چرا تعطیلی‌های پی‌درپی مدارس، سواد پایه کودکان ایرانی را تهدید می‌کند؟

به گزارش اطلاع با ما ، مدارس: تعطیلی مکرر مدارس ابتدایی به دلیل آلودگی هوا، شیوع بیماری و کمبود زیرساخت‌های آموزشی، باعث تشدید فقر سواد در ایران شده است. دانش‌آموزانی که حتی در شرایط عادی توانایی رسیدن به استانداردهای پایه را ندارند، با آموزش مجازی ناکارآمد بیش از پیش عقب می‌مانند. داده‌ها نشان می‌دهند استان‌های محروم بیشترین آسیب را می‌بینند و یک روز تعطیلی می‌تواند اثرات بلندمدت بر مهارت‌های خواندن و ریاضی کودکان داشته باشد.

تعطیلی‌های پی‌درپی؛ ضربه مستقیم به سواد پایه

در هفته‌های اخیر، مدارس ابتدایی بسیاری از استان‌ها به دلیل آلودگی هوا و شیوع بیماری تعطیل شده‌اند. داده‌ها نشان می‌دهند کوچک‌ترین وقفه در آموزش ابتدایی، تاثیر بلندمدتی بر مهارت‌های پایه خواندن و ریاضی دارد. بیش از ۵۰ درصد دانش‌آموزان پایه چهارم در مهارت‌های پایه «کم‌بهره‌مند» هستند و تعطیلی‌های مکرر، فقر سواد را عمیق‌تر می‌کند.

آموزش مجازی؛ ناکارآمد در پر کردن خلأ

کودکان پایه اول تا سوم، به ویژه در مناطق محروم، به ابزار و همراهی خانوادگی کافی برای آموزش آنلاین دسترسی ندارند. گزارش‌ها نشان می‌دهد حدود یک‌سوم دانش‌آموزان در دوران کرونا از مهارت‌های خواندن عقب ماندند. بنابراین، جایگزینی آموزش حضوری با مجازی، عملاً فقر سواد را تثبیت می‌کند.

استان‌های محروم؛ بیشترین آسیب

استان‌هایی مانند سیستان‌وبلوچستان، کهگیلویه‌وبویراحمد و خوزستان بیشترین تعطیلی‌ها و کمترین دسترسی به زیرساخت‌های آموزشی را دارند. در این مناطق، فاصله نمرات میان بالاترین و پایین‌ترین استان‌ها بیش از سه واحد است؛ یعنی هر تعطیلی، شکاف یادگیری را بزرگ‌تر می‌کند و کودکانی که در پایه‌های ابتدایی مهارت کافی ندارند، در پایه‌های بالاتر از آموزش حذف می‌شوند.

معلمان و ساعات آموزشی؛ چالش مضاعف

حدود ۴۰ درصد معلمان تازه‌کار آموزش تخصصی کافی ندیده‌اند و ساعات آموزشی در پایه ابتدایی ۴۰ درصد کمتر از استاندارد جهانی است. تعطیلی‌های مکرر این فاصله را بیشتر می‌کند و مدرسه، به جای جبران نابرابری، به عامل بازتولید فقر آموزشی تبدیل می‌شود.

پیامدها؛ از فقر سواد تا ترک تحصیل

آمارها نشان می‌دهد نرخ ترک تحصیل در پایه‌های بالاتر افزایش یافته و بخش عمده این بازماندگی ناشی از ضعف سواد پایه است. کودکی که در پایه اول یا دوم نتواند خواندن روان را بیاموزد، به مرور از فرآیند آموزش حذف می‌شود. تعطیلی‌های مکرر، توانایی تثبیت مهارت‌های اولیه را کاهش داده و نابرابری آموزشی را تشدید می‌کند.

تعطیلی‌های مکرر مدارس ابتدایی در ایران، به‌ویژه در استان‌های محروم، نه تنها سواد پایه کودکان را کاهش می‌دهد، بلکه نابرابری آموزشی را عمیق‌تر می‌کند. آموزش مجازی ناکارآمد و کمبود زیرساخت‌های حضوری، مدرسه را از نهاد جبران‌کننده فقر به عاملی برای بازتولید آن تبدیل کرده است. اجرای سیاست‌های آموزشی پایدار و جبران عقب‌ماندگی‌های پایه، ضروری است.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام