به گزارش اطلاع با ما ، ایران: پس از درگیریهای خرداد و حملات گسترده به تأسیسات هستهای، مسیر دیپلماسی وارد مرحلهای شده که میتوان آن را «پسامذاکره» نامید؛ شرایطی که در آن همه از مذاکره سخن میگویند اما ارادهای برای آغاز واقعی دیده نمیشود. تهران توقف گفتوگوها را واکنشی ساختاری به رفتار واشنگتن میداند، در حالی که آمریکا حاضر نیست هزینه تغییر رویکرد را بپذیرد. اروپا از حذفشدن از توافق احتمالی نگران است، عربستان ناگهان بهعنوان میانجی معرفی میشود و آژانس در برابر مفهوم جدید «بازرسیهای پساجنگ» سردرگم مانده است. چالش اصلی اکنون این است: حتی اگر مذاکرات آغاز شود، ادامه دادن با همان چارچوب گذشته چه معنایی دارد؟
میدان خالی دیپلماسی؛ جایی که همه حرف میزنند اما کسی مذاکره نمیکند
در پی رخدادهای نظامی ماه ژوئن، فضای دیپلماتیک ایران و آمریکا وارد مرحلهای شده که نه شبیه بنبست است و نه شبیه مذاکره. تهران و واشنگتن هر دو از «آمادگی برای گفتوگو» صحبت میکنند، اما هیچیک گامی عملی برای شروع برد brandنمیدارند. این وضعیت، حالت تازهای از تنش است: نه توافق، نه جنگ، و نه مذاکره واقعی.
اظهارات اخیر مذاکرهکنندگان ایرانی نشان میدهد که وقفه موجود یک انتخاب اختیاری نبوده است. از نگاه تهران، حملات ژوئن قواعد بازی را تغییر داد و آمریکا نمیتواند انتظار داشته باشد ایران بدون دریافت پاسخ روشن درباره دلایل این اقدام، پای میز مذاکره بنشیند. در واقع ایران تأکید دارد که مذاکرات را متوقف نکرده، بلکه «نسخه آمریکایی مذاکره» را رد کرده است؛ نسخهای که از دید تهران، دیگر با واقعیتهای کنونی سازگار نیست.
اگرچه ایران مدام تکرار میکند که آماده گفتوگوست، اما این پیام بیشتر مصرف داخلی دارد. تهران میخواهد نشان دهد که گزینه دیپلماسی همچنان روی میز است تا هم فشار روانی بازارها کاهش یابد و هم فشار سیاسی خارجی مدیریت شود. درعینحال، مقامات ایرانی تأکید میکنند که حاضر به مذاکره بر پایه پیششرطهای آمریکا نیستند.
ایران سفر اخیر دیپلمات ارشدش به پاریس را حضور در یک نشست تخصصی معرفی میکند، اما در واقع، موضوع اساسی چیز دیگری است: فرانسه نگران است که از هر توافق آینده کنار گذاشته شود. با اینکه این سفر مذاکره مستقیم نبود، اما خلأ ناشی از نبود گفتوگو را پر کرد و نوعی یادآوری بود که اروپا هنوز بخشی از معادله است؛ حتی اگر نقشش در آینده کاهش یابد.
در هفتههای اخیر، رسانههای منطقهای تلاش کردهاند نقش تازهای برای عربستان در پیوند دادن تهران و واشنگتن ترسیم کنند. اما منابع ایرانی میگویند که هیچیک از پیامهای رد و بدلشده میان ایران و ریاض به موضوع هستهای مربوط نبوده است. از نگاه تهران، مسئله اصلی بیاعتمادی به آمریکا است، نه نیاز به میانجی. بنابراین روایت «واسطهگری عربستان» بیشتر یک داستان رسانهای است تا یک روند واقعی.
تهران میگوید فعالیتهای هستهایاش در سایتهای امن ادامه دارد و بازرسی از تأسیسات آسیبدیده تنها در قالب چارچوبی جدید امکانپذیر است. مهمتر از همه اینکه پرسش اساسی ایران این است: چطور میتوان یک سایت بمبارانشده را با استانداردهای دوران صلح بازرسی کرد؟ این سؤال، آژانس را وارد مرحلهای کرده که پیشتر تجربه نکرده است. ایران اکنون معتقد است این نهاد باید با واقعیتهای جدید هماهنگ شود.
ایران میگوید آماده مذاکره است، اما نه در شرایطی که تهدید نظامی هنوز پابرجاست. آمریکا از نیاز به دیپلماسی حرف میزند، اما حاضر نیست هزینههای تغییر را تقبل کند. اروپا از حذف شدن در یک توافق احتمالی میترسد. آژانس نیز با پدیدهای نو به نام «بازرسی پساجنگ» روبهروست. در این میان سؤال بزرگ باقی است: اگر مذاکرات دوباره آغاز شود اما همان ساختار پیشین را دنبال کند، اصلاً چه لزومی به آغاز دوباره وجود دارد؟
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
