به گزارش اطلاع با ما ، کشف ویروسهای باستانی در لایههای یخزده سیبری، یکی از جالبترین یافتههای علمی سالهای اخیر به شمار میرود. برخی از این ویروسها پس از دهها هزار سال در شرایط آزمایشگاهی دوباره فعال شدهاند، اما تاکنون هیچ شواهدی مبنی بر توانایی آنها برای آلوده کردن انسان وجود ندارد. با این حال، ذوب شدن پرمافراست به دلیل تغییرات اقلیمی، اهمیت مطالعه این میکروارگانیسمهای باستانی را افزایش داده است.
اصطلاح «ویروسهای زامبی» یک عنوان رسانهای است و در منابع علمی بهعنوان یک اصطلاح تخصصی شناخته نمیشود. این عبارت به ویروسهایی اشاره دارد که هزاران سال در لایههای یخزده زمین باقی ماندهاند و پس از انتقال به شرایط مناسب آزمایشگاهی، دوباره توانستهاند فعالیت خود را از سر بگیرند.
فعال شدن این ویروسها به معنای بازگشت آنها به چرخه آلودهسازی میزبان اختصاصیشان است، نه اینکه همانند داستانهای علمیتخیلی تهدیدی ناگهانی برای انسان ایجاد کنند.
در بخشهایی از سیبری، آلاسکا و شمال کانادا، لایهای از خاک منجمد دائمی وجود دارد که به آن پرمافراست گفته میشود. دمای بسیار پایین این مناطق باعث میشود بسیاری از میکروارگانیسمها، از جمله ویروسها، برای هزاران سال بدون تخریب جدی باقی بمانند.
زمانی که نمونههای این خاک در محیط آزمایشگاهی بررسی میشوند، برخی ویروسها همچنان قابلیت آلوده کردن میزبان طبیعی خود را حفظ کردهاند.
یکی از شناختهشدهترین نمونهها، ویروسی است که حدود ۳۰ هزار سال قدمت دارد و از نمونههای یخزده سیبری جداسازی شده است. آزمایشها نشان دادهاند که این ویروس تنها نوعی آمیب تکسلولی را آلوده میکند و تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر توانایی آن برای ایجاد بیماری در انسان یا سایر جانوران ارائه نشده است.
به همین دلیل، کشف این ویروس بیشتر ارزش پژوهشی دارد تا هشدار بهداشت عمومی.
برخلاف بسیاری از ویروسهای شناختهشده که اندازه بسیار کوچکی دارند، برخی از ویروسهای باستانی ابعاد بزرگتری دارند و حتی با میکروسکوپ نوری نیز قابل مشاهده هستند.
همچنین این ویروسها ژنهای بیشتری نسبت به ویروسهای معمولی دارند و مطالعه آنها میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره تکامل ویروسها و تاریخ حیات روی زمین در اختیار دانشمندان قرار دهد.
یکی از موضوعاتی که توجه پژوهشگران را جلب کرده، تأثیر تغییرات اقلیمی بر ذوب شدن پرمافراست است. با گرمتر شدن زمین، لایههای یخزدهای که هزاران سال دستنخورده باقی ماندهاند، بهتدریج ذوب میشوند.
این فرآیند ممکن است میکروارگانیسمهای ناشناخته را وارد محیط کند؛ موضوعی که از دیدگاه علمی نیازمند پایش و بررسی مستمر است، هرچند تاکنون شواهدی مبنی بر ایجاد همهگیری ناشی از ویروسهای باستانی در انسان وجود ندارد.
بر اساس یافتههای علمی منتشرشده تا امروز، ویروسهای باستانی کشفشده تنها روی میزبانهای میکروسکوپی مانند آمیبها آزمایش شدهاند و هیچ نمونهای از آلوده شدن انسان توسط این ویروسها گزارش نشده است.
به همین دلیل، دانشمندان تأکید میکنند که در حال حاضر این کشفیات بیشتر جنبه پژوهشی دارند و نباید با برداشتهای اغراقآمیز یا روایتهای علمیتخیلی اشتباه گرفته شوند.
ویروسهای موسوم به «زامبی» نمونههایی از میکروارگانیسمهای باستانی هستند که پس از هزاران سال انجماد، در شرایط آزمایشگاهی دوباره فعال شدهاند. با وجود جذابیت این کشف، تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر تهدید مستقیم این ویروسها برای انسان وجود ندارد. در مقابل، مطالعه آنها میتواند به درک بهتر تاریخ تکامل ویروسها، تغییرات اقلیمی و زیستشناسی میکروارگانیسمهای باستانی کمک کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
