به گزارش اطلاع با ما بازار معدن ایران در سوم شهریور با یک تناقض جدی روبهروست؛ از یک سو دولت برای تحقق رشد ۱۳ درصدی صنعت، توسعه فناوری و بهرهوری را ضروری میداند و ایمیدرو از بهرهبرداری **۳۷ طرح کلان معدنی با سرمایهگذاری ۱.۴ میلیارد دلار** در هفته دولت خبر داده، اما از سوی دیگر تنها در خراسان رضوی حدود **۵۰۰ معدن غیرفعال** وجود دارد. این فاصله میان ظرفیت بالقوه و تولید واقعی، مهمترین مسئله امروز معدن ایران است.
رئیس هیأت عامل ایمیدرو اعلام کرده در هفته دولت **۳۷ طرح کلان در حوزه معدن کشور** با سرمایهگذاری حدود **۱.۴ میلیارد دلار** به بهرهبرداری میرسد.
این اتفاق از منظر زنجیره معدن اهمیت بالایی دارد، زیرا اگر پروژهها واقعاً وارد مرحله تولید شوند، میتوانند ظرفیت استخراج، فرآوری و ارزش افزوده زنجیره معدنی را افزایش دهند.
**افزایش تعداد پروژهها الزاماً به معنی افزایش متناسب تولید نیست.**
اگر انرژی، تجهیزات، سرمایه در گردش و بازار فروش فراهم نباشد، ظرفیت اسمی پروژهها الزاماً به ظرفیت واقعی تبدیل نمیشود.
بر اساس گزارش منتشرشده امروز، استان بیش از هزار معدن دارد که حدود **۵۰۰ معدن فعال و حدود ۵۰۰ معدن غیرفعال** هستند. فعالان بخش معدن مشکلاتی مانند آب و برق، موانع اداری، حقوق دولتی، مسئولیت اجتماعی و خامفروشی را از عوامل محدودکننده عنوان کردهاند.
این آمار از نظر تحلیلی بسیار مهمتر از یک خبر افتتاح پروژه است.
چون نشان میدهد مشکل معدن ایران فقط **کمبود سرمایهگذاری جدید** نیست؛ بلکه بخشی از مشکل، استفاده نکردن از ظرفیتهایی است که همین حالا وجود دارند.
امروز در اختتامیه پنجمین جشنواره «ایما» نیز موضوع فناوری و نوآوری در معدن مورد تأکید قرار گرفت.
مشاور وزیر صمت و عضو هیأت عامل ایمیدرو اعلام کرده تحقق رشد ۱۳ درصدی پیشبینیشده برای بخش صنعت بدون افزایش بهرهوری و استفاده از فناوریهای جدید امکانپذیر نیست.
در این رویداد ۶۳ ایده داوری و در نهایت ۱۲ ایده به مرحله ارائه رسیدهاند.
اما بخش مهم صحبتها از نگاه بازار این است که **ایده باید به قرارداد تجاری و فناوری قابل استفاده در معدن تبدیل شود.**
یعنی مسئله بعدی معدن ایران دیگر صرفاً «ایده» نیست؛ **تجاریسازی فناوری** است.
| شاخص | وضعیت امروز | | —————————————- | —————: | | طرحهای کلان معدنی در برنامه بهرهبرداری | ۳۷ طرح | | سرمایهگذاری اعلامشده | ۱.۴ میلیارد دلار | | معادن خراسان رضوی | بیش از ۱۰۰۰ معدن | | معادن غیرفعال خراسان رضوی | حدود ۵۰۰ معدن | | معادن فعال خراسان رضوی | حدود ۵۰۰ معدن | | رشد هدفگذاریشده صنعت در برنامه هفتم | ۱۳٪ | | ایدههای داوریشده جشنواره ایما | ۶۳ ایده |
دادههای بازار جهانی امروز نیز تصویر نسبتاً متفاوتی ارائه میکنند:
| ماده | قیمت امروز | تغییر | | ———– | ————-: | —————–: | | سنگآهن | ۹۵.۲۰ دلار/تن | تقریباً بدون تغییر | | فولاد | ۱۱۷۹ دلار/تن | ▼ ۱.۸۳٪ | | سنگآهن چین | ۷۱۵ یوان/تن | تقریباً بدون تغییر | | مس | ۶.۵۸ دلار/پوند | ▲ ۰.۰۹٪ | | نیکل | ۱۷٬۰۳۴ دلار/تن | تقریباً بدون تغییر | | سرب | ۱۹۱۰ دلار/تن | تقریباً بدون تغییر | | روی | ۳۸۲۳ دلار/تن | ▼ جزئی |
در میان شاخصهای اصلی جدول، **فولاد جهانی با افت ۱.۸۳ درصدی** بیشترین کاهش را نشان میدهد.
در بین دادههای اصلی مورد بررسی، **مس با رشد ۰.۰۹ درصدی** در محدوده مثبت قرار دارد؛ البته این افزایش بسیار محدود است و نمیتوان آن را آغاز یک موج صعودی دانست.
به نظر من مهمترین داستان معدن امروز **تضاد میان «ظرفیت» و «بهرهوری»** است.
ایران ذخایر معدنی قابلتوجهی دارد و حالا سرمایهگذاری جدید نیز در حال انجام است؛ اما همزمان ۵۰۰ معدن در یک استان مهم غیرفعال هستند.
بنابراین اگر دولت بخواهد واقعاً به رشد ۱۳ درصدی برسد، صرفاً افتتاح پروژههای جدید کافی نیست.
این کار در بسیاری موارد سریعتر از ساخت یک معدن جدید میتواند به افزایش تولید منجر شود.
محدودیت برق و زیرساخت همچنان یکی از موانع اصلی تولید است. حتی مقامهای ایمیدرو نیز بر فشار ناترازی انرژی بر صنایع تأکید کردهاند.
اگر فناوری داخلی بتواند مصرف انرژی، میزان باطله، هزینه استخراج یا مصرف آب را کاهش دهد، اثر اقتصادی آن میتواند بسیار بیشتر از یک پروژه معدنی معمولی باشد.
**معدن ایران برای رشد بیشتر، بیش از آنکه به «معدن جدید» نیاز داشته باشد، به «معدن فعالتر و بهرهورتر» نیاز دارد.**
در کوتاهمدت، خبر ۳۷ طرح معدنی سیگنال مثبتی برای سرمایهگذاری است؛ اما برای بازار سهام شرکتهای معدنی، اثر واقعی زمانی مشخص میشود که افزایش ظرفیت به **افزایش تولید و فروش** تبدیل شود.
از طرف دیگر، قیمت جهانی سنگآهن امروز در محدوده ۹۵ دلار باقی مانده و تغییر شدیدی نشان نمیدهد؛ بنابراین فعلاً محرک جهانی قدرتمندی برای جهش قیمت مواد اولیه دیده نمیشود.
بهرهبرداری از ۳۷ طرح کلان معدنی با سرمایهگذاری ۱.۴ میلیارد دلار و گزارش وجود حدود ۵۰۰ معدن غیرفعال در خراسان رضوی از مهمترین اخبار امروز هستند.
مشکلات انرژی، آب، موانع اداری، حقوق دولتی، سرمایه و نبود زیرساخت از مهمترین عوامل عنوانشده هستند.
بدون افزایش بهرهوری، فناوری و سرمایهگذاری مؤثر، رسیدن به چنین رشدی دشوار خواهد بود.
شاخص سنگآهن در دادههای امروز حدود **۹۵.۲۰ دلار به ازای هر تن** گزارش شده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
