به گزارش اطلاع با ما، کنسرسیوم هستهای خاورمیانه: طرح ارنست مونیز پیشنهاد میدهد چرخه سوخت هستهای منطقهای ایجاد شود؛ غنیسازی در خاک ایران محدود شود و برای مدیریت غنیسازی، گزینهای مثل «جزیرهای در خلیجفارس یا زمینی در عمان» تحت نظارت بینالمللی اجاره شود. هدف: توسعه صلحآمیز هستهای و کاهش خطر اشاعه — اما پیشنهاد با مواضع ایران و حساسیتهای منطقهای مواجه است.
تشکیل کنسرسیومی منطقهای برای تقسیم مراحل چرخه سوخت (تبدیل، غنیسازی، تولید سوخت).
نظارت قویتر آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مهلتهای دسترسی کوتاهتر.
اجاره یک جزیره یا مکان بیطرف برای میزبانی عملیات غنیسازی خارج از خاک ایران.
بستههای مالی و فنی غرب برای توسعه برنامههای صلحآمیز در منطقه.
در متن پیشنهادی آمده که غنیسازی در خاک اصلی ایران انجام نخواهد شد و گزینهای مانند اجاره جزیرهای در خلیجفارس یا زمین در عمان برای مدیریت غنیسازی پیشنهاد شده — یعنی ایده مطرح شده، اما عملیشدن آن نیازمند توافقهای پیچیده سیاسی و فنی است.
ایران بارها تأکید کرده غنیسازی در خاک خود غیرقابلمذاکره است؛ بنابراین مخالفت سیاسی قوی محتمل است.
کشورهای منطقه نگرانی امنیتی و حاکمیتی خواهند داشت؛ امکان مخالفت یا رقابت سیاسی وجود دارد.
نقش بازیگران خارجی (آمریکا، اروپا، روسیه، چین، اسرائیل) تعیینکننده و پیچیده است.
فایده: افزایش شفافیت، کاهش انگیزه فنی برای تولید سلاح، رشد انرژی صلحآمیز منطقهای.
خطر: بروز تنشسیاستی، شکاف اعتماد، علیه شدن پیشنهادات در فضای ملیگرایانه و استفاده ابزار سیاسی از آن.
تضمینهای سیاسی و اقتصادی قوی برای کشورهای منطقه (از جمله ایران).
بستههای جبران اقتصادی برای کشورهایی که بخشهایی از چرخه سوخت را واگذار میکنند.
مشارکت احتمالی قدرتهای منطقهای و جهانی و ضمانتهای حقوقی/فنی روشن.
ایجاد «کنسرسیوم هستهای خاورمیانه» و انتقال برخی فعالیتهای حساس به یک مکان بیطرف ایدهای جذاب از نظر فنی-نظارتی است، اما بدون توافق سیاسی گسترده و تضمینهای قوی برای حاکمیت و منافع ملی کشورها، بهویژه ایران، به سختی قابل اجراست.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
