به گزارش اطلاع با ما بررسی دادههای رسمی بانک مرکزی و شاخص تولید صنعتی بورسی نشان میدهد که صنعت ایران پس از جهش چشمگیر در سال ۱۴۰۰، تحتتأثیر جهش ارزی ۱۴۰۱ و سیاستهای انقباضی به رکود فرسایشی کشیده شد. ثبات نسبی سال ۱۴۰۲ نیز موقت بود و بار دیگر نشانههای نزولی در تولید صنعتی نمایان شد.
بررسی آمارهای رسمی بانک مرکزی و شاخص تولید صنعتی بورسی نشان میدهد که صنعت کشور در سالهای اخیر با نوسانات قابلتوجهی مواجه بوده است. جهش تولید در اواخر سال ۱۴۰۰ بهسرعت جای خود را به رکود داد و نشان داد که رشد صنعتی در اقتصاد ایران پایدار نمانده است.
از ابتدای سال ۱۴۰۰، شاخص تولید صنعتی در مسیر صعودی قرار گرفت. این روند در زمستان همان سال به اوج رسید؛ بهطوریکه شاخص تولید صنعتی بورسی بیش از ۱۲ درصد و شاخص بانک مرکزی بیش از ۱۰ درصد رشد را ثبت کردند. این مقطع بالاترین سطح رشد صنعتی سه سال اخیر به شمار میرود.
اما با شروع سال ۱۴۰۱ ورق برگشت. جهش ارزی و اجرای سیاستهای انقباضی نظیر کنترل ترازنامه باعث شد که شاخص تولید صنعتی در هر دو مرجع آماری وارد فاز نزولی شود. تا نیمه نخست همان سال، رشد بالای ۱۰ درصدی به نزدیکی صفر رسید و در ادامه حتی بارها وارد محدوده منفی شد.
سال ۱۴۰۲ وضعیت کمی آرامتر شد. شاخص تولید صنعتی بانک مرکزی عمدتاً در محدوده صفر تا مثبت ۲ درصد بود و شاخص بورسی نیز نزدیک به صفر نوسان داشت. اما در پایان سال دوباره روند نزولی شدت گرفت و شاخص بورسی تا منفی ۴ درصد کاهش یافت.
یکی از عوامل اصلی رکود صنعتی، ناهماهنگی در سیاستگذاریهای اقتصادی بهویژه در حوزه ارزی بود. ایجاد بازار توافقی و نوسانات نرخ ارز انتظارات تورمی را تقویت کرد و مانع از بازگشت پایدار تولید شد.
تداوم رکود شاخص تولید صنعتی علاوه بر کاهش ظرفیت تولید، میتواند آثار جبرانناپذیری بر اشتغال و سرمایهگذاری صنعتی برجای بگذارد. مرور روند سه سال اخیر نشان میدهد که برای خروج از این وضعیت، نیاز به ثبات سیاستی و اصلاحات جدی اقتصادی وجود دارد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
