به گزارش اطلاع با ما ، خیابانهای تهران: سی سال پس از تصویب قانون ممنوعیت بهکارگیری اسامی و واژههای بیگانه، خیابانهای تهران پر از تابلوهای غیرفارسی است. ضعف نظارت شهرداری، برخوردهای سلیقهای و بیتوجهی برخی نهادهای رسمی باعث شده پایتخت ایران به ویترینی از برندهای بیگانهنما تبدیل شود؛ وضعیتی که کارشناسان آن را تهدیدی جدی برای هویت فرهنگی و زبان فارسی میدانند.
در سال ۱۳۷۵ قانون «ممنوعیت بهکارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه» با هدف صیانت از زبان فارسی به تصویب رسید، اما پس از گذشت حدود ۳۰ سال، خیابانهای پایتخت هنوز پر از تابلوهای انگلیسی و نامهای غیرفارسی است. برندها و مغازهها از “Beauty Land” تا “Coffee Time” در سطح شهر دیده میشوند و عملاً اجرای این قانون به حاشیه رفته است.
کارشناسان زبان و فرهنگ معتقدند این وضعیت، نشانه ضعف نظارت، برخوردهای مقطعی و حتی بیتوجهی نهادهای دولتی به هویت ملی است.
براساس قانون مصوب سال ۱۳۷۵، همه دستگاههای دولتی و غیردولتی موظفند از واژههای فارسی در تابلوها، مکاتبات و تولیدات خود استفاده کنند. مطابق آییننامه اجرایی، شهرداریها، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و پلیس اماکن سه نهاد اصلی در نظارت و برخورد با تابلوهای غیرفارسی هستند. با این حال، در عمل نه شهرداریها در صدور مجوز دقت کافی دارند، نه وزارت ارشاد پیگیر اجراست، و نه پلیس اماکن با قاطعیت برخورد میکند.
محمود اکرامی، استاد زبان و فرهنگ، در گفتوگو با رسانهها گفته است: «زبان فقط ابزار ارتباطی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی ماست. وقتی واژههای بیگانه جای فارسی را میگیرند، در واقع هویت ملی تضعیف میشود.» او تأکید دارد که باید از شاعران، نویسندگان و تولیدکنندگان محتوا برای واژهسازی فارسی حمایت شود تا جایگزینهای طبیعی و زیبا برای لغات بیگانه شکل گیرد.
سیداحمد علوی، عضو شورای شهر تهران، میگوید شهرداری فقط درباره ابعاد و ایمنی تابلوها نظر میدهد و مسئولیت محتوا با پلیس اماکن است. اما براساس آییننامه مصوب شورای پاسداشت زبان فارسی، شهرداریها موظفاند قبل از صدور مجوز نصب تابلو، تأییدیه زبانی از وزارت ارشاد دریافت کنند. این تناقض میان مسئولان، باعث سردرگمی در اجرا و تداوم وضعیت موجود شده است.
رئیس پلیس اماکن تهران نیز اعلام کرده است که در صورت مشاهده تابلوهای غیرفارسی، اخطاریه صادر میشود و در صورت بیتوجهی، واحد صنفی پلمب خواهد شد. با این حال، واقعیت میدانی خیابانها چیز دیگری میگوید؛ مغازههایی با نامهای خارجی همچنان فعال هستند و هیچ تغییری در تابلوها ایجاد نمیشود.
کارشناسان میگویند ریشه این مشکل فقط ضعف قانون نیست، بلکه بیاعتنایی فرهنگی است. اگر جامعه زبان فارسی را میراث خود بداند، همانطور که از تختجمشید حفاظت میکند، از واژههای فارسی هم صیانت خواهد کرد. زبان فارسی ستون هویت ملی است و پاسداری از آن وظیفهای همگانی به شمار میآید.
در حالیکه قانون منع بهکارگیری واژههای بیگانه هنوز معتبر است، نبود اجرای واقعی باعث شده شهر تهران پر از تابلوهای غیرفارسی شود. کارشناسان معتقدند اگر هماهنگی میان وزارت ارشاد، شهرداری و پلیس اماکن ایجاد نشود، نهتنها زبان فارسی آسیب میبیند بلکه هویت فرهنگی ایران نیز به تدریج رنگ میبازد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
