به گزارش اطلاع با ما به نقل از تسنیم، از اول بهمنماه ۱۴۰۳، تمامی تراکنشهای ارزی صادرکنندگان از سامانه نیما خارج و به بازار ارز تجاری منتقل شد. طبق اعلام بانک مرکزی، رفع تعهد ارزی صادرکنندگان فقط در صورتی امکانپذیر است که عرضه ارز در بازار تجاری انجام گیرد. همچنین ثبت سفارش واردکنندگان نیز صرفاً از طریق مرکز مبادله انجام میشود.
این تغییر، به معنای پایان فعالیت سامانه نیما پس از چند سال نقشآفرینی در تخصیص ارز صادراتی و وارداتی است.
بررسی روند نرخ ارز نشان میدهد که از ۲۴ آذرماه ۱۴۰۳، پیش از حذف رسمی نیما، نرخ دلار در این سامانه جهش قابل توجهی داشته است. قیمت دلار نیما که تا ۲۲ آذر در محدوده ۵۴ هزار تومان قرار داشت، طی یک روز از مرز ۶۰ هزار تومان گذشت.
اکنون در ۲ آبانماه، نرخ حواله دلار در بازار ارز تجاری به ۷۰ هزار تومان و نرخ اسکناس توافقی به ۷۲ هزار و ۳۰۹ تومان رسیده است. در حالی که در ابتدای تشکیل دولت چهاردهم، این نرخها در محدوده ۴۵ هزار تومان قرار داشتند.
بانک مرکزی و وزارت اقتصاد، هدف اصلی این تغییر را کاهش رانت ارزی و نزدیک کردن نرخهای رسمی و آزاد اعلام کردهاند. به گفته کارشناسان، تفاوت زیاد میان نرخ نیما و بازار آزاد، طی سالهای گذشته زمینهساز شکلگیری رانتهای ارزی و عدم شفافیت در واردات و صادرات شده بود.
اکنون با حذف نیما، انتظار میرود نرخ واقعی ارز در بازار تجاری تعیین شود؛ هرچند برخی فعالان اقتصادی نسبت به افزایش هزینه تأمین مواد اولیه و اثر تورمی این سیاست هشدار دادهاند.
طبق دادههای رسمی مرکز مبادله، نرخ ارزها در دوم آبانماه به شرح زیر است:
حذف سامانه نیما را میتوان یکی از مهمترین اصلاحات ارزی سال ۱۴۰۳ دانست. این تصمیم در کوتاهمدت موجب افزایش نرخ رسمی ارز شده، اما میتواند در بلندمدت به شفافیت بیشتر بازار، واقعی شدن قیمتها و کاهش تقاضای کاذب منجر شود.
با این حال، موفقیت سیاست جدید منوط به ثبات بازار، کنترل انتظارات تورمی و تأمین کافی ارز وارداتی است. در غیر این صورت، این تغییر میتواند به افزایش هزینههای تولید و رشد سطح عمومی قیمتها منجر شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ