به گزارش اطلاع با ما ، علیرضا تنکمان فرد: در حالی که سایه جنگ بر کشور سنگینی میکند و شهرهای بزرگی مثل تهران، اصفهان و تبریز در کانون بحران قرار دارند، هزاران داوطلب کنکور ۱۴۰۵ در ابهام به سر میبرند. تعویق ثبتنام، اختلال در زیرساختهای آموزشی و اصرار وزارت علوم بر برگزاری آزمون در موعد مقرر، نسل جوان را میان بمب و کتاب گرفتار کرده است. این گزارش به بررسی ابعاد این بحران و چالش عدالت آموزشی در شرایط جنگی میپردازد.
کنکور در مه جنگ؛ آیندهای مبهم برای نسلی که بین بمب و کتاب مانده است
چهار ماه تا برگزاری کنکور سرنوشتساز ۱۴۰۵ باقی مانده، اما هزاران داوطلب در تهران، اصفهان و تبریز نه با جزوه و تست، که با آژیر و اضطراب دستوپنجه نرم میکنند. در حالی که سایه جنگ بر کشور سنگینی میکند و تنشهای منطقهای آیندهای مبهم را رقم زده، وزارت علوم همچنان بر برگزاری آزمون در موعد مقرر، یعنی ۱۱ و ۱۲ تیرماه، اصرار دارد.
این اصرار، برای نسلی که در خط مقدم ناامنی قرار گرفته، نه یک تصمیم اداری که یک معمای بزرگ است: چگونه میتوان در شهری که زیر آتش است، برای آیندهای که معلوم نیست، رقابت کرد؟
آمارها نشان میدهد شهرهای بزرگی که بیشترین درگیری جنگی را تجربه کردهاند، بیشترین جمعیت داوطلبان کنکور را نیز در خود جای دادهاند. تهران، اصفهان و تبریز نه تنها از نظر جمعیتی، بلکه از نظر شدت اختلالات ناشی از جنگ در وضعیت قرمز قرار دارند.
در این شهرها، قطعی اینترنت، اختلال در زیرساختهای ارتباطی، تعطیلی مکرر مدارس و آموزشگاهها و ناامنی مسیرهای تردد، روند آمادگی برای کنکور را به چالشی طاقتفرسا تبدیل کرده است. داوطلبی که نیمهشب با صدای آژیر از خواب میپرد، چگونه میتواند صبح با ذهنی آماده پشت میز مطالعه بنشیند؟
قرار بود ثبتنام کنکور ۱۴۰۵ از ۱۸ اسفند آغاز شود، اما این اتفاق نیفتاد. تعویق بیتوضیح موعد ثبتنام، نخستین زنگ هشدار را برای داوطلبان و خانوادههایشان به صدا درآورد.
این تاخیر، فراتر از یک تغییر ساده در تقویم، نشاندهنده نبود برنامهریزی مدون در شرایط بحرانی است. داوطلبان در سردرگمی به سر میبرند: آیا زمان ثبتنام اعلام میشود؟ آیا آزمون به موقع برگزار میشود؟ آیا اصلاً امسال کنکوری در کار است؟ هر روزی که این سوالات بیپاسخ میماند، اضطراب هزاران جوان را چند برابر میکند.
وضعیت کنونی، بیش از هر چیز نمایشگر یک نبرد سهگانه است: جنگ در منطقه که زندگی روزمره را مختل کرده، تحریمهای فلجکننده که دسترسی به منابع آموزشی را محدود ساخته، و در نهایت کنکور که برای بسیاری نماد امید و آینده است.
در چنین شرایطی، انتظار برگزاری یک آزمون استاندارد و عادلانه که بتواند توانایی واقعی داوطلبان را بسنجد، دور از ذهن به نظر میرسد. داوطلبی در یک منطقه آرام و برخوردار، با اینترنت پرسرعت و کلاسهای آنلاین منظم، چه نسبتی دارد با داوطلبی در منطقهای که هر لحظه احتمال حمله هوایی میرود و ماههاست مدرسهاش تعطیل است؟
کنکور در ایران همواره به عنوان نماد فرصتهای برابر شناخته شده است. اما در شرایط کنونی، این مفهوم بنیادین در معرض تهدید جدی قرار گرفته است.
وقتی دسترسی به منابع و امکانات آموزشی به دلیل شرایط جنگی، به طور ناعادلانهای میان داوطلبان توزیع میشود، دیگر نمیتوان از «عدالت آموزشی» سخن گفت. این شکاف، نسل جوان را به دو دسته تقسیم میکند: آنهایی که توانستهاند خود را برای آزمون آماده کنند و آنهایی که در میانه بمب و بینظمی، فرصت مطالعه را از دست دادهاند.
پیامدهای این وضعیت، فراتر از یک آزمون است. اضطراب مزمن ناشی از عدم قطعیت، سرخوردگی از دستیابی به اهداف تحصیلی، و احساس بیعدالتی، میتواند زمینهساز مشکلات روانی عمیقی در بلندمدت باشد.
روانشناسان هشدار میدهند نسلی که همزمان با جنگ و بحران اقتصادی و فشار کنکور مواجه است، بیش از هر زمان دیگری در معرض افسردگی، انزوا و فرسودگی تحصیلی قرار دارد. جوانانی که احساس کنند آیندهشان در رقابتی نابرابر قربانی شده، ممکن است به سمت یأس و حتی رفتارهای پرخطر سوق داده شوند.
اصرار وزارت علوم بر برگزاری کنکور در موعد مقرر، در حالی که هنوز تکلیف ثبتنام مشخص نیست و زیرساختهای آموزشی در شهرهای بزرگ مختل شده، پرسشهای جدی برانگیخته است.
آیا برگزاری آزمون در شرایط کنونی، واقعاً به نفع داوطلبان است یا صرفاً یک تصمیم اداری که از سر ناچاری گرفته شده؟ آیا سنجش توانایی علمی داوطلبان در چنین شرایطی، معنای واقعی خود را حفظ میکند یا به آزمونی برای سنجش «شانس جغرافیایی» تبدیل میشود؟
در چنین شرایط خطیر، انتظار از مسئولان، نه تنها تصمیمگیری قاطع، بلکه تدبیری حکیمانه است. کارشناسان آموزشی چند راهکار اساسی را مطرح میکنند:
شفافسازی فوری: اعلام زمان دقیق ثبتنام و نحوه برگزاری آزمون با در نظر گرفتن شرایط اضطراری کشور
جبران عقبماندگی آموزشی: تدوین برنامههای عملیاتی برای جبران عقبماندگی داوطلبان، به ویژه در مناطق آسیبپذیر
تمدید زمان آمادگی: امکان بازنگری در تقویم آزمون و تمدید زمان آمادگی برای داوطلبان مناطق بحرانزده
ارائه منابع رایگان: توزیع منابع آموزشی رایگان و تقویت زیرساختهای آموزش مجازی در مناطق کمتر برخوردار
بازنگری در معیارهای پذیرش: در نظر گرفتن سهمیههای حمایتی برای داوطلبان مناطق جنگزده و محروم
آینده ایران، در گرو تحصیل و بالندگی نسل جوان آن است. نباید اجازه داد غبار جنگ، این آینده روشن را تیره و تار سازد. زمان، مهمترین سرمایه داوطلبان است و هرگونه تعلل در تصمیمگیری، خیانتی آشکار به سرمایه انسانی کشور تلقی میشود.
نسلی که امروز میان بمب و کتاب مانده، فردا قرار است سازنده این کشور باشد. بیایید پیش از آنکه دیر شود، با تدبیر و مسئولیتپذیری، چراغ امید را در دل جوانان این سرزمین دوباره روشن سازیم
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
