به گزارش اطلاع با ما ، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۸۴۴ هزار نفر که پیشتر شاغل بودند، بیکار شدند؛ اما تعداد دریافتکنندگان مقرری بیمه بیکاری حدود ۱۳۶ هزار نفر اعلام شده است. مقایسه این دو رقم نشان میدهد بخش بزرگی از بیکارشدگان تحت پوشش این حمایت قرار نگرفتهاند؛ موضوعی که میتواند دلایل مختلفی از جمله نداشتن سابقه بیمه، مشمول نبودن قانون یا ثبتنکردن درخواست داشته باشد.
آمارهای مربوط به بازار کار در سال ۱۴۰۴، فاصله قابلتوجهی میان تعداد افرادی که پس از داشتن شغل بیکار شدهاند و شمار دریافتکنندگان بیمه بیکاری نشان میدهد.
بر اساس دادههای ارائهشده، در سال گذشته بیش از ۸۴۴ هزار نفر که پیش از آن شاغل بودند، شغل خود را از دست دادهاند. در مقابل، تعداد افرادی که از سازمان تأمین اجتماعی مقرری بیمه بیکاری دریافت کردهاند، حدود ۱۳۶ هزار نفر بوده است.
مقایسه این دو رقم نشان میدهد تنها حدود ۱۶.۱ درصد از بیکارشدگان در این گروه آماری، از مقرری بیمه بیکاری استفاده کردهاند.
بر اساس آمار منتشرشده، در سال ۱۴۰۴ مجموعاً ۱۳۶ هزار و ۳۶۶ نفر مقرری بیمه بیکاری دریافت کردهاند.
از این تعداد، حدود ۵۷ هزار و ۶۶۸ نفر زن و ۷۸ هزار و ۶۹۸ نفر مرد بودهاند.
این رقم در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۳۷ هزار و ۳۷۷ نفر گزارش شده بود؛ بنابراین تعداد مقرریبگیران در سال ۱۴۰۴ اندکی کاهش داشته است.
روند آماری سالهای اخیر نیز از کاهش تعداد دریافتکنندگان مقرری بیمه بیکاری حکایت دارد؛ با این حال، پایینآمدن تعداد مقرریبگیران لزوماً به معنای کاهش تعداد افرادی نیست که در بازار کار با از دست دادن شغل مواجه شدهاند.
اگر تعداد بیکارشدگان سال ۱۴۰۴ را با شمار دریافتکنندگان بیمه بیکاری مقایسه کنیم، فاصلهای چشمگیر دیده میشود.
از مجموع حدود ۸۴۵ هزار نفری که پیش از آن شاغل بوده و در سال ۱۴۰۴ بیکار شدهاند، تنها حدود ۱۳۶ هزار نفر مقرری بیمه بیکاری گرفتهاند. بر همین اساس، نزدیک به ۷۰۰ هزار نفر در این مقایسه در جمع دریافتکنندگان مقرری قرار نگرفتهاند.
البته این فاصله بهتنهایی به معنای رد درخواست یا محرومیت تمامی این افراد از حمایت بیمهای نیست؛ چراکه همه بیکارشدگان الزاماً شرایط قانونی دریافت مقرری را ندارند.
بیمه بیکاری برای افرادی طراحی شده که بدون میل و اراده خود شغلشان را از دست دادهاند و شرایط قانونی لازم برای دریافت مقرری را دارند.
از جمله شرایط مطرحشده برای استفاده از این حمایت، داشتن سابقه پرداخت حق بیمه، مشمول قانون کار بودن و ثبت درخواست در مهلت مقرر پس از بیکارشدن است.
بنابراین فردی که بدون سابقه بیمه کافی شغل خود را از دست داده، ممکن است اساساً مشمول این حمایت نباشد.
تفاوت میان آمار بیکارشدگان و مقرریبگیران میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.
برخی افراد ممکن است اساساً تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی نبوده باشند. گروهی دیگر ممکن است شرایط دریافت مقرری را نداشته باشند یا به دلیل نوع رابطه کاری، مشمول مقررات بیمه بیکاری نشوند.
همچنین ممکن است بعضی افراد واجد شرایط، برای دریافت مقرری درخواست ثبت نکرده باشند یا مراحل اداری مربوط به آن را در زمان مقرر انجام نداده باشند.
به همین دلیل، نمیتوان تمام اختلاف میان دو آمار را به نبود حمایت بیمهای نسبت داد.
آمار سال ۱۴۰۴ نشان میدهد مردان همچنان سهم بیشتری از دریافتکنندگان بیمه بیکاری را تشکیل دادهاند.
از مجموع ۱۳۶ هزار و ۳۶۶ مقرریبگیر، بیش از ۷۸ هزار نفر مرد و نزدیک به ۵۸ هزار نفر زن بودهاند. این اختلاف میتواند بازتابی از تفاوت میزان حضور زنان و مردان در مشاغل مشمول قانون کار و پوشش بیمهای باشد.
یکی از نکات مهم این آمار، تفاوت میان مفهوم «بیکار» و «فرد واجد شرایط دریافت بیمه بیکاری» است.
هر فردی که شغل خود را از دست میدهد، الزاماً مشمول بیمه بیکاری نیست. این حمایت شرایط و ضوابط مشخصی دارد و تنها بخشی از بیکارشدگان میتوانند از آن استفاده کنند.
به همین دلیل، فاصله میان تعداد افرادی که در آمار بازار کار بهعنوان بیکارشدگان ثبت میشوند و تعداد مقرریبگیران، موضوعی قابل توجه برای بررسی وضعیت پوشش بیمهای نیروی کار است.
بر اساس دادههای مورد اشاره، تعداد دریافتکنندگان بیمه بیکاری در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل افزایش محسوسی نداشته و حتی اندکی کاهش یافته است.
از این منظر، نمیتوان بر مبنای این آمار افزایش چشمگیری در مقرریبگیران پس از جنگ ۱۲ روزه مشاهده کرد. البته برای بررسی آثار اقتصادی رویدادهای سال ۱۴۰۵، از جمله جنگ ۴۰ روزه، باید منتظر انتشار آمارهای مربوط به همان سال ماند.
آمار بیمه بیکاری یک نکته مهم را درباره بازار کار برجسته میکند: داشتن شغل لزوماً به معنای برخورداری از حمایت بیمهای هنگام بیکاری نیست.
هرچه سهم اشتغال رسمی و تحت پوشش بیمه افزایش پیدا کند، تعداد بیشتری از نیروی کار در صورت از دست دادن شغل میتوانند از حمایتهای قانونی استفاده کنند.
به همین دلیل، بررسی فاصله میان تعداد بیکارشدگان و دریافتکنندگان بیمه بیکاری میتواند تصویری مهم از وضعیت پوشش حمایتی نیروی کار در اقتصاد ایران ارائه دهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
