به گزارش اطلاع با ما ، روز پدر: نقش پدر در خانواده ایرانی طی دهههای اخیر از الگوی سنتی تأمین مالی به نقشی چندبعدی و مشارکتی تغییر کرده است. پدر امروز علاوه بر مسئولیت اقتصادی، درگیر مراقبت، آموزش و امنیت روانی فرزندان است؛ نقشی که بدون حمایت فرهنگی و سیاستی، با چالشهای جدی مواجه میشود. روز پدر فرصتی است برای بازاندیشی در این تحول و ضرورت تقویت حکمرانی خانواده.
روز پدر تنها فرصتی برای تبریک و قدردانی نیست؛ بلکه بهانهای اجتماعی برای بازنگری در یکی از مهمترین نقشهای انسانی است. پدر در فرهنگ دینی و اخلاقی جایگاهی بنیادین دارد و مسئولیت او تنها به تأمین نیازهای مادی محدود نمیشود. ایجاد امنیت روانی، اعتماد، مراقبت و همراهی در مسیر رشد فرزندان، بخشی جداییناپذیر از مفهوم پدری است.
در خانوادههای سنتی، پدر اغلب محور اقتصاد خانواده و ناظر دائمی بر زندگی فرزندان بود. نزدیکی محل کار و زندگی، امکان حضور مستمر او را فراهم میکرد. اما در خانواده معاصر، جدایی فضای کار و خانه، تغییرات بازار کار و افزایش مشارکت اقتصادی زنان، نقش پدر را پیچیدهتر کرده است. پدر امروز ناگزیر است میان مسئولیتهای اقتصادی و نیاز به حضور عاطفی و تربیتی تعادل برقرار کند.
مطالعات اجتماعی نشان میدهد که الگوی «پدر جدید» در حال شکلگیری است؛ الگویی که در آن تأمین مالی و مراقبت عاطفی در کنار هم قرار میگیرند. مشارکت فعال پدر در آموزش، گفتوگو و پرورش فرزندان، تأثیر مستقیمی بر سلامت روانی و اجتماعی کودکان دارد و همزمان حس اثرگذاری و رضایت را در خود پدر تقویت میکند.
یکی از معیارهای مهم در نقش پدری امروز، مفهوم «هموالدی» است؛ همکاری آگاهانه پدر و مادر در تربیت فرزندان. کیفیت این همکاری، بهویژه در خانوادههای در حال گذار یا آسیبپذیر، نقش تعیینکنندهای در میزان حضور و درگیری پدر دارد. تجربه جوامع مختلف نشان میدهد که حمایت فرهنگی و اجتماعی از این الگو، میتواند تعادل خانواده را تقویت کند.
فشارهای اقتصادی، نابرابری درآمدی و نااطمینانی شغلی، ایفای همزمان نقش نانآور و مراقب را برای بسیاری از پدران دشوار کرده است. در چنین شرایطی، حمایت اجتماعی و سیاستگذاری هماهنگ با واقعیتهای خانواده، میتواند از فرسایش نقش پدری جلوگیری کند و به پایداری ساختار خانواده کمک نماید.
پژوهشها نشان میدهد که حتی در شرایطی که پدر حضور دائمی در کنار فرزند ندارد، کیفیت ارتباط و مشارکت فعال او در زندگی کودک، آثار مثبت ماندگاری بر رشد رفتاری و اجتماعی فرزندان برجای میگذارد. این موضوع نشان میدهد که نقش پدر، صرفاً کمی نیست، بلکه عمیقاً کیفی است.
با این نگاه، روز پدر میتواند فراتر از یک آیین نمادین، به فرصتی برای گفتوگوی اجتماعی درباره تحولات خانواده، حمایت از پدران و بازتعریف مسئولیتهای متقابل خانواده و جامعه تبدیل شود. تقویت نقش پدری، نهتنها به نفع خانواده، بلکه سرمایهای برای آینده جامعه است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
