ماراتن گرانی در سفره مردم؛ وقتی نرخ مصوب فقط روی کاغذ معنا دارد

به گزارش اطلاع با ما ، ماراتن گرانی: در حالی که دولت نرخ‌های مصوب برای مرغ، تخم‌مرغ و شیر را اعلام کرده، بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد قیمت واقعی این کالاهای اساسی در بازار بسیار بالاتر است. از مرغ کیلویی ۳۶۰ هزار تومانی تا شیرهای گران‌قیمت با بسته‌بندی‌های فریبنده، شکاف میان سیاست و واقعیت روزبه‌روز عمیق‌تر می‌شود. ضعف نظارت، افزایش هزینه‌های تولید و بازاریابی سلیقه‌ای سه عامل اصلی این ناهماهنگی هستند.

مرغ؛ پرنده‌ای که از کنترل پر کشیده

قیمت مصوب مرغ کامل، کیلویی ۱۳۵ هزار و ۷۰۰ تومان است، اما در فروشگاه‌ها و خرده‌فروشی‌ها قیمت‌ها تا ۱۴۸ هزار تومان هم بالا رفته است. در بسته‌های قطعه‌شده، وضعیت حتی بحرانی‌تر است؛ سینه مرغ در برخی نقاط پایتخت با قیمت کیلویی ۳۶۰ هزار تومان فروخته می‌شود — دو برابر نرخ مصوب. این اختلاف بزرگ، گواه آشفتگی توزیع و ضعف نظارت بر بازار است.

تخم‌مرغ؛ طلای سفیدِ سفره‌ها

شانه دو کیلویی تخم‌مرغ باید طبق مصوبه دولتی حدود ۱۸۴ هزار تومان باشد، اما کمترین قیمت واقعی در بازار از ۲۰۰ هزار تومان شروع می‌شود. تخم‌مرغ‌های کوچک‌تر هم از مرز ۱۲۴ هزار تومان گذشته‌اند. با این وضعیت، سیاست قیمت‌گذاری رسمی عملاً تأثیری بر کنترل بازار ندارد و تخم‌مرغ نیز همچون مرغ، از دسترس دهک‌های پایین خارج می‌شود.

لبنیات؛ بازی پنهان با چربی و بسته‌بندی

در بازار شیر و لبنیات، ماجرا پیچیده‌تر است. اگرچه نرخ مصوب هر کیلو شیر ۳۷ هزار تومان تعیین شده، اما محصولات مشابه با بسته‌بندی‌ها و درصد چربی‌های متفاوت، با قیمت‌هایی کاملاً سلیقه‌ای عرضه می‌شوند. برخی کارخانه‌ها با تغییر جزئی در ترکیب یا ظاهر محصول، از نرخ مصوب عبور کرده و قیمت دلخواه خود را اعمال می‌کنند. این ترفند قانونی‌نما، نظارت را بی‌اثر کرده است.

چرا قیمت‌ها مهار نمی‌شوند؟

سه دلیل اصلی برای شکاف عمیق بین نرخ مصوب و بازار آزاد وجود دارد:

ضعف نظارت در مراحل توزیع و فروش که به گران‌فروشی ساختاری منجر می‌شود.

افزایش هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل در پی رشد قیمت نهاده‌ها و انرژی.

بازاریابی سلیقه‌ای کارخانه‌ها که با بسته‌بندی جدید یا تغییر جزئی در فرمول محصول، قیمت‌ها را بالا می‌برند.

پیامدها؛ سفره‌ای که هر روز کوچک‌تر می‌شود

تداوم این روند مستقیماً بر قدرت خرید خانوارها اثر می‌گذارد. افزایش مداوم قیمت کالاهای اساسی، به‌ویژه مرغ، تخم‌مرغ و شیر، باعث کاهش مصرف پروتئین در طبقات متوسط و پایین شده و نارضایتی اجتماعی را افزایش می‌دهد. فاصله بین نرخ رسمی و واقعیت بازار، نه‌تنها اعتماد عمومی به سیاست‌گذاری اقتصادی را تضعیف کرده، بلکه عملاً نقش نرخ مصوب را از بین برده است.

قیمت‌گذاری بی‌اثر در میدان بی‌نظارت

بازار مواد غذایی ایران این روزها شبیه رقابتی بی‌پایان است؛ هر کالا در پی سبقت گرفتن از دیگری در گرانی است. تا زمانی که نظارت مؤثر، شفافیت در توزیع و واقعی‌سازی سیاست‌های قیمتی اتفاق نیفتد، نرخ مصوب تنها عددی تزئینی خواهد بود که هیچ نقشی در سفره مردم ندارد.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام