سامانه‌های کره‌ای در عراق؛ دیوار دفاعی تازه ایران در برابر اسرائیل؟

به گزارش اطلاع با ما ، ایران : عراق با خرید سامانه‌های دفاع هوایی KM-SAM از کره جنوبی، در مسیر تبدیل‌شدن به اولین خط دفاعی ایران در برابر حملات احتمالی اسرائیل قرار گرفته است. اما آیا بغداد توان استفاده مؤثر از این سامانه‌ها را دارد یا این پروژه تنها یک نمایش سیاسی دیگر است؟

سامانه‌های کره‌ای در عراق؛ دیوار دفاعی تازه ایران در برابر اسرائیل؟

دولت عراق اعلام کرده است که تا اوایل سال ۲۰۲۶ سامانه‌های پدافند هوایی KM-SAM ساخت کره جنوبی را تحویل می‌گیرد. این اقدام در حالی انجام می‌شود که بغداد به‌صراحت اعلام کرده اجازه نخواهد داد اسرائیل بار دیگر از آسمان عراق برای حمله به ایران استفاده کند. اما این تصمیم چه معنایی در معادله امنیتی منطقه دارد؟

ارتقای دفاع هوایی عراق؛ از آونجر تا KM-SAM

ورود سامانه‌های KM-SAM یک جهش مهم برای ارتش عراق محسوب می‌شود. سامانه‌های فعلی بغداد شامل Avenger آمریکایی و Pantsir روسی هستند که بیشتر کارکرد دفاع نقطه‌ای دارند. KM-SAM با برد ۴۰ تا ۶۰ کیلومتر و قابلیت رهگیری هم‌زمان چند هدف، می‌تواند پوشش گسترده‌تری در برابر جنگنده‌ها و موشک‌های کروز ایجاد کند.

اما تحلیلگران می‌گویند این تحول نظامی بیش از آن‌که یک واقعیت عملیاتی باشد، یک پیام سیاسی به تل‌آویو و واشنگتن است.

پیام بغداد به تل‌آویو: آسمان عراق دیگر آزاد نیست

قاسم الاعرجی، مشاور امنیت ملی عراق، اعلام کرده است که کشورش اجازه نخواهد داد اسرائیل از حریم هوایی عراق علیه ایران استفاده کند. این اظهارات پس از آن مطرح شد که بغداد در شکایتی رسمی به سازمان ملل، نقض حریم هوایی خود توسط ۵۰ جنگنده اسرائیلی را در جریان جنگ ماه ژوئن گزارش داد.

تحلیلگران معتقدند اگر در آینده جنگ دیگری بین ایران و اسرائیل درگیرد، عراق با تکیه بر سامانه‌های جدیدش دست‌کم قادر خواهد بود ریسک عبور جنگنده‌های اسرائیلی از آسمانش را افزایش دهد.

چالش‌های عملیاتی و فنی؛ آیا بغداد توان استفاده دارد؟

کارشناسان نظامی همچنان تردید دارند که عراق بتواند از این سامانه‌ها به‌طور مؤثر بهره ببرد.
«جِنگ ساگنیک»، تحلیلگر ژئوپلیتیک، می‌گوید: «احتمالاً خرید سامانه‌های KM-SAM بیشتر جنبه نمادین دارد. عراق هنوز زیرساخت لازم برای نگهداری و بهره‌برداری از فناوری‌های پیچیده را ندارد و ممکن است سرنوشت این سامانه‌ها شبیه جنگنده‌های F-16 شود که به دلیل کمبود نیروی متخصص زمین‌گیر شده‌اند».

او اضافه می‌کند که در بهترین حالت، این سامانه‌ها فقط می‌توانند مناطق محدودی مانند بغداد را پوشش دهند و در برابر نیروی هوایی پیشرفته‌ای مانند اسرائیل کارایی محدودی خواهند داشت.

معادله دشوار بغداد؛ میان تهران، واشنگتن و تل‌آویو

عراق در موقعیتی پیچیده قرار دارد: از یک سو نمی‌خواهد آسمانش به مسیر حملات اسرائیلی تبدیل شود، و از سوی دیگر، از رویارویی مستقیم با تل‌آویو پرهیز دارد. نقش نیروهای حشد‌الشعبی به‌عنوان متحدان نزدیک ایران نیز بر این معادله سایه انداخته است.
کارشناسان معتقدند بغداد در بحران‌های آینده احتمالاً نقش ناظر بی‌طرف را ایفا خواهد کرد، نه بازیگر درگیر. زیرا هنوز برای اتکا کامل به توان دفاعی خود راه درازی در پیش دارد.

آمریکا، عامل تعیین‌کننده در سیاست هوایی عراق

به باور تحلیلگران، موضع ایالات متحده در قبال استفاده عراق از سامانه‌های جدید، تعیین‌کننده است.
اگر هواپیماهای بدون مجوز وارد حریم عراق شوند، بغداد ممکن است تلاش کند آن‌ها را رهگیری کند، اما بدون چراغ سبز واشنگتن، احتمال شلیک مستقیم وجود ندارد. به همین دلیل، در هر درگیری احتمالی میان ایران و اسرائیل، آسمان عراق همچنان به‌صورت محدود و تحت فشار سیاسی باز خواهد ماند.

احتمال مهندسی معکوس یا استفاده مشترک با ایران

یکی از نگرانی‌های تل‌آویو، احتمال استفاده ایران از سامانه‌های KM-SAM برای مهندسی معکوس یا آموزش نیروهایش است.
اگر تهران بتواند از این فرصت برای توسعه فناوری پدافند هوایی خود استفاده کند، معنای خرید عراق از سطح سیاسی فراتر خواهد رفت و به تهدیدی واقعی برای اسرائیل تبدیل می‌شود.

نتیجه‌گیری: دفاع یا نمایش سیاسی؟

خرید سامانه دفاع هوایی عراق، اگرچه از نظر نمادین اهمیت زیادی دارد، اما تا زمانی که بغداد به استقلال فنی و نظامی واقعی دست نیابد، بعید است به تغییر معادله امنیتی خاورمیانه منجر شود.
با وجود این، یک واقعیت روشن است: آسمان عراق دیگر به اندازه گذشته برای پرواز جنگنده‌های اسرائیلی امن نیست، و همین کافی است تا توازن بازدارندگی در منطقه اندکی تغییر کند.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام