به گزارش اطلاع با ما ، موتورسیکلت : تهران حالا شهری با دو چهره است؛ شهری که در کنار چهار و نیم میلیون خودرو، حدود همین تعداد موتورسیکلت در خیابانهایش تردد میکنند. افزایش سرسامآور تعداد موتورسیکلتها نتیجه مستقیم ضعف ناوگان حملونقل عمومی، هزینه بالای خودرو و رشد خدمات آنلاین است. در حالیکه بزرگراههای تهران برای چنین حجم ترافیکی طراحی نشدهاند، نبود برنامهریزی شهری و نظارت مؤثر، «تداخل حرکتی» و «اغتشاش ترافیکی» را به چالشی جدی بدل کرده است.
تهران به نقطهای رسیده که آمار تردد موتورسیکلتها و خودروهای شخصی تقریباً برابر شده است؛ حدود ۴.۵ میلیون موتور در برابر ۴.۷ میلیون خودرو. بهگفته کارشناسان، این برابری نتیجه سالها غفلت از توسعه حملونقل عمومی و تمرکز بر ساخت بزرگراههاست. در عمل، پایتخت با مد جدیدی از جابهجایی مواجه شده است: «موتورسیکلت بهعنوان جایگزین حملونقل عمومی».
پژوهشها نشان میدهد ریشه این تغییر را باید در دهه ۵۰ و آغاز طرح ترافیک تهران جستوجو کرد؛ جایی که باور عمومی «موتور در ترافیک نمیماند» شکل گرفت. در دهه اخیر، افزایش تورم، کاهش قدرت خرید، رشد پلتفرمهای آنلاین و نسل جدید سفرهای شهری، باعث شد موتور به مد محبوب جابهجایی بدل شود؛ هم برای رفتوآمد شخصی و هم برای کسب درآمد از طریق پیکهای آنلاین و خدمات حملونقل سریع.
زیرساختهای تهران از ابتدا برای خودرو طراحی شدهاند، نه برای موتورسیکلت. در نتیجه، امروز در بسیاری از بزرگراهها و خیابانها، هیچ مرز روشنی میان مسیر خودرو و موتور وجود ندارد. این وضعیت، تنش روزانه میان رانندگان و موتورسواران را رقم زده و تصادف، مزاحمت حرکتی و حتی درگیریهای خیابانی را افزایش داده است. بهگفته کارشناسان، «حرکت قطاری موتورسیکلتها» در مسیر کندروها نشانهای از بینظمی ساختاری در طراحی معابر شهری است.
مهرداد تقیزاده، معاون اسبق حملونقل وزارت راه و رئیس انجمن حملونقل پاک، با اشاره به تشکیل «کمیته بررسی چالش موتورسیکلت» میگوید:
«اگر تصور شود ایجاد خط ویژه برای موتورها مشکل را حل میکند، این اقدام فقط در کوتاهمدت نظم ظاهری ایجاد خواهد کرد و در بلندمدت به افزایش استفاده از موتور منجر میشود.»
او ضعف در توسعه مترو و اتوبوس را ریشه اصلی بحران دانسته و تأکید کرده است:
«هر دارنده خودرو در تهران در حال حرکت به سمت خرید یک موتور است.»
مطالعات شهری نشان میدهد در شهرهایی مانند لندن و پاریس، سهم موتورسیکلت در کل سفرهای شهری کمتر از ۰.۵ درصد است؛ در حالیکه در تهران، این سهم به حدود ۵۰ درصد رسیده است. تفاوت اصلی در شبکه کامل حملونقل عمومی این شهرهاست که با گسترش مترو، اتوبوسهای پاک و مسیرهای دوچرخه، نیاز به استفاده از موتورسیکلت را کاهش دادهاند.
رئیس انجمن حملونقل پاک از مکاتبه با دادستانی برای جرمانگاری دو تخلف پرخطر موتورسواران خبر داده است: ۱. عبور در جهت مخالف ۲. ورود به پیادهراهها بهگفته او، کنترل هوشمند و اجرای دقیق قانون، تنها راه کاهش تخلفات و حفظ ایمنی ترافیکی در پایتخت است.
تهران در حال تجربه دگرگونی در الگوی جابهجایی است؛ شهر خودروها به شهر موتورها تبدیل شده است. اما بدون اصلاح زیرساختها و نوسازی حملونقل عمومی، این تحول میتواند به بحرانی ساختاری بدل شود. راهحل کارشناسان روشن است: بازگشت به توسعه ناوگان عمومی و مدیریت هوشمند ترافیک، نه ادامه مسیر انفعال در برابر موج موتورسواران شهری.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
