به گزارش اطلاع با ما ، اینترنت بینالملل : پس از ۸۸ روز محدودیت و اختلال گسترده، اینترنت بینالملل بار دیگر در دسترس کاربران ایرانی قرار گرفت؛ رخدادی که پایان یکی از طولانیترین دورههای خاموشی دیجیتال در ایران محسوب میشود. در این مدت، میلیونها کاربر از دسترسی آزاد به اینترنت محروم شدند و هزاران کسبوکار آنلاین، فریلنسر، فروشگاه اینترنتی و فعال اقتصاد دیجیتال با خسارتهای سنگین روبهرو شدند. همزمان، افزایش قیمت VPN و شکلگیری بحث «اینترنت طبقاتی» به یکی از مهمترین موضوعات اجتماعی و اقتصادی کشور تبدیل شد.
در ساعات ابتدایی حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اختلال در اینترنت به دومین شوک بزرگ برای کاربران ایرانی تبدیل شد. در ابتدا بسیاری تصور میکردند این وضعیت موقتی است و طی چند روز به حالت عادی بازمیگردد، اما محدودیتها ادامه پیدا کرد و کشور وارد یکی از طولانیترین دورههای اختلال اینترنت در سالهای اخیر شد.
در تمام این مدت، دسترسی کاربران به اینترنت جهانی با محدودیت شدید همراه بود و بسیاری از سرویسهای بینالمللی عملاً از دسترس خارج شدند. کاربران اگرچه به بخشی از خدمات داخلی دسترسی داشتند، اما اینترنت دیگر پاسخگوی نیازهای روزمره، ارتباطات کاری و فعالیتهای اقتصادی نبود.
همزمان با محدود شدن دسترسی به اینترنت جهانی، بازار VPN و ابزارهای دور زدن محدودیتها داغتر از همیشه شد. برخی کاربران برای اتصال پایدار به اینترنت بینالملل ناچار بودند هزینههای سنگینی پرداخت کنند؛ موضوعی که باعث شد اینترنت آزاد برای بخشی از جامعه به یک کالای گران و دور از دسترس تبدیل شود.
در شرایطی که فشار تورم و هزینههای زندگی افزایش یافته بود، بسیاری از کاربران توان خرید سرویسهای باکیفیت را نداشتند و به استفاده از پیامرسانها و پلتفرمهای داخلی روی آوردند. همین مسئله، بحث نابرابری در دسترسی به اینترنت را بیش از گذشته وارد فضای عمومی کرد.
در سالهای اخیر، اینترنت به ستون اصلی فعالیت هزاران کسبوکار ایرانی تبدیل شده بود. فروشگاههای آنلاین، تولیدکنندگان محتوا، برنامهنویسان، مترجمان، طراحان، فعالان رمزارز و بسیاری از فریلنسرها درآمد خود را از بستر اینترنت تأمین میکردند.
با آغاز خاموشی دیجیتال، بسیاری از این مشاغل عملاً متوقف شدند. فروشگاههای اینستاگرامی ارتباط خود را با مشتریان از دست دادند و تعداد زیادی از شرکتها حتی امکان دسترسی به سرویسهای ابری، پنلهای کاری یا حسابهای بینالمللی خود را نداشتند.
کارشناسان معتقدند آسیب واردشده به اعتماد فعالان اقتصاد دیجیتال، فقط محدود به دوره قطعی اینترنت نیست و آثار آن ممکن است تا سالها باقی بماند.
فعالان حوزه فناوری و اقتصاد دیجیتال بارها نسبت به تبعات محدودیت اینترنت هشدار داده بودند. بر اساس برخی برآوردها، هر روز اختلال اینترنت دهها میلیون دلار خسارت مستقیم و غیرمستقیم به اقتصاد ایران وارد کرده است.
با احتساب ادامه محدودیتها طی ۸۸ روز، مجموع خسارتها به رقمهای بسیار سنگینی رسید؛ خسارتی که بسیاری آن را یکی از بزرگترین ضربهها به اکوسیستم دیجیتال ایران میدانند.
برخی گزارشها همچنین از تعطیلی یا کوچک شدن گسترده کسبوکارهای آنلاین، کاهش سرمایهگذاری در استارتاپها و افزایش مهاجرت نیروهای متخصص خبر میدهند.
شاید مهمترین پیامد اجتماعی این دوره، پررنگ شدن اصطلاح «اینترنت طبقاتی» بود؛ مفهومی که در جریان محدودیتهای اخیر، بیش از همیشه وارد ادبیات عمومی شد.
در حالی که بسیاری از کاربران عادی برای دسترسی به سادهترین سرویسهای جهانی با مشکل روبهرو بودند، گزارشهایی درباره دسترسی آسانتر برخی مجموعهها و افراد به اینترنت بینالملل منتشر شد؛ مسئلهای که انتقادهای زیادی را در فضای عمومی به همراه داشت.
برای بخشی از جامعه، تجربه این ۸۸ روز فقط یک اختلال اینترنتی نبود؛ بلکه نمادی از شکاف دسترسی در عصر اقتصاد دیجیتال محسوب میشد.
بازگشت اینترنت بینالملل شاید پایان محدودیت ۸۸ روزه باشد، اما بسیاری از فعالان اقتصاد دیجیتال معتقدند مهمترین خسارت این دوره، از بین رفتن حس امنیت و پایداری برای کسبوکارهای آنلاین است.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا کاربران، سرمایهگذاران و صاحبان کسبوکار دوباره میتوانند به ثبات اینترنت در ایران اعتماد کنند یا خاموشی بزرگ ۱۴۰۵ نقطه عطفی در تغییر مسیر اقتصاد دیجیتال کشور خواهد بود؟
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
