به گزارش اطلاع با ما ، اعلام محدودیت جدید برای خبرنگاران و عکاسان فوتبال در ورزشگاهها واکنشهای گستردهای را در پی داشته است. طبق تصمیم سازمان لیگ، خبرنگاران و عکاسان تنها با مجوز رسمی حق تصویربرداری از مسابقات را دارند. مسئولان لیگ میگویند این اقدام برای رعایت قوانین کپیرایت است، اما بسیاری از فعالان رسانهای آن را نوعی سانسور و محدودسازی رسانهها میدانند.
سه روز پیش خبری منتشر شد که موجی از واکنشها را میان خبرنگاران و عکاسان ورزشی برانگیخت. طبق تصمیم تازه **سازمان لیگ فوتبال ایران**، خبرنگاران، عکاسان و حتی هواداران در جایگاه رسانهای دیگر حق تصویربرداری و فیلمبرداری از مسابقات فوتبال را ندارند. این تصمیم، بلافاصله بحثهای زیادی درباره محدودیت رسانهها، شفافیت عملکرد باشگاهها و حتی احتمال سانسور در ورزشگاهها ایجاد کرد.
بر اساس اطلاعیه رسمی، از این پس رسانهها تنها در صورتی اجازه دارند از بازیها عکس یا فیلم تهیه کنند که مجوز رسمی از سازمان لیگ دریافت کرده و هزینه حق کپیرایت را پرداخت کرده باشند. در واقع، هرگونه تولید محتوای تصویری توسط خبرنگاران یا عکاسان خارج از چارچوب قرارداد رسمی، تخلف محسوب میشود.
حجتالله بهمنی، رئیس سازمان لیگ، در گفتوگو با روزنامه *هممیهن* گفته است:
> «برداشت اشتباه شده است. ما نگفتهایم ورود موبایل یا دوربین برای مردم و هواداران ممنوع است. موضوع این است که برخی رسانهها و سایتها بدون هماهنگی فیلمبرداری میکنند و آن را در شبکههای اجتماعی خود منتشر میسازند، بدون اینکه هزینهای پرداخت کرده باشند.»
سازمان لیگ تأکید دارد که هدف اصلی این تصمیم، **اجرای قانون کپیرایت و نظمبخشی به محتوای تصویری فوتبال ایران** است. به گفته بهمنی، در بسیاری از کشورهای دنیا رسانهها برای فیلمبرداری از رقابتها، با لیگ یا برگزارکننده قرارداد دارند و مبلغی بابت حق پخش یا تولید محتوا پرداخت میکنند.
> «در هیچجای جهان خبرنگار یا رسانهای اجازه ندارد بدون مجوز از جایگاه رسانهای فیلمبرداری کند. عکاسهایی که آیدیکارت رسمی دارند، فقط برای رسانه خود مجاز به عکاسی هستند، نه انتشار ویدیو در اینستاگرام یا تلگرام.»
بسیاری از خبرنگاران ورزشی این اقدام را **محدودکننده آزادی رسانهای** دانستهاند. به باور آنها، بخش عمدهای از پوشش زنده مسابقات فوتبال در ایران، بهویژه برای رسانههای آنلاین و خبرگزاریها، بر پایه محتوای تصویری است. محدودسازی عکاسان و خبرنگاران میتواند جریان اطلاعرسانی را کند و استقلال رسانهای را تضعیف کند. عدهای نیز معتقدند این تصمیم در عمل باعث **انحصار در انتشار تصاویر فوتبال ایران** میشود؛ زیرا تنها رسانههای دارای قرارداد مالی با سازمان لیگ، امکان پوشش تصویری خواهند داشت.
در نگاه کارشناسان رسانه، اجرای قانون کپیرایت در فوتبال امری ضروری و حرفهای است، اما باید **میان حقوق رسانه و منافع لیگ** تعادلی برقرار شود. کپیرایت زمانی معنا دارد که ساختار شفاف، تعرفه مشخص و نظام صدور مجوز قابل پیگیری وجود داشته باشد. از سوی دیگر، شفافیت رسانهای در فوتبال، یکی از ابزارهای مقابله با فساد و ارتقای کیفیت مدیریت ورزشی است. به همین دلیل، کارشناسان پیشنهاد میکنند که سازمان لیگ بهجای ممنوعیت کلی، **نظام مجوزدهی دیجیتال** برای رسانههای رسمی ایجاد کند تا هم حق پخش رعایت شود و هم اطلاعرسانی متوقف نشود.
اگر این تصمیم بدون بازنگری اجرایی شود، احتمال دارد رسانههای غیردولتی و خبرنگاران مستقل از حضور در ورزشگاهها محروم شوند. این مسئله ممکن است منجر به کاهش پوشش خبری مسابقات، کاهش جذابیت رسانهای لیگ و حتی افت تعامل هواداران در فضای مجازی شود. از سوی دیگر، رسانههای رسمی و دارای مجوز، با فضای انحصاری مواجه میشوند که ممکن است رقابت سالم را کاهش دهد.
تصمیم اخیر سازمان لیگ برای محدودسازی خبرنگاران در ورزشگاهها، میان دو دیدگاه اصلی قرار دارد؛ از یکسو، **حمایت از حقوق رسانهای و آزادی اطلاعرسانی**؛ و از سوی دیگر، **لزوم رعایت کپیرایت و نظم حرفهای در انتشار محتوای تصویری**. به نظر میرسد آینده این قانون به نحوه اجرای آن وابسته است. اگر سازمان لیگ بتواند سازوکار شفافی برای صدور مجوز، تعرفهگذاری و نظارت ایجاد کند، میتوان میان حقوق رسانهها و منافع فوتبال تعادل برقرار کرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
