به گزارش اطلاع با ما ، مکانیسم ماشه : بریتانیا، فرانسه و آلمان با استناد به نقض تعهدات برجامی از سوی ایران، مکانیسم ماشه را فعال کردند؛ اقدامی که میتواند بازگشت تحریمهای بینالمللی را در پی داشته باشد. ایران این تصمیم را غیرقانونی و فاقد مبنای حقوقی میداند و هشدار داده در برابر آن واکنش نشان خواهد داد. در حالی که اروپا بازگشت بازرسان آژانس را شرط ادامه مذاکرات گذاشته، آمریکا نیز همچنان بر سیاست فشار حداکثری تأکید دارد. به گفته آژانس بینالمللی انرژی اتمی، بازرسیها در ایران از سر گرفته شده و امکان احیای گفتوگوها وجود دارد.
سه کشور اروپایی شامل بریتانیا، فرانسه و آلمان روز پنجشنبه طی نامهای مشترک به شورای امنیت سازمان ملل اعلام کردند که ایران توافق هستهای سال ۲۰۱۵ (برجام) را نقض کرده است. این اقدام به معنای فعالسازی سازوکار موسوم به «ماشه» است؛ روندی که میتواند به بازگشت تحریمهای تسلیحاتی، محدودیت بر موشکهای بالستیک، مسدود شدن داراییها و محدودیتهای ویزایی علیه ایران منجر شود. بر اساس مقررات، این تحریمها ظرف ۳۰ روز پس از فعالسازی بازمیگردند، مگر آنکه شورای امنیت به تداوم تعلیق رأی دهد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به اقدام اروپاییها این روند را «بیپایه، ناعادلانه و فاقد مبنای حقوقی» خواند و تأکید کرد تهران برای دفاع از منافع و حقوق ملی خود «پاسخ مناسب» خواهد داد. او همچنین اروپا را به نقض تعهداتش متهم کرد و هشدار داد در صورت ادامه فشارها، ایران میتواند گزینه خروج از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) را بررسی کند.
اروپاییها بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران را شرط اصلی ادامه مذاکرات اعلام کردهاند. در ماههای گذشته بازرسیها به دلیل بمباران برخی تأسیسات و خروج موقت بازرسان مختل شد. اکنون رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، خبر داده که تیمی از بازرسان به ایران بازگشته و از نیروگاه بوشهر بازدید کردهاند. او همچنین از گفتوگوها درباره بازرسیهای الزامآور در سایتهای فردو، اصفهان و نطنز خبر داد.
دولت ایالات متحده که پیشتر از توافق برجام خارج شده بود، همچنان سیاست فشار حداکثری علیه ایران را دنبال میکند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ضمن استقبال از اقدام اروپاییها تأکید کرده فعالسازی مکانیسم ماشه «در تقابل با دیپلماسی نیست بلکه آن را تقویت میکند.» دونالد ترامپ نیز بارها گفته است هدف واشنگتن دستیابی به توافقی «بهتر» با ایران است.
تحلیلگران میگویند تصمیم اخیر اروپاییها همزمان با نزدیک شدن موعد پایان برخی بندهای تحریمی برجام اتخاذ شد تا قبل از آغاز ریاست دورهای روسیه بر شورای امنیت تعیین تکلیف شود. در مقابل، ایران اعلام کرده آماده مذاکره «منصفانه و متوازن» با آمریکا است، اما تنها به شرطی که تضمین داده شود اقدام نظامی علیه ایران صورت نگیرد.
با این حال، چشمانداز برجام همچنان مبهم است. از یکسو تحریمها در صورت عدم توافق ظرف ۳۰ روز بازمیگردند و از سوی دیگر بازگشت بازرسان آژانس میتواند دریچهای برای ادامه گفتوگوها باشد. به نظر میرسد سرنوشت این مهلت، آزمونی تازه برای دیپلماسی هستهای ایران و غرب خواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
