به گزارش اطلاع با ما ، خودروسازان : دادههای جدید از سه خودروساز بزرگ کشور حاکی از افزایش اتکا به تامینکنندگان داخلی است؛ تغییری که بیش از آنکه ناشی از یک برنامه توسعهای باشد، به نظر میرسد محصول محدودیتهای ارزی، دشواری واردات و کمبود نقدینگی باشد. این روند میتواند در کوتاهمدت تولید را حفظ کند، اما در میانمدت ریسکهایی برای زنجیره تامین ایجاد میکند.
بررسی آمار خرید داخلی سه خودروساز بزرگ یعنی ایرانخودرو، سایپا و گروه بهمن نشان میدهد ترکیب تامین قطعات در ماههای اخیر دستخوش تغییر شده است.
سایپا و گروه بهمن رشد محسوسی در خرید داخلی ثبت کردهاند، در حالی که ایرانخودرو با وجود حفظ جایگاه بزرگترین خریدار داخلی، کاهش نسبی در حجم خرید داشته است. در سطح تجمیعی نیز سهم خرید داخلی تغییر اندکی را نشان میدهد که بیانگر بازآرایی درونگروهی است.
در نگاه نخست، افزایش سهم خرید داخلی میتواند بهعنوان نشانهای از تقویت ساخت داخل تعبیر شود. اما همزمانی این روند با رشد نرخ ارز، محدودیتهای تجاری و دشواری تامین مالی خارجی، این پرسش را مطرح میکند که آیا این تغییر حاصل برنامهریزی صنعتی است یا نتیجه محدود شدن گزینههای وارداتی؟
کاهش صرفه اقتصادی واردات قطعه و دشواری مبادلات خارجی، عملاً خودروسازان را به سمت تامین داخلی سوق داده است. در چنین فضایی، خرید داخلی بیش از آنکه یک انتخاب باشد، به یک الزام عملی تبدیل شده است.
وابستگی بیشتر به قطعهسازان داخلی در شرایطی رخ داده که خودروسازان با محدودیت نقدینگی و بدهیهای انباشته روبهرو هستند. این وضعیت یک پارادوکس ایجاد میکند: از یکسو تولید به تامین داخلی وابستهتر میشود و از سوی دیگر توان پرداخت مطالبات کاهش مییابد.
تداوم این روند میتواند فشار مالی را به زنجیره قطعهسازی منتقل کند. کاهش سرمایه در گردش، تعویق سرمایهگذاری و افت کیفیت، از پیامدهای احتمالی چنین چرخهای خواهد بود.
کاهش خرید داخلی ایرانخودرو ممکن است نشانهای از مدیریت محتاطانه نقدینگی یا تعویق سفارشها باشد، نه کاهش نیاز تولید. در مقابل، رشد خرید داخلی سایپا و بهمن میتواند واکنشی برای کاهش ریسک توقف تولید ناشی از واردات باشد.
با این حال، پایداری این رویکرد وابسته به حل مسئله مالی در کل زنجیره است. اگر بدهیها تسویه نشود، افزایش عددی سهم داخلیسازی لزوماً به معنای تقویت صنعتی نخواهد بود.
افزایش خرید داخلی در کوتاهمدت میتواند به حفظ اشتغال و تداوم تولید کمک کند، اما در میانمدت نیازمند سه پیششرط است: اصلاح ساختار مالی خودروسازان، تامین پایدار ارز برای قطعات غیرقابل داخلیسازی و هدایت سرمایهگذاری به سمت قطعات با ارزش افزوده بالاتر.
در غیر این صورت، تغییر آرایش تامین ممکن است تنها یک دستاورد آماری باشد؛ دستاوردی که پشت آن ریسکهای مالی و تولیدی پنهان شده است.
آنچه در آمار دیده میشود، بیش از آنکه بیانگر جهش صنعتی باشد، نشانه فشرده شدن گزینههای تامین در صنعت خودرو است. تفاوت میان «داخلیسازی برنامهمحور» و «داخلیسازی ناشی از اجبار» تعیین خواهد کرد این مسیر به تقویت صنعت منجر میشود یا به فرسایش تدریجی آن.
افزایش خرید داخلی خودروسازان اگر بدون اصلاح بحران نقدینگی و بدهی زنجیره تامین ادامه یابد، میتواند به جای تقویت صنعت، ریسک تولید را در آینده افزایش دهد
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
