به گزارش اطلاع با ما به نقل از کانال چندثانیه، حیوانات قاچاق: گزارشهای تازه از روند برخورد با قاچاق حیاتوحش در ایران، از وجود زنجیرهای غیرشفاف در انتقال و سرنوشت حیوانات توقیفی خبر میدهد. طبق روال قانونی، گونههای کشفشده در مبادی ورودی کشور باید پس از توقیف در گمرک، تحویل سازمان حفاظت محیطزیست شوند و در صورت امکان، به کشور مبدأ بازگردانده شوند. اما بررسیهای میدانی نشان میدهد این مسیر در برخی موارد، به جای بازگشت به طبیعت، به بازارهای خصوصی ختم میشود.
چند هفته پیش گزارشی درباره پروندهای از قاچاق خزندگان منتشر شد. بر اساس این گزارش، فردی که در حال انتقال چند گونه عنکبوت کمیاب از مالزی به ایران بود، در فرودگاه شناسایی و محمولهاش توقیف شد. اما پس از مدتی، همان حیوانات در فروشگاهی در مجتمع لوکس «اوپال» در شمال تهران رؤیت شدند؛ فروشگاهی که در فضای مجازی با نام «رِپتالَند» فعالیت میکند و به گفته شاهدان، مجموعهای بسته و غیرقابلدسترسی برای عموم است.
ورود به این مکان تنها از طریق اسکن یک کد QR امکانپذیر بوده که کاربران را به صفحه اینستاگرامی مجموعه هدایت میکرد. در آنجا گونههای مختلفی از خزندگان، مارها، آفتابپرستها و عنکبوتهای خاص با قیمتهای میلیونی و حتی میلیاردی معرفی و برای فروش عرضه میشدند. کاربران میتوانستند برای «مشاهده حضوری و خرید» با مدیران مجموعه هماهنگ کنند.
مطابق قانون، حیوانات توقیفشده باید مستقیماً از گمرک به سازمان حفاظت محیطزیست تحویل داده شوند. با این حال، بنا به گفته مسئول اداره نظارت بر امور حیاتوحش استان تهران، برخی از گونههای توقیفشده در این پرونده هرگز به سازمان تحویل نشدهاند. به این ترتیب، مشخص نیست که حیوانات توقیفشده در فرودگاه چگونه از مسیر رسمی خارج و سر از بازار خصوصی درآوردهاند.
این شکاف اطلاعاتی، بار دیگر موضوع نبود شفافیت در روند نگهداری و انتقال حیوانات قاچاق را برجسته کرده است. کارشناسان محیطزیست میگویند که اگر سازوکار نظارت بر تحویل محمولههای توقیفی دقیق و مستند نباشد، عملاً راه برای فروش غیرقانونی گونههای در خطر انقراض باز میشود.
در این فروشگاه، هم گونههایی با مجوز رسمی محیطزیست و هم حیواناتی فاقد مجوز به فروش میرسیدند. قیمتها بسته به نایابی گونهها، از چند میلیون تا چند ده میلیون تومان متغیر بود. با این حال، مسئله اصلی نه میزان قیمت، بلکه منشأ دسترسی به این گونهها است:چگونه فروشندگان خصوصی به حیواناتی دست پیدا میکنند که طبق قانون، تنها در اختیار سازمانهای رسمی یا مراکز مجاز نگهداری حیاتوحش باید باشد؟
این پرونده، یکی از نمونههای آشکار از خلأ نظارتی در حوزه مقابله با قاچاق حیاتوحش است. مشخص نیست چه نهادی بر فرآیند تحویل حیوانات از گمرک به محیطزیست نظارت میکند و چه تضمینی وجود دارد که گونههای نادر در مسیر انتقال، سر از بازارهای خصوصی درنیاورند.
کارشناسان تأکید میکنند که علاوه بر مجازات قاچاقچیان، باید سازوکاری دقیق و چندمرحلهای برای ثبت، تحویل و مراقبت از حیوانات توقیفی ایجاد شود. در غیر این صورت، مسیر «کشف تا فروش» همچنان میتواند به سود شبکههای قاچاق و بازارهای زیرزمینی تمام شود.
فروش حیوانات توقیفی در بازارهای خصوصی نهتنها تخلف اداری و نقض قانون است، بلکه تهدیدی جدی برای تنوع زیستی کشور به شمار میرود. اگر ادعاهای مطرحشده درباره فروش گونههای توقیفی در مجتمع اوپال تأیید شود، باید مسئولان گمرک، سازمان محیطزیست و دستگاه قضایی بهصورت شفاف روند رسیدگی و سرنوشت این حیوانات را اعلام کنند.
پروندهای که از فرودگاه آغاز شد، حالا در ویترین مغازهای لوکس به تماشای افکار عمومی گذاشته شده است نشانهای نگرانکننده از مسیر پرابهام مقابله با قاچاق حیاتوحش در ایران.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
