به گزارش اطلاع با ما ، سینمای ایران : بررسی آمار فروش سینمای ایران میان سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ نشان میدهد «کمدیها» و «انیمیشنها» مهمترین محرک گیشه بودهاند. سال ۱۴۰۳ با فروش نزدیک به دو تریلیون تومان پرفروشترین سال قرن جدید است؛ درحالیکه سال ۱۴۰۰ با خروج از کرونا کمرمقترین عملکرد را داشته. در میان فیلمها، «هفتاد سی» با ۳۶۰ میلیارد تومان رکورددار این دوره است. تحلیل دادهها نشان میدهد فیلمهای ارگانی در هیچ سالی نتوانستهاند وارد پنج رتبه اول جدول فروش شوند و سهم اصلی گیشه در اختیار آثار سرگرمکننده قرار گرفته است.
سینمای ایران در قرن جدید؛ مسیر پرنوسان از رکود کرونایی تا انفجار گیشه
آمارهای فروش چهار سال اخیر سینمای ایران نشان میدهد صنعت سینما پس از افت شدید ناشی از تعطیلیهای کرونایی، با شتابی قابلتوجه وارد دوران رشد شده است. روند فروش از ۱۵۸ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰ به حدود دو تریلیون تومان در سال ۱۴۰۳ رسیده؛ جهشی که آن را به پرفروشترین سال قرن جدید تبدیل کرده است. رتبههای بالای جدول گیشه نیز تقریباً در تمام سالها در اختیار فیلمهای کمدی بودهاند و «هفتاد سی» با ۳۶۰ میلیارد تومان بیشترین فروش این دوره را ثبت کرده است.
سال ۱۴۰۰ همچنان زیر سایه کرونا قرار داشت و همین موضوع باعث شد سینماها نتوانند به ظرفیت واقعی خود برسند. فروش ۱۵۸ میلیارد تومانی و حدود هفت میلیون مخاطب نشاندهنده دورهای کمجان در گیشه است. در این سال، «دینامیت» و «گشت ارشاد ۳» بهعنوان دو کمدی پرفروش توانستند مجموعاً حدود ۱۰۰ میلیارد تومان فروش داشته باشند؛ رقمی که اختلافی چشمگیر با آثار درام سال ۱۴۰۰ ایجاد کرد. در رتبههای بعدی، فیلمهای درام مانند «قهرمان» و «آتابای» قرار داشتند که با وجود کیفیت هنری قابل توجه، نتوانستند به پرفروشها نزدیک شوند.
در سال ۱۴۰۱ موج تازهای از استقبال تماشاگران شکل گرفت و فروش کل به ۴۵۰ میلیارد تومان افزایش یافت. دو فیلم «انفرادی» و «بخارست»—هر دو کمدی و هر دو ساخته مسعود اطیابی—بیشترین سهم را در این رشد داشتند. فیلمهای دیگری مانند «سگبند» و «ملاقات خصوصی» نیز عملکرد قابلقبولی داشتند.
نکته جالب توجه، بازماندن فیلمهای ارگانی مانند «روز صفر» و «موقعیت مهدی» از جمع پرفروشهای سال بود؛ آثاری که با وجود حمایت نهادی، از نظر تعداد مخاطب در نیمه پایین جدول قرار گرفتند.
در سال ۱۴۰۲ فروش سینما جهشی چشمگیر داشت و به بیش از یک تریلیون تومان رسید. فیلمهایی مانند «فسیل» و «هتل» با فروش صدها میلیاردی، فاصلهای جدی با دیگر رقبا ایجاد کردند. در این سال، چهار فیلم پرفروش ابتدایی، همگی کمدی و بالای یک میلیون مخاطب بودند. در مقابل، فیلمهای ارگانی همچنان نتوانستند راهی به صدر جدول پیدا کنند؛ برای مثال فیلم «غریب» تنها توانست حدود ۲۴۰ هزار بلیت بفروشد.
سال ۱۴۰۳ نقطه اوج گیشه در این دوره است. فروش نزدیک به دو تریلیون تومان و ۳۴ میلیون نفر مخاطب سند این صعود است. فیلم «۷۰سی» با ۳۶۰ میلیارد تومان در صدر ایستاد و فیلمهای «تگزاس ۳» و «زودپز» جایگاههای بعدی را گرفتند. پنج فیلم اول جدول همگی کمدی بودند و هرکدام بیش از دو میلیون نفر مخاطب داشتند. در این سال آثار جدی و هنری مانند «علت مرگ نامعلوم» با وجود موفقیت بینالمللی نتوانستند در بازار داخلی موفقیتی مشابه بهدست آورند.
در سال ۱۴۰۴ فروش کل سینما از ۱.۵ تریلیون تومان عبور کرد. فیلمهای «مرد عینکی»، «پیرپسر» و «دایناسور» رقابت نزدیکی برای صدر جدول داشتند و هر یک فروش بالای ۱۵۰ میلیارد تومان ثبت کردند. در این سال نیز انیمیشنها عملکردی قابل توجه داشتند؛ انیمیشن «یوز» با فروش بیش از یک میلیون بلیت یکی از پدیدههای جدول بود.
بررسی چهار سال دادهها نشان میدهد فیلمهایی که با حمایت مستقیم نهادهای دولتی تولید شدهاند، در هیچ سالی نتوانستهاند در جمع پنج فیلم اول گیشه قرار بگیرند. مخاطب در این دوره نشان داده است که بیش از هر چیز به سرگرمی، لحن طنز، ریتم تند و شخصیتهای محبوب واکنش مثبت نشان میدهد؛ درحالیکه آثار ارگانی معمولاً روایتهای سنگین، موضوعات تاریخی یا ساختارهای رسمیتری دارند.
انیمیشنهای ایرانی در این دوره رشد پیوسته و قابلتوجهی داشتهاند. آثاری مانند «بچه زرنگ»، «یوز»، «ببعی قهرمان» و «پسر دلفینی» نشان دادند که بازار بزرگتری برای مخاطبان خانوادگی و کودک در حال شکلگیری است. بهویژه «بچه زرنگ» که در سال ۱۴۰۲ نزدیک به دو میلیون مخاطب جذب کرد، ثابت کرد که انیمیشنها به بخش جدی و درآمدزا در سینمای ایران تبدیل شدهاند.
گزارش چهار ساله فروش سینمای ایران یک پیام روشن دارد: مخاطب ایرانی بیش از هر زمان دیگری به آثار سرگرمکننده، طنز و انیمیشن جذب میشود و فیلمهای ارگانی با وجود هزینههای بالا هنوز نتوانستهاند جایگاهی در جمع پرفروشهای گیشه بهدست بیاورند. سال ۱۴۰۳ نیز با بیشترین میزان فروش و مخاطب، بهعنوان موفقترین سال سینمای ایران در قرن جدید ثبت شده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
