به گزارش اطلاع با ما ، از بالون تا پیکرتراشی: چاقی، بهعنوان یکی از مهمترین بحرانهای سلامت عمومی در ایران و جهان، پیامدهای وسیعی برای نظامهای درمانی، اقتصادی و اجتماعی دارد. در گفتوگویی با محمد هاشمی، دبیر انجمن پیشگیری و درمان چاقی ایران، به بررسی علل افزایش شیوع چاقی، اثربخشی جراحیهای درمانی، مخاطرات روشهای زیبایی، وضعیت بیمهها و اهمیت اصلاح سبک زندگی پرداخته شده است. وی تأکید دارد که چاقی تنها با اصلاح الگوی زندگی قابل کنترل است و جراحیها باید آخرین راهحل برای بیماران واجد شرایط باشند.
چاقی امروز دیگر تنها یک چالش فردی برای زیبایی یا تناسب اندام نیست؛ بلکه یکی از عمیقترین بحرانهای سلامت عمومی در سطح جهانی به شمار میرود. در ایران نیز با آماری نگرانکننده مواجه هستیم؛ بیش از ۸۰ درصد بزرگسالان دچار اضافهوزن یا چاقیاند. این امر تهدیدی مستقیم برای اقتصاد سلامت، صندوقهای بازنشستگی و بهرهوری ملی است.
محمد هاشمی با تأکید بر بار اقتصادی و اجتماعی چاقی، خواستار ورود نظام بیمهای به حمایت از درمان و پیشگیری از چاقی است. او راهکارهایی چون حمایت از مشاوره تغذیه، آموزش سبک زندگی سالم و پوشش بخشی از هزینههای درمانی را برای کاهش هزینههای بلندمدت نظام سلامت مؤثر میداند.
عملهای جراحی درمانی چاقی همچون اسلیو معده یا بایپس، تنها برای بیماران با BMI بالای ۴۰ یا دارای بیماریهای مزمن توصیه میشوند. این جراحیها اگرچه میتوانند فواید قابلتوجهی داشته باشند، اما با دستکاری عمدی سیستم گوارش طبیعی، در بلندمدت نیاز به پیگیری و ارزیابی دارند.
هاشمی تأکید میکند که جراحیهایی نظیر لیپوساکشن یا ابدومینوپلاستی در دسته جراحیهای زیبایی قرار میگیرند و با درمان چاقی تفاوت دارند. این روشها در صورت عدم اصلاح سبک زندگی، با بازگشت چربی و عوارض خطرناکی همراه هستند و نباید با درمان اشتباه گرفته شوند.
در روشهایی مانند بالون معده یا پروتز، فرد تنها بهطور موقت کاهش اشتها پیدا میکند. در صورت عدم تغییر الگوی رفتاری، کاهش وزن ناپایدار است و حتی بازگشت وزن بیشتر از قبل اتفاق میافتد. این ابزارها صرفاً در شرایط خاص و زیر نظر پزشک باید استفاده شوند.
BMI بهعنوان شاخص سنجش میزان چاقی، ابزار سادهای است که با تقسیم وزن بر مجذور قد محاسبه میشود. اما برای گروههایی نظیر کودکان، نوجوانان، زنان باردار و ورزشکاران حرفهای، تفسیر این شاخص باید با احتیاط و بر اساس ملاحظات تخصصی انجام گیرد.
در تمام مسیرهای درمانی، چه جراحی و چه غیرجراحی، ستون اصلی درمان چاقی تغییر در سبک زندگی است. اصلاح تغذیه، افزایش تحرک، کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب، نهتنها مانع از بازگشت وزن میشود بلکه کیفیت زندگی فرد را نیز بهبود میبخشد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ