی می‌شوند و نه کیفیت بهبود می‌یابد. تنها امید فعلی، تقویت مطالبه‌گری رسانه‌ای و فشار افکار عمومی است.

صنعتی که از اصلاح می‌گریزد

سال‌هاست صنعت خودروی ایران زیر فشار ساختارهای پیچیده، هزینه‌های پنهان و نبود یک سیستم تصمیم‌گیری منسجم گرفتار مانده است. در حالی‌ که کیفیت پایین، قیمت‌گذاری مبهم و عقب‌ماندگی تکنولوژیک همچنان ادامه دارد، نبود یک اراده جدی برای اصلاح، این چرخه معیوب را طولانی‌تر کرده است.

ریشه‌های یک ساختار از‌نفس‌افتاده

مرتضی مصطفوی، کارشناس صنعت خودرو، معتقد است که مشکلات امروز نتیجه دهه‌ها مدیریت دولتی و عدم شفافیت است. او می‌گوید این صنعت در فضایی رشد کرده که فساد در سطوح مختلف سیاسی، مالی و اجرایی نقش تعیین‌کننده داشته است.
به باور او، همین فساد باعث شده هزینه‌ها بالا بماند، کیفیت قطعات افت کند، مسیر اقتصادی شرکت‌ها منحرف شود و حتی بنگاه‌های فاقد توانمندی وارد تولید شوند. نتیجه آن، صنعتی است که نه رقابتی است و نه توان خودترمیمی دارد.

چاقی ساختار و نبود فرماندهی واحد

به گفته مصطفوی، اصلاح واقعی از تعدیل هزینه‌ها شروع می‌شود؛ یعنی سبک‌سازی ساختار، حذف ظرفیت‌های بلااستفاده و رساندن شرکت‌ها به حداقل هزینه اقتصادی. بدون چنین تغییری، آزادسازی قیمت‌ها یا حذف قیمت‌گذاری دستوری اقدامی ناکامل خواهد بود.
او همچنین تأکید می‌کند که صنعت خودرو اکنون بدون یک مرکز فرماندهی مشخص اداره می‌شود؛ تصمیم‌ها پراکنده است و هیچ نهاد واحدی توان الزام به اصلاح را ندارد. در نتیجه صنعت در همان مسیر گذشته باقی مانده و تغییری اساسی رخ نمی‌دهد.

خصوصی‌سازی بدون ناظر، دور باطل جدید

این کارشناس هشدار می‌دهد خصوصی‌سازی در شرایط فقدان نظارت مؤثر می‌تواند به معنی رهاسازی کامل باشد. او می‌گوید حتی ورود شرکت‌های خارجی و ایجاد رقابت نیز زمانی اثرگذار است که ثبات اقتصادی وجود داشته باشد؛ چیزی که فعلاً در دسترس نیست.

امید به مطالبه‌گری؛ جای خالی یک حکمران مقتدر

با نبود چشم‌انداز روشن برای کاهش فساد، مصطفوی معتقد است تنها مسیر باقی‌مانده، فشار رسانه‌های مستقل و مطالبه‌گری مستمر است. او باور دارد که این جریان اجتماعی می‌تواند نقش حکمران غایب را تا حدی ایفا کرده و موتور اصلاح ساختاری را به حرکت درآورد.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام