به گزارش اطلاع با ما، آیا سلامت، بازار شده است: اظهارات معاون بهداشت وزارت بهداشت مبنی بر غیرضروری بودن حداقل ۴۰ درصد از آزمایشهای پزشکی، تلنگری جدی به وضعیت موجود نظام سلامت در ایران است. گزارشهای میدانی نشان میدهد برخی آزمایشگاهها و داروخانههای خاص در مناطق شهری با حجم مراجعه غیرعادی روبرو هستند، در حالی که مراکز مشابه در همان منطقه با مراجعات بسیار کمتر مواجهاند. این تفاوت معنادار، فرضیه ارتباط پزشکان با مراکز خاص جهت ارجاع بیماران را تقویت میکند؛ پدیدهای که به آن «خدمات القایی» گفته میشود. برای مقابله با این وضعیت، نیاز به استقرار نظام ارجاع قوی و اجرای واقعی برنامه پزشکی خانواده احساس میشود.
معاون بهداشت وزارت بهداشت، دکتر علیرضا رئیسی، از آماری هشداردهنده پرده برداشت: حداقل ۴۰ درصد از آزمایشهای پزشکی در کشور غیرضروریاند. این جمله ساده، مفهومی عمیق و نگرانکننده دارد: هدررفت گسترده منابع و رشد فزاینده خدمات القایی که نهتنها به سلامت مردم کمک نمیکند، بلکه اعتماد عمومی به سیستم درمان را نیز تهدید میکند.
براساس گزارشهای میدانی، در یک منطقه از جنوب غرب تهران، آزمایشگاهی روزانه تا ۴۰۰ مراجعه دارد، در حالی که سایر آزمایشگاههای اطراف، مراجعهکننده چندانی ندارند. این تمرکز غیرعادی تنها با یک توضیح قابل درک است: ارجاعات هدفمند از مطب پزشکان به یک مرکز خاص.
مشابه این ماجرا را میتوان در حوزه داروخانهها هم دید. داروخانههایی که همیشه شلوغاند و برخی دیگر که با فاصلهای کمتر از ۵ دقیقه پیادهروی، تقریباً بدون مراجعهاند. این نشانهای است از زنجیره هدایتشده بیمار از مطب تا داروخانه خاص.
تنها راه پایان دادن به این تجارت پنهان سلامت، اجرای نظام ارجاع واقعی و نظارت بر روابط میان پزشک و مراکز پاراکلینیکی است. اجرای عملیاتی برنامه «پزشکی خانواده» و شفافسازی فرآیند نسخهنویسی و ارجاع، میتواند جلوی سوءاستفاده از اعتماد بیماران را بگیرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
