از هشدار موبایلی تا پناهگاه شهری؛ پدافند غیرعامل بعد از جنگ ۱۲ روزه وارد چه مرحله‌ای شد؟

به گزارش اطلاع با ما  ، پناهگاه شهری: پس از نقدهای جدی دوران جنگ ۱۲ روزه، زیرساخت‌های هشداردهی و پناهگاه‌ها وارد مرحله اجرا شده‌اند. رزمایش اخیر Cell Broadcast و برنامه ساخت پناهگاه‌های جدید نشان می‌دهد پدافند غیرعامل وارد فاز عملیاتی شده است.

پدافند غیرعامل پس از جنگ ۱۲ روزه؛ آغاز فصل جدید هشداردهی عمومی

انتقادهای گسترده‌ای که در جریان جنگ ۱۲ روزه درباره نبود سیستم‌های هشداردهی مطرح شد، بالاخره به تصمیم‌سازی‌های عملی منجر شده است. فقدان زیرساخت‌هایی مثل هشدار موبایلی، پناهگاه‌های استاندارد و شبکه اطلاع‌رسانی اضطراری، حالا به یکی از محورهای مهم اصلاحات پدافند غیرعامل تبدیل شده است.

رزمایش موبایلی؛ آزمون جدی سیستم هشدار سراسری

روز جمعه، میان ساعت ۱۰ تا ۱۲، اولین رزمایش گسترده Cell Broadcast Services روی شبکه همراه اول اجرا شد؛ همان سیستمی که در بسیاری از کشورها به عنوان Public Warning System (PWS) شناخته می‌شود.

این رزمایش با یک اعلان آزمایشی روی گوشی‌های مردم همراه بود و پیش از آن نیز اطلاع‌رسانی شده بود تا شهروندان تصور نکنند که حادثه‌ای واقعی در جریان است.

در این سازوکار، هشدار روی دستگاه‌های مختلف — از گوشی موبایل گرفته تا ساعت‌های هوشمند و سیستم‌های خودرویی متصل — به صورت آنی نمایش داده می‌شود.
در واقع نسل جدید آژیرهای خطر، دیگر روی پشت‌بام‌ها نصب نمی‌شود؛ مستقیماً در جیب مردم روشن می‌شود.

کشورهایی که سال‌هاست از این سیستم استفاده می‌کنند

از اسرائیل — که سیستم هشدار آن جزئی از ساختار پدافند شهری است — تا آمریکا، ژاپن، استرالیا، فرانسه و بریتانیا، بسیاری از کشورها هشدارهای امنیتی و طبیعی را از طریق شبکه مخابراتی به شهروندان اعلام می‌کنند. گروهی از کشورها نیز مانند هند، آلمان، مغولستان و قزاقستان در حال راه‌اندازی آن هستند.

رزمایش اخیر ایران نشان می‌دهد که این فناوری وارد مرحله استفاده عملیاتی شده و فقط محدود به هشدارهای نظامی نیست؛ سیل، زلزله، آلودگی هوا، حوادث شیمیایی یا حتی بسته‌شدن مسیرهای شهری می‌تواند از همین بستر اطلاع‌رسانی شود.

پناهگاه‌ها دوباره موضوع روز؛ دستورالعمل جدید و ورود شهرداری‌ها

پس از رزمایش هشدار، موضوع پناهگاه‌ها نیز بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفت.
غلامرضا جلالی، رئیس سازمان پدافند غیرعامل، اعلام کرده است که دستورالعمل جدید ساخت پناهگاه‌های شهری با عنوان «شهید سرتیپ پاسدار مهندس حسن شاطری» ابلاغ شده و:

مسئولیت ساخت پناهگاه‌ها به شهرداری‌ها سپرده شده

وزارت راه و شهرسازی موظف شده آیین‌نامه ساخت‌وساز را متناسب با تهدیدهای جدید اصلاح کند

این سند ۱۶‌صفحه‌ای در مرداد ۱۴۰۴ تصویب و چند روز بعد به دستگاه‌ها ابلاغ شده است.

جلالی همچنین تأکید کرده که در تهران فضاهایی مثل متروها، پارکینگ‌های طبقاتی و زیرزمین‌های مقاوم قابلیت استفاده به عنوان محل پناهگیری را دارند و بخشی از آنها در حال تجهیز است.

پناهگاه‌های تهران؛ از متروهای مقاوم تا سازه‌های سری

مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران، در سخنانی تأیید کرده که پناهگاه‌های جدید تنها در برخی نقاط خاص و غیرقابل اعلام ساخته شده‌اند، اما بسیاری از سازه‌های زیرسطحی پایتخت — به‌خصوص برخی ایستگاه‌های مترو — از ابتدا با استانداردهای پدافند شیمیایی طراحی شده‌اند.

او همچنین اشاره کرده که یکی از جلسات شورا قرار بود در یکی از این پناهگاه‌ها برگزار شود، اما به دلیل ملاحظات اجرایی انجام نشد.

شبکه بلندگوهای شهری؛ حلقه‌ای که تکمیل‌کننده زنجیره هشدار است

در کنار سیستم موبایلی و ساخت پناهگاه‌ها، نصب شبکه گسترده بلندگوهای شهری در تابستان گذشته نیز بخشی از همین طرح بزرگ بوده است. این بلندگوها با هدف اطلاع‌رسانی سریع در شرایط اضطراری نصب شده‌اند و می‌توانند مکمل هشدارهای مخابراتی باشند.

جمع‌بندی؛ پدافند غیرعامل وارد مرحله اجرایی شده است

با کنار هم قرار دادن رزمایش موبایلی، دستور ساخت پناهگاه‌های شهری، اصلاح آیین‌نامه‌های ساختمانی و نصب شبکه بلندگوها، روشن است که پدافند غیرعامل از سطح توصیه و هشدار فراتر رفته و به مرحله اقدامات عملیاتی رسیده است.

پس از تجربه جنگ ۱۲ روزه، به نظر می‌رسد راهبرد اصلی کشور تغییر کرده:
از واکنش پس از حادثه، به پیش‌بینی و اطلاع‌رسانی پیش از حادثه.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام