به گزارش اطلاع با ما ، آمار بالای تخلفات و حوادث موتورسواران در تهران، بار دیگر ضرورت تغییر شیوه نظارت بر این وسایل نقلیه را مطرح کرده است. در حالی که نظارت میدانی پلیس به تنهایی نمیتواند تمام معابر را پوشش دهد، توسعه دوربینهای ثبت تخلف و استفاده از فناوریهای هوشمند میتواند نظارت مستمر بر موتورسیکلتها را امکانپذیر کند.
موتورسیکلتها بخش جداییناپذیر از ترافیک شهری تهران هستند، اما افزایش تخلفات و حوادث مرتبط با آنها، مسئله ساماندهی این وسایل نقلیه را به یکی از چالشهای مهم مدیریت ترافیک تبدیل کرده است.
آمارهای اعلامشده از سوی پلیس راهور نشان میدهد موتورسواران سهم قابل توجهی در حوادث مرگبار پایتخت دارند. از ابتدای سال ۱۴۰۵ نیز ۱۲۰ موتورسوار در تصادفات تهران جان خود را از دست دادهاند؛ آماری که اهمیت اجرای راهکارهای مؤثرتر برای کاهش رفتارهای پرخطر را نشان میدهد.
یکی از نشانههای جدی بودن این مسئله، حجم بالای تخلفات ثبتشده است. از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۹۴۵ هزار تخلف موتورسیکلت در تهران به ثبت رسیده است.
نبستن کلاه ایمنی، تردد در خطوط ویژه، تخلفات مربوط به پلاک و ورود به مسیرهای غیرمجاز، بخشی از تخلفاتی هستند که در آمار پلیس دیده میشوند.
در میان این موارد، حدود ۴۸۰ هزار مورد مربوط به استفاده نکردن از کلاه ایمنی بوده و هزاران مورد نیز به تردد در پیادهرو، مسیرهای ممنوع و خطوط ویژه اختصاص داشته است.
استقرار مأموران پلیس در تقاطعها و معابر پرتردد میتواند در مقاطع خاص میزان تخلفات را کاهش دهد، اما چنین روشی امکان پوشش دائمی تمام خیابانها را ندارد.
موتورسیکلتها نیز به دلیل قابلیت تردد در مسیرهای مختلف، از خیابان گرفته تا برخی مسیرهای ممنوع، نیازمند شیوهای متفاوت برای نظارت هستند.
به همین دلیل، یکی از راهکارهای مطرحشده، استفاده گستردهتر از سامانههای الکترونیکی و دوربینهای ثبت تخلف است؛ سامانههایی که بتوانند بدون نیاز به حضور فیزیکی مأمور، تخلف را شناسایی و ثبت کنند.
یکی از فناوریهایی که در برخی کشورها برای شناسایی وسایل نقلیه مورد استفاده قرار میگیرد، RFID است. این فناوری میتواند یک شناسه الکترونیکی برای وسیله نقلیه ایجاد کند و امکان شناسایی آن را در سامانههای مجهز فراهم آورد.
در صورت ایجاد زیرساخت مناسب، ترکیب چنین فناوریهایی با دوربینهای شهری میتواند نظارت بر موتورسیکلتها را دقیقتر کند.
برای مثال، در صورت ورود یک موتورسیکلت به مسیر ویژه یا تردد در محدوده ممنوع، سامانه میتواند وسیله نقلیه را شناسایی و تخلف را ثبت کند؛ روشی که وابستگی به حضور دائمی مأموران در خیابان را کاهش میدهد.
آمار جانباختگان نیز بخش دیگری از اهمیت این موضوع را نشان میدهد. طبق اطلاعات ارائهشده، از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون ۱۲۰ موتورسوار در حوادث رانندگی پایتخت جان خود را از دست دادهاند.
از این تعداد، ۶۸ نفر در بزرگراهها و ۵۲ نفر در معابر فرعی و برخی مسیرهای خاص جان باختهاند.
این آمار نشان میدهد ساماندهی موتورسواران صرفاً مسئلهای مربوط به نظم ترافیکی نیست و مستقیماً با ایمنی کاربران خیابان ارتباط دارد.
پلیس راهور معتقد است حضور مأمور در تمام معابر و به صورت شبانهروزی امکانپذیر نیست. از همین رو، توسعه دوربینهای نظارتی میتواند بخش مهمی از فرآیند کنترل تخلفات را بر عهده بگیرد.
با این حال، نصب دوربین به تنهایی کافی نیست. شناسایی دقیق پلاک موتورسیکلتها، ثبت تخلف، ارسال جریمه و مهمتر از همه اجرای مؤثر جریمهها، حلقههای مختلف یک سامانه نظارتی هستند.
اگر یکی از این مراحل بهدرستی عمل نکند، اثر بازدارندگی سیستم کاهش پیدا خواهد کرد.
در کنار برخورد با تخلفات، فرهنگسازی و افزایش آگاهی موتورسواران نیز اهمیت زیادی دارد. استفاده از کلاه ایمنی، رعایت مسیرهای مجاز و پرهیز از حرکات خطرناک میتواند نقش مستقیمی در کاهش حوادث داشته باشد.
از سوی دیگر، وضعیت معابر، خطکشیها، تابلوهای راهنمایی و طراحی مسیرهای ویژه نیز در رفتار موتورسواران تأثیرگذار است.
بنابراین ساماندهی واقعی نیازمند ترکیبی از نظارت هوشمند، اجرای قانون، اصلاح زیرساختها و همکاری کاربران ترافیکی خواهد بود.
با توجه به حجم بالای تخلفات، ادامه شیوههای سنتی نظارت به تنهایی نمیتواند پاسخگوی ابعاد مسئله باشد. توسعه دوربینهای ثبت تخلف و استفاده از فناوریهای شناسایی میتواند امکان نظارت گستردهتر و مستمرتر را فراهم کند.
با این حال، موفقیت چنین طرحی به تکمیل زیرساختها و ایجاد ضمانت اجرایی برای جریمهها وابسته است. اگر این زنجیره به شکل کامل اجرا شود، میتوان انتظار داشت هزینه تخلف برای موتورسواران افزایش پیدا کند و در نهایت، بخشی از رفتارهای پرخطر در خیابانهای تهران کاهش یابد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
