به گزارش اطلاع با ما ، صادرات نفت ایران: در روزهای اخیر اقدام تروئیکای اروپایی برای فعالسازی مکانیسم ماشه، بار دیگر موضوع بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را در صدر اخبار قرار داده است. این اقدام با واکنش قاطع تهران و محکومیت روسیه و چین همراه شده اما همچنان پرسشهای جدی درباره آینده صادرات نفت ایران مطرح است.
مکانیسم ماشه یا اسنپبک سازوکاری در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت است که امکان بازگشت خودکار تحریمهای بینالمللی علیه ایران را بدون نیاز به رأیگیری جدید فراهم میکند. این سازوکار تا ۲۶ مهر ۱۴۰۴ (۱۸ اکتبر ۲۰۲۵) اعتبار دارد و پس از آن منقضی خواهد شد.
ایران تاکنون از ابزارهای حقوقی و دیپلماتیک برای جلوگیری از فعالسازی مکانیسم ماشه استفاده کرده است؛ از جمله ارسال نامه به شورای امنیت، همکاری با آژانس انرژی اتمی و تعامل نزدیک با چین و روسیه. تهران همچنین استدلال میکند که اروپا به دلیل عدم پایبندی به تعهدات برجامی، صلاحیت حقوقی برای فعال کردن این سازوکار را از دست داده است.
هرچند چین و روسیه نمیتوانند به طور کامل مانع بازگشت تحریمها شوند، اما ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک آنها میتواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد. استفاده از حق وتو، صدور بیانیههای حمایتی و ایجاد کانالهای اقتصادی جایگزین بخشی از این راهکارهاست.
بازگشت ایران به ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد بیشتر جنبه اقتصادی دارد. در صورت اجرای ماده ۴۱، تنها اقدامات اقتصادی و محدودیتهای مالی اعمال میشود. اقدام نظامی (ماده ۴۲) نیازمند اجماع و تصویب شورای امنیت است که با توجه به مواضع روسیه و چین بعید به نظر میرسد.
بررسی تجربههای گذشته نشان میدهد صادرات نفت ایران حتی در سختترین شرایط نیز متوقف نشده است. در زمان تصویب قطعنامه ۱۹۲۹ (۱۳۸۹)، ایران همچنان بیش از ۲ میلیون بشکه نفت در روز صادر میکرد. حتی پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷ و اعمال شدیدترین تحریمها، فروش نفت ادامه یافت. بنابراین، صفر شدن صادرات نفت ایران بسیار بعید است؛ هرچند فشارها میتواند مسیر فروش را دشوارتر و هزینههای نقلوانتقال را بالاتر ببرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
