به گزارش اطلاع با ما ، بدهی سنگین سایپا بار دیگر توجهها را به وضعیت مالی این خودروساز بزرگ جلب کرده است. برآوردهای مطرحشده از بدهی حدود ۹۰ هزار میلیارد تومانی حکایت دارد؛ رقمی که در مقیاس تولید خودرو و بودجه برخی دستگاههای دولتی، بسیار قابل توجه است. بخش مهمی از این بدهی به شبکه بانکی و زنجیره تأمین قطعات مربوط میشود و مطالبات شرکتهایی مانند کروز نیز سهم قابل توجهی از آن را تشکیل میدهد.
رقم بدهی سایپا به اندازهای بزرگ شده که برای درک ابعاد آن نمیتوان تنها به یک عدد در صورتهای مالی اکتفا کرد. بر اساس اظهارات مطرحشده از سوی مدیران این شرکت، میزان بدهی سایپا حدود ۹۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده است؛ رقمی که در مقیاس اقتصاد ایران عدد قابل توجهی محسوب میشود.
برای درک بهتر این رقم میتوان آن را با ارزش خودروهای تولیدی سایپا مقایسه کرد. اگر قیمت یک دستگاه کوییک S را حدود یک میلیارد تومان در نظر بگیریم، بدهی ۹۰ هزار میلیارد تومانی تقریبا معادل ارزش ۹۰ هزار دستگاه خودرو خواهد بود.
البته این مقایسه صرفاً برای درک بزرگی رقم بدهی است و به این معنا نیست که تمام بدهیهای شرکت را میتوان مستقیماً با فروش خودرو تسویه کرد.
بدهی سایپا تنها به یک مجموعه یا یک بخش اقتصادی محدود نمیشود. شبکه بانکی، شرکتهای قطعهساز و سایر اعضای زنجیره تأمین از جمله طلبکاران این خودروساز هستند.
در میان قطعهسازان، نام شرکت کروز نیز به دلیل حجم مطالبات مطرحشده از سایپا مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس اسناد و ارقامی که در گزارشهای منتشرشده درباره توافق دو شرکت مطرح شده، میزان بدهی سایپا به کروز در مقاطع مختلف به حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان رسیده است.
این رقم تنها بخشی از بدهی کلی سایپا را تشکیل میدهد و نشان میدهد بخش قابل توجهی از منابع مالی این شرکت درگیر تعهدات انباشته شده است.
یکی از عوامل مهم در شکلگیری این وضعیت، فاصله میان نیاز مالی شرکت و منابع نقدی در دسترس آن است. سایپا برای ادامه تولید به قطعات، مواد اولیه و منابع مالی نیاز دارد و از سوی دیگر باید تعهدات قبلی خود در برابر مشتریان و تأمینکنندگان را نیز انجام دهد.
از طرفی، فروش خودرو برای ایجاد نقدینگی ضروری است؛ اما تولید خودرو نیز بدون تأمین قطعات امکانپذیر نیست. همین موضوع میتواند یک چرخه پیچیده ایجاد کند: شرکت برای تولید به قطعه نیاز دارد، برای خرید قطعه به نقدینگی احتیاج دارد و برای ایجاد نقدینگی نیز باید خودرو تولید و عرضه کند.
در ماههای اخیر، توافقهایی میان سایپا و کروز برای مدیریت و پرداخت بخشی از مطالبات مطرح شده است. هدف این توافقها، ایجاد یک برنامه مرحلهای برای تسویه بدهی و همزمان ادامه تأمین قطعات مورد نیاز خطوط تولید عنوان شده است.
بر اساس جزئیات منتشرشده، بخشی از مطالبات قرار بوده به صورت نقدی و بخشی نیز از طریق تحویل خودرو تسویه شود. در یکی از مراحل، پرداخت حدود ۱.۵ هزار میلیارد تومان پیشبینی شده بود و مبالغ دیگری نیز برای مراحل بعدی در نظر گرفته شده بود.
با این حال، ادامهدار بودن بدهیها و نیاز سایپا به دریافت قطعات جدید، باعث میشود تسویه مطالبات گذشته به تنهایی مشکل نقدینگی شرکت را حل نکند.
سایپا در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۸۲ هزار دستگاه خودرو تولید کرده است. اگر رقم ۹۰ هزار میلیارد تومان بدهی را با ارزش تقریبی یک میلیارد تومان برای هر خودرو مقایسه کنیم، این بدهی معادل ارزش حدود ۹۰ هزار خودرو خواهد بود.
به بیان سادهتر، ۹۰ هزار دستگاه خودرو بخش قابل توجهی از تولید سالانه سایپا را تشکیل میدهد. بنابراین اگر شرکت قرار بود تمام ارزش این تعداد خودرو را صرف تسویه بدهی کند، باید برای مدتی قابل توجه بخش عمده ظرفیت تولید خود را به این موضوع اختصاص میداد.
البته در عمل چنین محاسبهای امکانپذیر نیست؛ زیرا تولید خودرو هزینههای سنگینی مانند خرید قطعات، مواد اولیه، حقوق کارکنان، انرژی، حملونقل و سایر هزینههای جاری دارد.
یکی دیگر از موضوعاتی که در بررسی وضعیت سایپا مطرح شده، تعهدات ناشی از پیشفروش خودرو است.
بر اساس اظهاراتی که از مدیران سایپا نقل شده، این شرکت در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ تعداد قابل توجهی خودرو بیش از ظرفیت واقعی تولید خود پیشفروش کرده است. این تعهدات، در کنار بدهی به شبکه بانکی و قطعهسازان، فشار بیشتری بر منابع مالی شرکت وارد میکند.
در چنین شرایطی، سایپا باید همزمان چند تعهد را مدیریت کند؛ از یک سو خودروهای ثبتنامشده را تحویل دهد، از سوی دیگر هزینه قطعات و مواد اولیه را بپردازد و در کنار آن بدهیهای گذشته خود را نیز کاهش دهد.
رقم ۹۰ هزار میلیارد تومان تنها زمانی قابل درک است که آن را در کنار حجم تولید، هزینههای جاری و تعهدات شرکت قرار دهیم. این بدهی نشان میدهد مسئله سایپا صرفاً پرداخت یک یا چند مطالبه معوق نیست، بلکه با مجموعهای از تعهدات مالی در بخشهای مختلف روبهرو است.
حل این وضعیت نیز به یک اقدام کوتاهمدت محدود نمیشود. افزایش نقدینگی، مدیریت تعهدات، تعیین تکلیف بدهی به قطعهسازان و شبکه بانکی و هماهنگ کردن میزان فروش با ظرفیت واقعی تولید، از جمله مسائلی است که در مسیر ساماندهی وضعیت مالی این خودروساز اهمیت پیدا میکند.
در نهایت، رقم ۹۰ هزار میلیارد تومان نشان میدهد سایپا با یکی از جدیترین چالشهای مالی سالهای اخیر خود مواجه است؛ چالشی که نحوه مدیریت آن میتواند مستقیماً بر روند تولید، تأمین قطعات و تحویل خودرو به مشتریان اثر بگذارد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
