به گزارش اطلاع با ما ، بیمه رانندگان: بحران بیمه رانندگان تاکسیهای اینترنتی به بنبست تازهای رسیده است؛ جایی که پلتفرمها مسئولیتپذیری در پرداخت سهم بیمه را نمیپذیرند و بار هزینه را به سمت مسافران و خود رانندگان هل میدهند. کارشناسان معتقدند که این رفتار به ساختار بیمهای کشور آسیب زده و میلیونها شاغل را از پوشش اجتماعی خارج کرده است. همزمان مطالبه برای اصلاح قوانین و الزام شرکتها به مشارکت در بیمه، به مهمترین خواسته صنفی رانندگان تبدیل شده است.
پرونده بیمه رانندگان تاکسیهای اینترنتی وارد مرحله حساسی شده؛ مرحلهای که در آن پلتفرمها کوچکترین تعهدی برای پرداخت سهم بیمه نشان نمیدهند و از هر مسیر ممکن برای انتقال هزینه به مسافران یا خود رانندگان استفاده میکنند. نتیجه این روند، شکلگیری طبقه بزرگی از نیروی کار بدون بیمه است؛ کارگرانی که پیشتر در مشاغل سنتی بیمه بودند، اما با ورود به بازار رانندگی آنلاین از این حق محروم شدهاند.
تشکلهای صنفی رانندگان میگویند شرکتهای اینترنتی حتی سهم حداقلی بیمه را هم قبول نکردهاند و تلاش میکنند هرگونه بار مالی را «بهانهای» برای افزایش قیمت سفر و ایجاد نارضایتی اجتماعی جلوه دهند. در همین حال، برخی رسانههای همسو با این پلتفرمها نیز با ایجاد بیاعتمادی نسبت به تأمین اجتماعی، زمینه فرار از مسئولیت بیمهای را فراهم میکنند؛ رویکردی که به گفته نمایندگان صنفی، «اگر مهار نشود، به کل ساختار بیمه کشور ضربه میزند.»
بخشی از شرکتها ادعا میکنند که برای ورود به طرح بیمه رانندگان، ابتدا باید «قانون کسبوکارهای اینترنتی» اصلاح شود. اما کارشناسان تأمین اجتماعی این استدلال را نادرست میدانند و میگویند: قوانین جدید مجلس، حتی اگر قوانین قدیمی را نقض کنند، بلافاصله لازمالاجرا هستند و پلتفرمها نمیتوانند به نام خلأ قانونی از زیر بار وظیفه شانه خالی کنند.
یکی از عجیبترین تناقضها آنجاست که برخی پلتفرمها برای دریافت معافیتهای مالیاتی، خود را «شرکت حملونقل» معرفی میکنند، اما در زمان پرداخت بیمه، ناگهان تبدیل میشوند به «یک سکو صرفاً اینترنتی بدون مسئولیت». کارشناسان این رفتار را نشانهای از گزینشی عمل کردن و استفاده از «مزیتهای قانونی بدون پذیرش تعهدات» میدانند.
روایت صنوف رانندگان نشان میدهد که حدود یک میلیون موتورسوار و راننده فعال در بخش ارسال کالا، هیچ مسافری ندارند و عملاً امکان فرافکنی هزینه بیمه به سفر یا مسافر برای آنان وجود ندارد. با این حال، شرکتها حتی برای این گروه هم هیچ سهمی پرداخت نمیکنند و تلاش میشود هزینه باقیمانده از جیب مشتری پرداخت شود.
یکی از دلایل مقاومت پلتفرمها، نگرانی از ایجاد تشکلهای صنفی قدرتمند است؛ تشکلهایی که میتوانند در حوزههایی مثل سهمیه سوخت یا تعیین نرخگذاری سفر مطالبهگری کنند. به باور رانندگان، داشتن چنین تشکلی نه تنها به سود آنان بلکه در بلندمدت به ثبات بازار پلتفرمها کمک میکند.
کارشناسان تأمین اجتماعی پیشنهاد کردهاند که میتوان برای همه رانندگان — چه پارهوقت و چه تماموقت — یک پوشش حداقلی بیمهای شامل ازکارافتادگی و حوادث تعریف کرد و برای سایر گروهها پلکانهای انتخابی بیمه تکمیلی، درمانی و بازنشستگی در نظر گرفت. اما پلتفرمها حاضر به گفتوگو و مذاکره در هیچیک از این مدلها نشدهاند و همین امر بحران را عمیقتر کرده است.
با وجود همه هشدارها، پلتفرمها همچنان تلاش میکنند مسئولیت بیمهای را از دوش خود بردارند و به دوش راننده یا مشتری بیندازند. کارشناسان و نمایندگان صنفی معتقدند تنها راه برونرفت، الزام قانونی روشن، شفاف و قابل اجرا برای مشارکت شرکتهای اینترنتی در بیمه است؛ الزامی که اگر عملی نشود، ساختار بیمهای کشور با چالش بزرگتری روبهرو خواهد شد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ