به گزارش اطلاع با ما ، فقر : اقتصاد ایران در شرایطی قرار گرفته که همزمان با رکود، تورم و کاهش قدرت خرید، فشار معیشتی بر خانوارها افزایش یافته است. بررسیها نشان میدهد طی یک دهه اخیر نرخ ارز چندین برابر شده، اما رشد دستمزدها نتوانسته با این جهش همگام شود. کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند میتواند به کوچکتر شدن طبقه متوسط، گسترش فقر و افزایش نااطمینانی اجتماعی منجر شود.
دور باطل فقر در اقتصاد ایران؛ چرا دستمزدها از تورم عقب ماندهاند؟
اقتصاد ایران در سالهای اخیر با مجموعهای از بحرانهای همزمان مواجه شده است؛ از تورم مزمن و رشد ضعیف اقتصادی گرفته تا کاهش قدرت خرید و افزایش نااطمینانی در بازار کار. همین شرایط باعث شده فشار اقتصادی بر خانوارها، بهویژه طبقه متوسط و اقشار کمدرآمد، بیش از گذشته افزایش پیدا کند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند شکاف میان رشد هزینههای زندگی و افزایش درآمدها، یکی از مهمترین دلایل گسترش فقر و تضعیف رفاه عمومی در کشور است.
در یک دهه اخیر، افزایش نرخ ارز و رشد مداوم تورم باعث شده هزینه زندگی خانوارها به شکل قابلتوجهی بالا برود. در مقابل، رشد دستمزدها و حقوق کارکنان نتوانسته متناسب با این تغییرات افزایش یابد.
همین فاصله موجب شده بخش بزرگی از طبقه متوسط بهتدریج توان اقتصادی خود را از دست بدهد و با افت کیفیت زندگی روبهرو شود. بسیاری از خانوادهها که پیشتر در طبقه متوسط قرار داشتند، حالا برای تأمین هزینههای ضروری با دشواری بیشتری مواجه هستند.
یکی از مهمترین ویژگیهای بازار کار ایران، گسترش اشتغال غیررسمی است. بخش بزرگی از شاغلان کشور در مشاغلی فعالیت میکنند که از حمایتهای بیمهای و امنیت شغلی برخوردار نیستند.
در چنین شرایطی، حتی داشتن شغل نیز لزوماً به معنای خروج از فقر نیست. کاهش ارزش درآمدها و بیثباتی اقتصادی باعث شده بسیاری از شاغلان نیز زیر فشار شدید معیشتی قرار بگیرند و توان حفظ سطح رفاه گذشته را نداشته باشند.
برخی اقتصاددانان معتقدند تمرکز صرف بر مهار نقدینگی و کنترل تورم، بدون توجه به مشکلات ساختاری اقتصاد، نمیتواند به بهبود پایدار شرایط منجر شود.
از نگاه آنان، بخشی از تورم در اقتصاد ایران ناشی از افزایش هزینههای تولید، جهشهای ارزی و ضعف در سمت عرضه است. به همین دلیل، اصلاح فضای کسبوکار، کاهش نااطمینانی اقتصادی و حمایت از تولید میتواند نقش مهمی در کاهش فشارهای تورمی و بهبود اشتغال داشته باشد.
کاهش سرمایهگذاری و تضعیف چشمانداز اقتصادی، یکی دیگر از چالشهای مهم اقتصاد ایران محسوب میشود. فعالان اقتصادی در شرایط بیثبات معمولاً تمایل کمتری به سرمایهگذاری و توسعه کسبوکار دارند و همین مسئله رشد اقتصادی و اشتغال را محدود میکند.
کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند میتواند اقتصاد را در یک چرخه فرسایشی قرار دهد؛ چرخهای که در آن کاهش قدرت خرید، کوچک شدن بازارها و افت سرمایهگذاری، به تداوم رکود و گسترش فقر منجر میشود.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند بازسازی طبقه متوسط نیازمند مجموعهای از سیاستهای اقتصادی و اجتماعی است که بتواند اعتماد عمومی را تقویت کند و فضای اقتصادی را به سمت ثبات بیشتر ببرد.
کاهش نااطمینانی، حمایت هدفمند از اشتغال، تقویت سرمایهگذاری و افزایش قدرت خرید خانوارها، از جمله اقداماتی است که میتواند به ترمیم تدریجی وضعیت اقتصادی و کاهش فشار معیشتی بر جامعه کمک کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ