به گزارش اطلاع با ما ، تهران : پس از جنگ کوتاهمدت اما پرتنش اخیر میان ایران و اسرائیل، فضای سیاسی خاورمیانه در وضعیت «نه صلح، نه جنگ» قرار گرفته است. گزارش اخیر نیویورکتایمز بهدرستی این مرحله را «مدیریت درگیری» توصیف میکند؛ مرحلهای که در آن طرفین ترجیح میدهند از شعلهور شدن دوباره آتش درگیری جلوگیری کنند، اما همزمان آمادهاند تا در صورت لزوم، آن را از نو برافروزند.
برخلاف برخی ارزیابیهای اولیه، زیرساختهای اصلی برنامه هستهای ایران از میان نرفته است. حملات نظامی میتواند بخشی از توان فنی را عقب براند، اما دانش و فناوری هستهای قابل نابودی نیست. ایران هماکنون مشغول بازسازی توان موشکی، پدافندی و بخشی از تأسیسات هستهای خود است؛ روندی که زمانبر اما اجتنابناپذیر است.
کارشناسان تأکید دارند که بدون یک چارچوب توافقی میان تهران و واشنگتن، وضعیت موجود پایدار نخواهد ماند. نهالزاماً یک «برجام جدید»، بلکه توافقی حداقلی برای انجماد وضعیت فعلی — یعنی توقف غنیسازی در سطوح بالا و پرهیز از حمله جدید — میتواند موقتاً از فروپاشی ثبات جلوگیری کند. بازگشت نسبی نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز میتواند به کاهش تنشها کمک کند.
ایران در حال حاضر در موقعیت بازسازی و بازیابی منابع خود است. فشارهای اقتصادی، الزامات نظامی و نیاز به بازتعریف سیاست خارجی، باعث شده که آغاز درگیری جدید برای تهران عقلانی نباشد. تهدیدهای ایران واقعی است، اما هدف فعلی آن، بازسازی قدرت بازدارندگی است نه آغاز جنگ تازه.
اسرائیل نیز در پی بازبینی عملکرد نظامی خود در جنگ اخیر است. منابع امنیتی این رژیم میدانند که حمله مجدد در کوتاهمدت، دستاورد قابلتوجهی نخواهد داشت و ممکن است حتی آسیبپذیریهای جدیدی را آشکار کند. علاوه بر این، هزینههای سیاسی و نظامی آغاز جنگ تازه — بهویژه در هماهنگی با ایالات متحده — بسیار بالاست. حتی اگر ایران غنیسازی را از سر گیرد، اسرائیل باید بین گزینههای پرهزینه و پرریسک یکی را انتخاب کند.
در شرایط فعلی، هر دو طرف وارد مرحلهای از مدیریت بحران کنترلشده شدهاند. هدف نه پایان درگیری، بلکه کنترل دامنه آن است. اما این تعادل شکننده است؛ ممکن است سالها دوام آورد، یا در اثر یک سوءمحاسبه ظرف چند روز فروبپاشد. بهعبارتی، «مدیریت درگیری» دوام دارد — تا وقتی که دیگر دوام نیاورد.
در حال حاضر، هیچکدام از سه بازیگر اصلی — ایران، اسرائیل و ایالات متحده — راهحل ایدهآلی در اختیار ندارند. همه گزینهها پرهزینهاند و تصمیمات هر طرف میتواند به واکنش زنجیرهای بینجامد. آنچه در ظاهر سکون بهنظر میرسد، در واقع مرحلهای از بازچینی قدرت و محاسبه مجدد ریسکهاست. آینده نه با گلوله، بلکه با محاسبه تعیین خواهد شد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
