به گزارش اطلاع با ما ، روابط ترکیه و اسرائیل طی سالهای اخیر از یک اختلاف سیاسی معمول فراتر رفته و اکنون وارد مرحلهای شده که بسیاری از تحلیلگران آن را یکی از پیچیدهترین تنشهای منطقه میدانند. هرچند هنوز احتمال وقوع یک جنگ مستقیم پایین ارزیابی میشود، اما افزایش اختلافات امنیتی، نظامی و ژئوپلیتیکی باعث شده نگاهها بیش از گذشته به آینده روابط دو کشور معطوف شود.
اظهارنظرهای تند مقامهای دو طرف در ماههای اخیر نشان میدهد اختلافات دیگر تنها به موضوع غزه محدود نیست. ترکیه سیاستهای اسرائیل در منطقه را تهدیدی برای امنیت خود میداند و در مقابل، اسرائیل نیز از افزایش نفوذ آنکارا در سوریه و همکاریهای منطقهای این کشور ابراز نگرانی میکند.
کارشناسان معتقدند بخشی از این مواضع با اهداف داخلی و برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی مطرح میشود، اما در کنار آن، اختلافات واقعی نیز در حال گسترش است.
سوریه امروز به یکی از اصلیترین محورهای رقابت میان دو کشور تبدیل شده است. ترکیه به دنبال تثبیت یک دولت مرکزی قدرتمند در دمشق است تا امنیت مرزهای خود را تضمین کند، اما اسرائیل نسبت به افزایش نفوذ نیروهای نزدیک به آنکارا در سوریه نگرانی دارد.
حضور نظامی دو کشور در مناطق مختلف سوریه نیز باعث شده احتمال بروز برخوردهای ناخواسته، هرچند محدود، همچنان وجود داشته باشد.
اختلاف بر سر منابع انرژی و مرزهای دریایی نیز یکی دیگر از عوامل تشدید تنش است. همکاریهای نظامی اسرائیل با یونان و قبرس از نگاه ترکیه اقدامی برای محدود کردن نفوذ آنکارا در شرق مدیترانه تلقی میشود.
در مقابل، ترکیه نیز تلاش کرده با افزایش حضور دریایی و پیگیری ادعاهای خود درباره منابع انرژی، موقعیت منطقهایاش را تقویت کند.
یکی از موضوعات مهم در روابط دو کشور، احتمال بازگشت ترکیه به برنامه دریافت جنگندههای اف-۳۵ آمریکاست. در صورت تحقق این موضوع، توازن نظامی منطقه میتواند تا حدی تغییر کند.
برخی تحلیلگران معتقدند حساسیت اخیر اسرائیل نسبت به ترکیه، تا حدی با همین پرونده و نگرانی از افزایش توان نظامی آنکارا ارتباط دارد.
ایالات متحده همچنان مهمترین بازیگر خارجی در روابط ترکیه و اسرائیل محسوب میشود. واشنگتن تلاش میکند روابط خود را با هر دو متحد حفظ کند و از تبدیل اختلافات به یک بحران نظامی جلوگیری کند.
همین موضوع باعث شده بسیاری از اختلافات فعلاً در سطح سیاسی، اطلاعاتی و دیپلماتیک باقی بماند.
در شرایط فعلی، بیشتر کارشناسان وقوع یک جنگ مستقیم میان ترکیه و اسرائیل را بعید میدانند. هزینههای سنگین چنین رویارویی برای هر دو طرف، حضور آمریکا در معادلات منطقه و وجود کانالهای ارتباطی امنیتی از مهمترین عواملی هستند که احتمال درگیری گسترده را کاهش میدهند.
با این حال، ادامه رقابت در سوریه، افزایش تنشهای سیاسی و رقابتهای نظامی میتواند زمینهساز بحرانهای جدید باشد؛ بهویژه اگر یکی از طرفین احساس کند منافع راهبردیاش با تهدید جدی روبهرو شده است.
ترکیه و اسرائیل امروز بیش از هر زمان دیگری درگیر رقابتی چندبعدی هستند؛ رقابتی که از سیاست و امنیت تا انرژی و نفوذ منطقهای را در بر میگیرد. اگرچه چشمانداز یک جنگ فراگیر هنوز دور از انتظار است، اما روند تحولات نشان میدهد مدیریت این اختلافات برای حفظ ثبات خاورمیانه اهمیت بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
