به گزارش اطلاع با ما به نقل از اندیشکده تهران، منافع روسیه چگونه بر مذاکرات: در سالهای اخیر روابط بین ایران و ایالات متحده آمریکا تحت تحولات مختلفی شامل برجام و خارج شدن ترامپ از آن قرار گرفته است. یکی از مهمترین و جدیدترین این تحولات، مذاکرات غیرمستقیم بین دو کشور با هدف کاهش تنشها و حل مسائل هستهای است که دور دوم آن شنبه هفته جاری در ایتالیا برگزار شد. در این میان، بسیاری از افراد در پی پاسخ به این سؤالات کلیدی هستند که روسیه در مذاکرات هستهای بین ایران و آمریکا چه نقشی ایفا میکند و به دنبال چه منافعی است؟
روسیه در تلاش است تا در این مذاکرات تعادلی بین روابط خودبا ایران و آمریکا برقرار کند. مسکو در کنار تقویت روابط خود با تهران از طریق امضای توافقنامه استراتژیک در ژانویه، همزمان به دنبال بهبود روابط با دولت ترامپ نیز هست. این تلاشها باعث نگرانی در اوکراین و کشورهای اروپایی شده است که از احتمال امتیازدهی ترامپ به مسکو برای پایاندادن به درگیری در اوکراین نگران هستند.
منافع روسیه از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا چندلایه و پیچیده است. روسیه با دقت این تعاملات را دنبال میکند، زیرا نتیجه مذاکرات میتواند به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر منافع ژئوپلیتیکی، اقتصادی و امنیتیاش تأثیر بگذارد.
در سده گذشته، روسیه همواره تلاش کرده است تا ایران به سمت آمریکا نرود. در دوران پهلوی دوم، برای اینکه روابط ایران و آمریکا توسعه نیابد، شوروی امتیازات فراوانی به ایران میداد. بسیاری از صنایع و کارخانهها در دوران پهلوی دوم در ایران توسط شوروی ساخته شده است تا با امتیازدهی روابط بین ایران و آمریکا دچار گسست شود. روسیه در حال حاضر تمایل دارد که ایران را به عنوان یک شریک استراتژیک در خاورمیانه حفظ کند. از نظر روسیه، کنترلشده بودن این مذاکرات یا حتی شکست آنها میتواند به حفظ و نقش روسیه به عنوان یک متحد کلیدی برای ایران منجر شود.
تحریمهای آمریکا علیه ایران باعث کاهش حضور ایران در بازار جهانی نفت و گاز شده است. این وضعیت به نفع روسیه است، چراکه سهم بیشتری از بازار انرژی جهانی دارد. ایران در حال حاضر به دلیل تحریمها دسترسی به فنّاوریهای جدید در استخراج منابع معدنی را ندارد و روسیه این فنّاوریها را در اختیار ایران قرار نمیدهد. اگر مذاکرات منجر به لغو تحریمها شود، ایران میتواند صادرات نفت خود را افزایش دهد و به فنّاوریهای روز دنیا دسترسی پیدا کند که این امر به ضرر روسیه تمام میشود.
از طرفی دیگر روسیه از پرونده هستهایایران مثل یک کارت بازی در راستای منافع خودش استفاده میکند. این منافع میتواند شامل گرفتن امتیازاتی در پرونده اوکراین یا تعدیل رفتار غرب در حوزههای مختلف باشد. بنابراین روسیه سعی میکند همزمان روابط نزدیکی با ایران داشته باشد و مذاکرات با آمریکا را تخریب کامل نکند تا در صورت نیاز خودش بتواند با غرب معامله کند. این یعنی روسیه، نه خواهان شکست کامل مذاکرات است و نه خواهان موفقیت کامل. یکی از علتهای سفر عراقچی به روسیه جلوگیری از «بازی دوگانه» این کشور است.
روسیه تلاش دارد خود را به عنوان یک بازیگر کلیدی در حلوفصل بحرانهای منطقه معرفی کند. مشارکت غیرمستقیم یا نقشآفرینی در مذاکرات ایران و آمریکا میتواند جایگاه بینالمللی روسیه را تقویت کند.
مسکو علیرغم همسویی خود با ایران در چندین موضوع تا حدی در ارتباط با واشنگتن بیطرفی خود را حفظ کرده است. این توازن در گفتگوهای اخیر بین مقامات روسیه و ایالات متحده در مورد برنامه هستهای و فعالیتهای نیابتی ایران مشهود است؛ بنابراین روسیه با استفاده از بیطرفی و حفظ تعادل بین طرفین به دنبال نقشآفرینی خود به عنوان یک قدرت بزرگ است اما تا این دور از مذاکرات تنها اعلام موضع کرده است.
در حال حاضر، روسیه بیشتر نقش نظارهگر و واسطه غیرمستقیم را دارد و به نوعی در حال برآورد وضعیت و ادامه مذاکرات است و هنوز نقش فعالی ایفا نکرده است. از طرفی روسیه به دنبال به نتیجه رسیدن مذاکرات و نزدیکشدن ایران به غرب نیست، چون منافعش درچندین حوزه به خطر میافتد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
