به گزارش اطلاع با ما ، شورای امنیت : فعال شدن مکانیسم اسنپبک از سوی تروئیکای اروپایی، ایران را در برابر یکی از حساسترین آزمونهای دیپلماتیک و اقتصادی دو دهه اخیر قرار داده است. از دیپلماسی فشرده با اروپا گرفته تا تهدید به خروج از NPT و تقویت همکاری با چین و روسیه، همه مسیرها روی میز قرار دارد. اما آیا تهران میتواند جلوی بازگشت تحریمهای فلجکننده شورای امنیت را بگیرد؟
در حالی که خیابانهای تهران زیر فشار نوسانات ارزی و مردم نگران آینده هستند، شورای امنیت سازمان ملل شاهد فعال شدن فرآیند ۳۰ روزه اسنپبک از سوی تروئیکای اروپایی (بریتانیا، فرانسه و آلمان) است. این فرآیند میتواند تمامی تحریمهای پیشین سازمان ملل علیه ایران را بازگرداند؛ تحریمهایی که در دهه ۸۰ شمسی اثرات سنگینی بر اقتصاد ایران گذاشتند.
مکانیسم اسنپبک، مندرج در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱، این امکان را فراهم میکند که در صورت ادعای نقض تعهدات ایران، بدون نیاز به رأیگیری یا امکان وتو، تحریمها بازگردند. اروپاییها در نامهای رسمی به شورای امنیت، غنیسازی ۶۰ درصدی و محدودیت دسترسی آژانس را دلیل فعالسازی این مکانیسم دانستهاند.
ایران میتواند از بازه ۳۰ روزه برای مذاکره مستقیم با اروپا استفاده کند. تعلیق اسنپبک در ازای محدودیت غنیسازی و افزایش سطح بازرسیهای آژانس یکی از سناریوهای محتمل است. این مسیر اگرچه پرچالش است، اما میتواند بخشی از فشارها را کاهش دهد و مسیر توافق موقت را هموار کند.
چین و روسیه مخالف فعالسازی اسنپبک هستند و از منظر سیاسی میتوانند از ایران حمایت کنند. تقویت همکاری اقتصادی، بهویژه در حوزه انرژی، میتواند بخشی از اثرات تحریمها را خنثی کند. هرچند این کشورها قادر به وتوی اسنپبک نیستند، اما میتوانند با اقدامات موازی، فشار اروپا و آمریکا را متعادل سازند.
تهران بارها هشدار داده است که در صورت بازگشت قطعنامهها، ممکن است از پیمان NPT خارج شود. این گزینه بهعنوان اهرم فشار مطرح است، اما میتواند پیامدهای سنگین دیپلماتیک داشته باشد و به انزوای بیشتر منجر شود.
ایران میتواند با ادامه فروش نفت از طریق شبکههای غیررسمی و همکاری با کشورهایی چون ونزوئلا، فشار اقتصادی ناشی از تحریمها را مدیریت کند. این مسیر در سالهای اخیر نیز بخشی از تحریمها را بیاثر کرده است.
۱. سناریوی دیپلماتیک: توافق موقت با اروپا و آمریکا برای تعلیق اسنپبک. ۲. سناریوی مقاومت: ادامه مسیر فعلی با اتکا به چین و روسیه.
در واشنگتن نیز بحثهایی درباره امکان توافق حداقلی مطرح است. محدودیت هستهای ایران در ازای کاهش تحریمها و نظارت گستردهتر آژانس، میتواند زمینهساز تعلیق اسنپبک شود. اما بیاعتمادی عمیق دو طرف و فشارهای داخلی در ایران و آمریکا مانع بزرگی بر سر این مسیر است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
