به گزارش اطلاع با ما ، بازار کالاهای اساسی در شرایطی با افزایش قیمت برخی محصولات مواجه شده که به گفته رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، کمبود قابلتوجهی در شبکه توزیع وجود ندارد. او نوسانات نرخ ارز را یکی از مهمترین عوامل افزایش قیمتها دانسته و همزمان از کاهش قدرت خرید خانوارها و تشدید رکود در بازار خبر داده است.
بازار کالاهای اساسی در روزهای پایانی شهریورماه با شرایطی متفاوت از یک بحران کمبود روبهرو است. کالا در شبکه توزیع وجود دارد، اما افزایش هزینهها و کاهش توان خرید خانوارها باعث شده فضای بازار برای فروشندگان و مصرفکنندگان دشوارتر شود.
به گفته رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، افزایش قیمت برخی محصولات در روزهای اخیر بیشتر با نوسانات نرخ ارز ارتباط دارد و در حال حاضر نشانهای از کمبود گسترده کالاهای اساسی در بازار دیده نمیشود.
نرخ ارز یکی از متغیرهایی است که مستقیماً و غیرمستقیم بر قیمت مواد غذایی اثر میگذارد. حتی محصولاتی که داخل کشور تولید میشوند نیز ممکن است به دلیل وابستگی بخشی از نهادههای تولید، مواد اولیه، کود، حملونقل یا سایر هزینهها به ارز، از نوسانات آن تأثیر بگیرند.
کنگری نیز با اشاره به همین موضوع گفته است افزایش اخیر قیمت برخی کالاها را نمیتوان صرفاً به مسئله کمبود نسبت داد و نوسانات ارزی نقش مهمی در تغییر قیمتها داشته است.
برخی کالاها در هفتههای گذشته شرایط متفاوتی داشتند. به گفته رئیس اتحادیه، قیمت شماری از حبوبات و همچنین برنج در مقطعی روند کاهشی پیدا کرده بود، اما نوسانات اخیر ارز باعث شده بخشی از این محصولات دوباره با افزایش قیمت مواجه شوند.
برنج ایرانی نیز در سطح عمدهفروشی به قیمتهای بالایی رسیده و با اضافه شدن هزینههای مربوط به عرضه، رقم پرداختی مصرفکننده بیشتر میشود.
در کنار مسئله قیمت، کاهش قدرت خرید خانوارها نیز به یکی از چالشهای اصلی بازار تبدیل شده است. درآمدها معمولاً با فاصله زمانی افزایش پیدا میکنند، اما هزینههای زندگی به شکل مستمر تغییر میکند.
در نتیجه، خانوارها ناچار به اولویتبندی خریدهای خود شدهاند. ابتدا کالاهای لوکس و غیرضروری از سبد خرید کنار گذاشته میشوند و در ادامه حتی برای خرید محصولات ضروری نیز میزان مصرف و حجم خرید کاهش پیدا میکند.
به این ترتیب، ممکن است کالا در بازار موجود باشد، اما مصرفکننده توان خرید سابق را نداشته باشد؛ شرایطی که میتواند به تشدید رکود در بازار منجر شود.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی همچنین اجرای طرح کالابرگ را از عوامل اثرگذار بر فعالیت عمدهفروشان دانسته است.
به گفته او، بخش زیادی از کالاهای مشمول کالابرگ از طریق فروشگاههای خردهفروشی در اختیار مردم قرار میگیرد و همین موضوع بخشی از تقاضایی را که پیشتر از مسیر بنکداری عبور میکرد، به سمت خردهفروشیها منتقل کرده است.
این تغییر در مسیر خرید، در کنار کاهش قدرت خرید خانوارها، فشار بیشتری بر فعالیت برخی بنکداریها وارد کرده است.
بر اساس توضیحات رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، در حال حاضر مشکل اصلی بازار، نبود کالا نیست. زنجیره تولید و تأمین فعال است و کالاهای اساسی در شبکه توزیع حضور دارند.
به گفته کنگری، رقابت در بازار و فعالیت زنجیره تأمین باعث شده انتظار ایجاد کمبود گسترده کالا تا پایان شهریورماه وجود نداشته باشد.
یکی از مهمترین متغیرهایی که میتواند مسیر قیمت مواد غذایی را تغییر دهد، نرخ ارز است. تجربه ماههای اخیر نیز نشان داده هر زمان بازار ارز از ثبات بیشتری برخوردار بوده، قیمت برخی کالاهای اساسی نیز آرامتر شده و حتی در بعضی موارد کاهش قیمت اتفاق افتاده است.
در مقابل، تداوم نوسان ارز میتواند هزینه تولید، واردات و توزیع را افزایش دهد و در نهایت فشار بیشتری بر قیمت مصرفکننده وارد کند.
در شرایط فعلی، بنابراین مسئله اصلی بازار کالاهای اساسی را میتوان در دو بخش دنبال کرد: قیمت و قدرت خرید. کالا در شبکه توزیع وجود دارد، اما افزایش هزینهها و محدود شدن توان مالی خانوارها باعث شده تقاضای مؤثر کاهش پیدا کند و رکود بیشتری بر بازار حاکم شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
