به گزارش اطلاع با ما ، پرونده هستهای: اظهارات تازه مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره محدود بودن بازرسیها در ایران، بار دیگر پرونده هستهای را به کانون توجه بازگردانده است. در مقابل، مقامهای ایرانی تأکید دارند که همکاری با آژانس در چارچوب قوانین داخلی ادامه دارد و تکرار مواضع گذشته بدون توجه به تحولات میدانی، کمکی به حل اختلافات نمیکند. نتیجه این وضعیت، شکلگیری یک روند فرسایشی است که نه به کاهش بیاعتمادی انجامیده و نه چشمانداز روشنی برای خروج از بنبست ترسیم کرده است.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در اظهارات اخیر خود اعلام کرده است که بازرسیها در ایران از سر گرفته شده، اما این دسترسیها محدود بوده و همه تأسیسات هستهای را دربرنمیگیرد. او بر اهمیت برخی سایتهای کلیدی تأکید دارد و معتقد است بدون دسترسی به این مراکز، ارزیابی جامع از وضعیت برنامه هستهای ایران امکانپذیر نیست.
در این مواضع، تمرکز اصلی بر ضرورت حضور بازرسان و ازسرگیری نظارتهاست و اشارهای به حملات نظامی اخیر به برخی تأسیسات هستهای ایران نمیشود. این رویکرد، از نگاه تهران، تصویر ناقصی از واقعیتهای موجود ارائه میدهد و بر بیاعتمادی موجود میافزاید.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با تأکید بر استمرار ارتباط با آژانس، تصریح کرده است که مبنای همکاریها قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است. به گفته او، ایران همچنان عضو معاهده منع اشاعه است و تعهدات خود در چارچوب پادمان را میشناسد و به آن پایبند است، اما انتظار دارد آژانس رویکردی متوازن و فنی داشته باشد.
مقامهای ایرانی معتقدند تکرار برخی ادعاها و ارقام، بدون توجه به زمینههای سیاسی و امنیتی موجود، تغییری در واقعیتها ایجاد نمیکند. از این منظر، تمرکز یکجانبه بر ایران و نادیده گرفتن عوامل شکلدهنده وضعیت کنونی، روند حلوفصل اختلافات را دشوارتر کرده است.
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران نیز با اشاره به آسیبدیدن برخی مراکز هستهای در حملات نظامی، اعلام کرده است که بازرسی از این مراکز نیازمند دستورالعمل و پروتکل مشخص است. به گفته او، تا زمانی که آژانس موضع روشن و مسیر رسمی برای این موضوع ارائه نکند، طرح درخواستهای جدید نمیتواند مبنای همکاری قرار گیرد.
در نگاه تهران، اکنون پرسش اصلی متوجه آژانس است؛ نهادی که باید موضع خود را نسبت به تحولات اخیر شفاف کند و بر اساس وظایف فنی خود عمل کند. تأکید ایران بر این است که نظارتها زمانی معنا پیدا میکند که در فضایی حرفهای و غیرسیاسی انجام شود.
مجموع این مواضع نشان میدهد که روابط ایران و آژانس در مرحلهای کمتحرک و فرسایشی قرار گرفته است. هر دو طرف بر چارچوبهای خود اصرار دارند، بیآنکه راهحل عملی تازهای ارائه شود. تداوم این وضعیت، خطر انتقال اختلافات از حوزه فنی به سطحی سیاسیتر را افزایش میدهد و رسیدن به تفاهمی پایدار را پیچیدهتر میکند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
